< Punktar um passu

 

 

 

Fimmti heimur?

 

Eftir Jnsmessunturdrauminn

 


Saga essi, sem varla m heita a s harla nrri ng skrifu, hva harla ngu htt skrifu enda einungis punktar um passu pars var etta ekki versta falli lkast hlfskrifuum frttapunktum er vi skildum sast vi sguhetjur okkar? Ea hinn bginn sksta falli eins og harla ltt htt skrifu sning er jarai vi a vera hlfgerur trsleikur? Ea hreinn skrpaleikur? Ea allra besta falli skopleikur. Ea varla i mikill gleileikur, ea hva? llu falli, varla svo firna htt skrifu sning a jafna mtti til skrslu um harmleik?

Ellegar og ef til vill llu ru fremur eins og undra rur draumur ea torskili lj, jafnvel eins og i drt kveinn ritstjrnarslmur jafnvel eins og atmlj? v a rtt fyrir a punktum og kommum hafi n fjlga harla mjg passunni er enn kaflega erfitt a tta sig hva eiginlega er milli eirra.

En er a endilega svo raun og veru?

Er a ekki einmitt eitt af einkennum atmlja og drt kveinna slma a heilmiki getur falist bak vi leturgrmurnar, rtt fyrir a svo kunni a lta t fyrir sem vegprestar bendi hver annan ea sumir ekki neitt, a varla geti a lta ar einn einasta punkt ea kommu, a.m.k. sem eitthvert vit s , nema a sjlfsgu kontrapunktinn s lji ngu drt kvei og raddir ess ngu gum samljmi?

Ea eins og lesa mtti r draumnum um water farangrinum hverjum slmurinn glymur:

 

water closet

une personne

a la fois... merci

 

But... en...

Hemingway og Laxness

lgu vst psl saman Donne

 

WC MIXTE! Fitzgerald!

 

Seinna var svo fari vestur Valhsah

og eim gefi brau vtt ediki

 

En hljmsveitarstjrinn var fur

af v a hljfraleikararnir hfu gert verkfall.

Sem var nttrlega allt anna en um hafi veri sami

 

Og var spurt:

 

Hvar er annars etta Martraarfjall?

 

bak vi hin fjllin, einhvers staar, held g,

svarai leikhsstjrinn, alveg miur sn,

en nori halda vst flestir til Montparnasse

ea Caf des Lilas

 

Hn var ekki alveg viss um hvort sig hefi einungis dreymt ennan slm ea hana ra fyrir honum einhvern annan tma. Ea heyrt hann einhvern tmann lesinn upp? Gat ekki veri, einhvern tmann, egar au hefu veri dldi vi skl, a hann hefi jafnvel lesi hann upp fyrir hana r leturgrmunum snum? En hn svo veri bin a gleyma v? Vst kom a fyrir a au mundu ekki svo vel hva au hefu veri a spjalla saman um vi eldhsbori fram ntt. Og au spyrjandi hvort anna t a yfir kaffibollanum laugardags- ea sunnudagsmorgni. Lkast til stku sinnum me ergelsissvip, ef anna rmai ekki ngu vel hva a hefi sagt vi hitt, ea yfirleitt hva hvort eirra hefi sagt. En svo ef til vill tt sm tr til a dreypa kaffi, jafnvel sm munk, og ekki falli gryfju a leita ekki strax lausnar misklarefnum snum. v a auvita geru au sr far um a rkta garinn sinn og reita illgresi jafnum, ur en a breiddi r sr.

En af hverju Caf des Lilas? Ea Closerie des Lilas, Liljuklausturskaffi, ea hva a annars hti fullu ea rttu nafni, eitthva skolandist til draumnum. Hldu nokkrir til ar nori nema nrkir vildartristar lengst vestan r hreppum handan djpustu la, komandi himinfleyjum siglandist a leita uppi skspor fortar og gullaldarinnar frgarflksins fingrafr, milli ess eir ltu smala sr eins og leiksklabrnum upp hinn himingna allra slna passuturn a lta heimssningu miklu augum, hnotskurn ofan yfir kirkjuskip, ofan yfir borg allra slna, borg ginnheilagra, borg slnaflktara og flakkara, heilagra sem vanheilagra? Hldu ekki flestir, sem annars eitthva kva a, til Efsta bar nori? N ellegar einhvers staar grennd nstu brum, n ea uppi Montparnasse vllum, kvi ekki alveg ngu rammt a eim .

Undarlegur draumur. En a var lka Jnsmessuntt sem hana dreymdi hann. ntt er myrkri tekur a bila til ljssins og mun a lokum umfama a. Var etta ef til vill fyrirboi?

 

Fein full

um sumarslsturnar hfu au fari me Andrku og Andrki sumarbsta sem au hfu teki saman leigu. Hn vaknai af draumnum er komi var vel fram morgun Jnsmessudags, l lengi hlj og hlustai kyrrina er anna slagi var rofin af hneggi og blstri hrossagauka er voru einhvers staar a leika sr uppi hloftunum. Hn heyri lka a Andrkur var kominn stj frammi, hann var a tna einhvern lagstf me sjlfum sr, ef til vill a semja vi undirleik hrossagaukanna. Dlti tregafullur tnn, fannst henni engu a sur.

Hn liggur og hugsar, ein me sjlfri sr.

Hve langt er n ekki ori milli eirra? Heilt haf af glffjlum sem stafir dagmlaslar strjka mildilega gegnum unn og bl gluggatjld. virist bili lengjast. Hann sefur enn, arna rminu hinum megin, mjkum fnlegum andardrtti, sem stku sinnum er rofin af rlitlum votti bllegs hrotusnrls. Slargeislarnir strjka lka sngina yfir honum og hlsakoti og eiga aeins skamma lei eftir farna a eir taki a leika um andlit hans frtt og augu, n blri r; a reiknar hn t eftir slarafstunni. hlyti hann a vakna og au myndu ra sm sn milli og afgreia, vonandi, leiindin sm sem au hfu sofna t fr. Og f sr svo rkulegan midegismorgunver me Andrku og Andrki. Rkulegan frkost. Og auvita signa fein full skraranum honum Jni, n vri! Ea yru au ekki a rkta garinn sinn og reita illgresi ur en a breiddi meira r sr?

Hn byltir sr rminu, leitar rangurslaust uppi stellingu sem veiti henni ofurltil gri bakinu, mjminni, ftinum. Henni var nr. Gat sjlfri sr um kennt. A hafa lpast til a fara a sl blettinn ur en au hldu upp bstainn.

ennan grasblett sem eir neri hinni heimtuu a skipta upp lkt og skkbori ar sem manntafl eitt skyldi reytt en sur noti slar og sumars. eir litu a minnsta kosti annan helminginn sem sna sreign, engu lkara en fress eitthvert, ea korni jafnvel, hefi migi fyrir horn hvert markalnanna og helga eim hlfan blettinn, a minnsta kosti gtu eir umhverfst einslags fress sjlfir ef einhver vogai sr inn reitinn sem eir klluu sn megin.

Garverk ll fllu engu a sur henni skaut og eim sem bjuggu uppi risinu, arir komu ar varla nlgt. Hennar heitelskai virtist elilega lta svo a eirra hlutdeild sameignarkvum hssins flli henni einni skaut ea var hn hvort e var ekki sknt og heilagt fri? Hn hafi gripi a reita illgresi og raka slgjuna og anda a sr grurilminum eftir v sem bak leyfi, en au uppi risinu hfu s um slttinn, og ekki vi kja gar undirtektir eirra neri hinni a lofa ekki heldur grasinu a gra, lkt og heita tti lagablettur og leiksvi lfa einna, parturinn sem eir klluu sn megin.

Nna hlaut a vera komi a eim heimarku. Engu a sur hlt grasi fram a gra og gra og hafi n veri gri lei me a vera illslanlegra en r sr vaxin sina, jafnvel svo a mtorslttuvlum tveimur, eirra neri hinni, kynni a vera ofboi, en r einungis rykfllu kjallaranum og voru aldrei gangsettar.

Hn hafi oft bi samblishsum en aldrei kynnst vlkri srgsku. Hafi raunar aldrei haft nnur kynni af slkum sameignarmlum en a au gengju fyrir sig nokku snurulaust og me gu samkomulagi. Henni hafi aldrei leist a sl ea reita arfa, ekki fremur en a vo upp, allavega svo lengi sem hn tti kost gri handslttuvl, arfaklru og ftu og yrfti ekki a hla eitthvert breimakattarbrlt bland vi mtorvlarskrlt. Henni gramdist fyrirleitni essara miklu karlmenna er tldu sig yfir allar sameiginlegar kvair hafin.

Hn byltir sr enn rminu. Fyrir handan glffjalirnar strjka slargeislarnir sngina hans. daga og ntur skiptist skkbor eitt. Af skapavldum er ar manntafl reytt.

Slmurinn sem hann hafi ort til hennar lok hvtasunnunnar var ekki alveg s sem hana hafi dreymt um. rtt fyrir a hn leitai me logandi ljsi fann hn alls engan bjartan tn honum, a minnsta kosti alls engan samhljm vi opinberunarhtina. En hann var heldur ekki einn um a a hafa lti krossfesta andagift sna.

Hv tku allir llu svo bkstaflega? Lkt og bkstafir vru einasta orin tm, grmur inntakslaus tjning, einungis form ea full galtm .

Annars hafi tminn fr hvtasunnu til Jnsmessu lii tindalaust a mestu. Stu gjarnan vi eldhsbori fyrir kvldmatinn, lkt og lengstum ur, og lsu blin, fengu sr a reykja og kannski aeins nean v fyrir mat og sjnvarp, hn signandi kannski stku sinnum gn um of. erfiara gekk a brydda upp einhverju spjalli sem hann felldi sig vi reitislaust, jafnvel svo a henni fannst sr stundum vera ofauki. , a var n svo og svo var n a, eins og einhver hafi vst komist a ori. au horfast minna augu, en hn a minnsta kosti v meira augu vi uglurnar og flki mmu hans myndunum og jafnvel augu vi allar skemmtilegu margburakrukkurnar, en saman mna au stundum upp hann Brt hennar gamla, hennar mmu hans, og koma sr saman um a f sr smvegis nefi, og snta sr svo dlti vel eftir og jafnvel stundum ekkert smris lti og vel hressilega. Horfa svo gjarnan sjnvarpi kvldin inni holinu ga ellegar hitt tki sitt inni dnmjka rminu hans stra. Ellegar a au lsu, n ellegar gum stundum geru sm ditten og sm datten, n ellegar einfaldlega fru a sofa og ltu sig hverfa vit draumanna og jafnvel vit kynjadrauma og sur mikilla martraarfjalla.

 

inn draumur br eim mikla mtti yfir

a mynda sjlfsttt lf, sem gnar r.

Hann vex milli n og ess, sem lifir,

og er engum ljst, hva milli ber.

 

Dapurleikinn hafi vaxi svo innra me henni a kflum flai hn grandann. Grmugerina hafi hn miki til lagt hilluna. Var orin fmlli og fskiptnari a hn legi sig fram um a halda sr frsklegri. Jafnvel tflurnar sem hn hafi fengi hj taugalkninum vi hfureytunni og hfu gert henni svo gott gagn, virtust htta a virka. Stundum lei henni lkt og verkuninni egar eilfur niurinn hafi tla hana a ra. Var ekki hvaanum heima hj eim fyrir a fara. Og hve hllegt a var, a etta gerist einmitt n egar hn kenndi sr ori varla neins meins bakinu, svo vel uppskururinn hafi tekist.

a var einna helst a eitt og eitt tr geri henni gott. A drekka full skaparans. Gullveigar full fein! Og geri honum n stundum gott lka. n vri! ttu au til a gleyma gjnni sem var farin a myndast milli eirra, tku ef svo vildi til eitt spil ea brugu sr af b eitthvert heimskn ea fru b, ea litu vi einhverjum paradsarbarnum. Kom fyrir a fullin hennar uru helstil mrg og hn fr aeins yfir striki. Samt sem ur skiluu au sr alltaf heim og vknuu jafnvel sl a morgni eftir vintri nturinnar. Nei, sem betur fer hafi hann lti ar vi sitja a sofa frammi einungis essa einu ntt, er hann ort hafi slminn sinn.

Eitt sinn sem oftar stu au inni eldhsi, hann a hrra pottunum milli ess sem hann tyllir sr hj henni vi bori, bi eru fremur gul og hn horfir hlf hugsi t lofti, a hann tekur til mls og er nokku miki niri fyrir.

Hva ertu a hugsa, segir hann.

g? svarar hn lkt og r dvala, dlti utan vi sig.

J, g var a spyrja hva vrir a hugsa. Mr finnst g eiga rtt a vita a!

Hn var ekki viss um hvort hn hefi heyrt rtt. ttu rtt ? spuri hn og brosti me undrun svip.

Rtt a vita hva hugsar! Heyriru ekki, manneskja?

Af hverju ttu rtt v?

Af hverju! Af v a g er maurinn inn, skiluru a ekki, stin mn?

Nei, stin mn, g skil a n ekki alveg, ansai hn honum og undrun all nokkur tk a grafa um sig um innra me henni. g var svo sem ekki a hugsa neitt srstakt, btti hn vi og gat heldur mgulega komi v fyrir sig hva a hefi veri sem hn hefi veri a hugsa. Hn var oft a hugsa svo margt en sjaldnast neitt merkilegt. a var aftur mti g hvld fannst henni a lofa huganum a reika.

sama andartaki rifjaist upp fyrir henni fr v um pska ea ar um bil egar hann hafi lst fyrir henni huga snum a skja um starf slufulltra hj blaleigu, sem vri niurkomin hvorki neins staar n annars staar en hele vejen handan vi hafsins djpu austurla, sjlfri kngsborg litlu, og vri auglst blainu.

Hn hafi fundi straum fara um sig alla. kngsborg litlu! Gu, og au sem einmitt hfu veri a bra me sr egar au voru ar a gaman gti veri a flytja anga t, a minnsta kosti um tma. En ekki hafi hvarfla a henni a leia hugann a v san. Hn hafi einhvern tmann impra v vi hann hvort au gtu ekki huga a einhvers konar sjlfstri starfsemi verksti ea... En ekki komist lengra me a tskra hugmyndir snar, hva heldur hvort tt gtu vi tlnd, svo grttan jarveg r fllu. Jafnvel hafi ekki veri laust vi a hn skynjai tta me honum um a hn hefi jafnvel hyggju a lta hann ganga byrg fyrir einhverju lnsfyrirtki hennar.

Nna, er hr var komi sgu, fr hann ekki einu sinni leynt me ann tta sinn a hn kynni a eiga eftir a vera honum baggi nokkur og byri. Og hva hn eiginlega vri a hugsa, hvort hn tlai ekki a fara a skr sig atvinnulausa, tti brtt eftir a fara a hljma eyrum hennar, er Jnsmessan vri a baki og fari a la a hundadgum. Hve sumir gtu hugsa skammt, hugsai hn , hn sem var n egar bin a hafa meiri tekjur a sem af var rsins en hann sjlfur myndi hafa jafnvel ri enda! Og hn vissi ekki til annars en a hn hefi unni fyrir eim tekjum. Hn, sem sjaldan greiddi fyrir au drykki og fng, hafi greitt eirra hluta sumarbstaaleigunni og almennt goldi keisaranum a sem keisarans var jafn svikalaust og pfanum herlegheitanna skattinn, hvort sem varai fi ea hsaskjl, sma ea rafmagn, opinber gjld, tvarps, sjnvarps ea kirkjugjld, ea skyldi hn nefna r fleiri, tundirnar? Og var raunar litlu lengra um lii en sem svarai gu sumarfri hj flestum san a lni tk a elta hana uppi me lns bakhnykknum og hn gat fari a sinna grmugerinni n, milli ess sem korninn hljp skrokk henni hafandi uppi sn hvimleiu rsl og lti, jafnvel lkt og nagandi henni ftinn stundum, druskap snum.

Ea eins og einhver uppflosnaur bkmenntanemi hafi einhverju sinni ora a vi hana einhverjum barnum, a ekki hefi veri slkur flafriur fyrir naggi og nagi lektoranna og dsentanna sinna, sfellt nagandi sundur sr taugarnar milli heilagarna og magagarnanna, a hann a lokum hefi s sr ann kost vnstan a fora sr r tilraunabrinu ur en taugar snar nmustu lentu milli tannanna sjlfum prfessorunum; hann v fremur kosi a krossa vi atvinnuleysisbtur heldur en vi nmsln mla hj essu uppvottalii me alla skrbbana sna, a gla vi og meira a segja a bna styrkustu taugar eirra! En svo gi snilldarlega, a hann ekki segi hreinskilnislega j, a bna sagi hann a einhver lrimeistara sinna hefi komist a ori vi sig, einhverjum gravinafundinum lrifera og lrimra, nmsmeyja og sveina, postulinn s a vsu signa hefi i mrg fullin og vsast mlt etta grni, orinn all vel vi skl, a v er neminn hafi bori btiflka fyrir meistara sinn, essi eldheiti og fremur dapurlegi uppgjafabkmenntanms skjaldarsveinn. En meistarinn vsast vilja meina, hlt hann, a ekki litla nostursamlega umhyggju au bru fyrir skjlstingum snum, a au ekki ltu taugastyrk vera sr a falli, heldur mttu gegnum ganga hreinsunareldinn og sannkallaa upprisu andagiftarinnar eilfarvllum.

A svo mltu hafi uppgjafaneminn a vsu veri binn a innbyra svo miklum um of af skldskaparins nttrulegu og taugastyrkjandi dinsveigum a falli hafi megin. Hafi hn satt best a segja ekki nennt a fylgjast me v frekar hver rlg essa jlasveins hfu annars ori ea hvaa dinsakri drauma sinna hefi lent.

Var a eitthva vilka sem draumaprinsinn hennar kallai a horfa fram veginn og gera daginn dag betri en daginn gr, af v a hver dagur fri mann nr draumum snum, svo sem hann tti til a komast a ori?

Fyrir essa sna hugdettu um eigin rekstur, hafi hn raunar einasta uppskori enn eina prdikunina um reynslu hans af sjlfssnsrekandistofubasli og aallega af basli hans fyrrum ektakvinnu, a slka gryfju tlai hann sr ekki a falla aftur . Ng hefi hann t teki. Flk tti a standa tryggum ftum og hafa rugga vinnu hj vsu kompan, og fengi hann einhverju um ri skyldi a jafnt yfir au bi ganga.

 

Gegn inni lkamsorku og andans mtti

og ndvert inni skoun, reynslu og tr,

dimmri gn, me dularfullum htti

rs draumsins bkn, og jafnframt minnkar .

 

 

Feinir punktar

Frammi tnar Andrkur enn lagstfinn sinn lgum rmi vi samsng hrossagaukanna ti. Hn byltir sr og hugsar um ennan undarlega draum. Martraarfjall? Hvar verldinni skyldi a fjall vera? Brtt myndu slargeislarnir vekja hann af draumum snum, hvar hann enn svaf blum svefni snu draumalandi. Hvar verldinni skyldi hann vera nna?

Ekki rai hana fyrir v , a er fram liur stundir tti hann eftir a leggja drg a draumabkni um sannkalla martraarfjall, hvorki meira n minna en drg a heilu farfuglaheimili. Ea eins og hann orai a af engu litlu blkldu tfraraunsi: Srmjlk hdeginu og Seros kvldin, svo yri n a og a yri n svo, alla vertartilegu langa. var ess og skammt a ba a drgi til enn meiri tinda og a draumar eirra allir yru jafnvel ti.

Srtu velkominn heim yfir hafi og heim, var henni hugsa og raunar upphtt, blkalt. Ea myndu au annars a svo komnu mli lta sig miklu vara drauma hvers annars ea vonir og rr? Hann sinni saltfisktilegu misserislangt, vakandi og afskaplega lti sofandi yfir llum orskunum sem hann aldeilis fengi a kenna vku sem og lengri dagdraumum, s og fletjandi t fyrir sngurnar, takandi ver saman og vaskandi af verunum bli, klappandi orskhausum kinnarnar og bugtandi sig og beygjandi sig eftir llum rauu klunum mgunum er hann fengi beina og saltai ofan lest til haustsins heimfarar, vertarhrunnar miklu drauma.

Kynni sem minnst um a allt a vilja tala. Lti sr heldur ngja a heimrin fylgdi einhverjum fuglinum heim, hann yljandi sr hljandi vi annir miklu um bor veiar, flatningu, sltun, vi gul or hyllinganna slronu drauma um heimkomu haust: Srtu velkominn heim yfir hafi og heim...

Og heimkominn lta sig dreyma innlegunni veturlangt. Me fullt hs fugla ti b eilfarstdenta og uppgjafabkmenntanema og alls kyns stafugla sem hann myndi hsa a farfuglunum burtflognum en eir hinn bginn alveg sj um sig sjlfir. Einungis a muna a ganga fr eftir sig eldhsinu, dfurnar mnar, og slkkva ljsin kvldin. Og greii a sjlfsgu skilvslega fyrir hver mnaarmt m g ekki treysta v?

Fuglarnir eir, ruggandi btnum veturlangt, ttu a geta a minnsta kosti, annig s, s um a leysa fyrir hann ll hin minni bankamlin.

Lta sig annig dreyma veturlangt um punkta og kommur og kommur og punkta en helst engin strik reikningi, allt ar til a ba skyldi fleyi til nstu tilegu. Hann svo brna raustina a htti prfessora, riddara og flugdraumaprinsa miklustu:

 

Stolt siglir fleyi mitt strsjnum .

Stormar og sjir v granda ekki f.

 

og bija til gus a ekki gustai svo vi sigluna n svo geigungt yri brimi a sig gista kysi varla neinn farfuglinn sumari i langt...

egar aftur mti hr var komi sgu, hafi hann ekki veri orinn svo gi strhuga, a hann ekki liti enn vissara a hafa trygga vinnu hj vsu kompan, a hugumstr ngu vri a au ar fyrir gtu allt eins sig tryggt sig henni kngsborg litlu.

Hn hafi rauninni tali a vera endanlega fjarlgan mguleika a au flyttu af landi brott, hva a au fru t eitthvert sjlfssnsrekandistofubasl, hva a hann kynni a eiga eftir a lta sig dreyma um eina allsherjar farfuglatfralausn, sem einn allsherjar vegvsi lfsins lgu sj og basli drauma. Fyrst hann hafi ekki tali stu til a hafa or neinu essa veru fyrr en n, hann sem var ekki sur hagvanur erlendri grundu en heima, svo mikill farfugl sem hann annars hafi veri alla t, hann me alla sna gu tungumlakunnttu, starfsreynslu og marghttaa reynslu af lfinu vs vegar t um heim hverjir ttu a vera mguleikar hennar, fiskvinnslustlkunnar, sem ofan kaupi yrfti ef til vill a hafna allri vinnu framvegis er reyndi um of bak og skrokk?

Veistu, elskan mn, hafi hn sagt. g gti ftt hugsa mr skemmtilegra en a flytja til kngsborgar litlu. En allt etta atvinnuref, veist, frekar erfiir tmar annig s og ekkert hlaupi a v fyrir mig, hlftra manneskjuna, a finna mr anna a gera hr heima og f smilega borga. Hvernig helduru a a vri kngsborg litlu! Hvaa kraftbirtingar tti g a hafa frammi vinnutorgum ar b? Nema a g legi fyrir mig grmuger! Eina sem g hef heiminum a bja...

Hin krossfesta andagift hafi allaveganna tt gu gengi a fagna a eitt af fum verkum vri sem engan hefi fengi raua punktinn. Andagiftin hkk reyndar enn uppi snum sta veggnum vi hli mtuneytisdyranna, a ll sning listvinaflagsins hefi annars veri tekin niur strax a viku liinni, til a rma fyrir kosningaklefunum. neitanlega var hn ansi hreykin af v a borgarstjri hafi sjlf ska eftir v a verki hennar fengi a hanga fram uppi, a minnsta kosti enn um sinn. akkai hn gui fyrir a llu hungurverkfalli var loki, annars var hn ekki viss um a hn hefi fallist a.

Andartak hafi lifna yfir henni, en hn samstundis skynja hve hugmyndin fll grttan jarveg hr vi litla eldhsbori eirra hn, a tla leggja fyrir sig grmuger!

Hn hafi v s sr ann kost vnstan a tj sig hreint t um hvernig mli liti t fr hennar sjnarhli s:

Ef til kmi, tli g yri ekki allavega fyrst sta a ba mig undir a finna mr litla b og vinna fram hr heima en kannski heimskja ig frum. N ea kannski stundum mig .

Og hann hafi stt um starfi en a vsu ekki fengi.

Eins og tkir ekki hvaa starfi sem vri boi ti? hafi hann tt til a spyrja hana mean hann bei svars vi umskninni, ldungis hlessa og ekki virst skilja neitt v hve undirtektir hennar voru flegar og brosi gult hn hugsai: , hve langt er n egar milli okkar.

Sem hn og einnig hafi hugsa, er hann krafi hana svars um hva hn eiginlega vri a hugsa. Undarlegt hve mannanna misskilningur var oft misjafnlega jafn og raunar oft harla jafn, hve flk hugsai oft tum lkt, engu lkara en a dfur skriu aldrei r hrafnseggjum.

Hve langt er milli okkar! hafi hann sagt allt einu upp r urru, og hana hafi reki rogastans. Las hann hugsanir hennar! Hugsau r, hlt hann fram, g jafn opinn og tilbinn til a tj mig um allt eins og ert loku og virist hreinlega tlast til a g lesi hugsanir nar. ttu ekki eina einustu gn a gefa af r? Af hverju opnaru ig ekki?

Opna blmin sig fyrir a eitt a ess s einungis krafist af eim? leyfi hn sr a spyrja.

g er a tala um ig, manneskja, en ekki nein blm, skiluru a ekki!

v lagiru ekki fyrir ig heilaskurlkningar?

Hann sl bori, orinn nokku reiur. Heyru mig, stin mn g! Vi bum saman, erum ekki neinar kunnar manneskjur. g hlt a eiga fullan rtt a vita hva ert a hugsa!

Hvaan kom honum essi sjlfkrafa rttur? hugsai hn. Og v geri hann ekki smu krfur til sjlfs sn og hann geri til hennar? Hva vissi hn hva hann yfirleitt hefi hyggju ea tlaist fyrir lfinu?

Og hn tji honum essar hugsanir snar. Gu, a gfi okkur grna fingur! btti hn vi.

En sjnvarpsfrttir voru byrjaar og matur til reiu, og ar me var ekki meira um a rtt, a mli, ea almennt neinar gjafir skaparans. Seinna um kvldi punktai hn niur bla og smeygi frakkavasann hans:

 

Elskan mn. g tti einungis vi a blm opnar sig ekki endilega maur segi vi a: Opnau ig, blm! Geru a! g ig! En s hl a jarveginum og bi til dlti birtuba, er  a vita nema a manneskja opni sig og brosi vi manni og fuglar taki a syngja grein? Jafnvel manneskja gift manni, jafnvel manneskja kunn manni, jafnvel hver sem er! Jafnvel Gu a opnai sig og gfi okkur grna fingur d'or!

 

Um mijan dag barst henni brf, brfsefni runeytisins. Hann tti stundum til a lauma til hennar orsendingu me runeytispstinum, oftast nr einhverju skemmtilegu smlki, t.d. njustu brndurunum sem gengu runeytinu, henni til upplyftingar og glei. Ellegar fallegum starkvejum. A essu sinni voru a aallega umvndunaror. , hve hn hlaut a vera vanroska, fullorin manneskjan, a urfa svo mikils uppeldis me:

 

Feinir punktar, mn kra, um samb, okkar milli. Vst er allt vnt sem vel er grnt. Og gull jafnt sem grnir skgar. g tel ekki a gildi smu reglur um fugla smu grein sem heils skgar. g ekki andlegt ofbeldi af eigin raun, ekki gn framandi skgarsngs, heldur ofbeldi agnar eigin grein gn sem mr gnai stundum. Manneskja nokkur mr nkomin um hr var vinlega hrkur alls fagnaar mannamtum, en svo kflum a jarai vi trsleik og fll mr miur. Hn tti hinn bginn fjarska erfitt me a tj sig um sn innri ml, vera hjartanlega hn sjlf egar vi rddum saman undir fjgur augu. skyldi hn egja unnu hlji ea kalla mig seikarlinn sinn, af v a g si hluti fyrir. Og hve oft las g ekki frumskganna kvika sng, lkt og lg okkur framandi. Af v lyktai hn a g lsi hugsanir snar og v a vera a ra nokkur slk lg ea greinar er okkur varai? Ea hvor eru tengslin betri kvikum kvisti en gulli sem glir grein? S sem tekur ekki undir me lgum ess sem hn segist elska, og sama hvar litrfi regnbogans hn er stdd, vntir traula endurgjalds star sinnar.

 

v hafi hann ekki heldur vsa erindinu til rherrans sns? Me beini um a frt skyldi regluger .

En hvergi vri ori skylt, a hn vissi, a lgum, tk hn engu a sur a opna sig og punkta eitt og anna hj sr, sr til hugarhgar, og var henni mislegt fleira hvatning andrkinu. Hn hafi n stigi upp Jnsmessunturinnar martraarfjall og lka labba aan niur.

 

Feinir punktar um nautaml

Eftir a au hfu innbyrt fyrirtaks morgunver sem og kalla mtti afbrags hdegisver splegg og beikon og sld, eggjapns, bjr og snafs og signa fullin ekkert tpilega, komust karlarnir a eirri niurstu a n vri ml til komi a lta a reyna hvort eir gtu ekki stillt saman strengina sna, og jafnvel me honum Jni, jafnvel me honum sra Jni, en a var ekki sst ein hugmyndin me sumarbstaardvlinni.

v fari i stelpurnar ekki bara t a ganga mean vi spreytum okkur? stakk Andrkur upp .

Eitthvert anga sem birki og fjalldrapinn grr! botnai slmaskldi og breiddi t faminn mt glugganum ar sem sl skein vi kjarri vaxinni hl og bjrk baai t laufguum greinum snum mti.

Og hjarta slr! sng tnskldi undir.

Og ilmur og blr! botnai slmaskldi.

Mr er eiur sr! kyrjai tnskldi.

Og mr fr lr! botnai enn hitt skldi og sntti sr hressilega, en r stllur ltu ekki segja sr a tvisvar a gefa krlum snum fri til a stilla saman, j og jafnvel strengina me eim Jni og sra Jni.

Kr, tr, vr, mr... hljmai lengi eyrum eirra sem r gengu fjr og fjr bstanum ar til a lokum er r gengu fyrir sm leiti a kraftbirtingarhljmur samstillingarinnar d t.

Andrk fkk brtt a heyra drauminn og tti hann athyglisverur.

Mig grunar, systir g, a etta s fyrirboi, og ef til vill ekki allt of gur, og allt eftir v hvernig allt er liti. Ansi leitt a vi skyldum ekki hafa geta velt okkur upp r dgginni ntt. er vst a ig hefi dreymt svo, en ttir kannski vndum a einhver sk n g myndi rtast.

au hfu vissulega haft hyggju a velta sr nakin upp r dgginni og ska sr, a gmlum og gum jhttasi. En kvldi hafi veri urrt og hltt og komi var talsvert fram ntt n ess a daggarinnar gtti egar au Andrk og Andrkur hfu veri ofurlii borin af reytu og drgu sig hl. Alouette, gentille Alouette mai enn einhverjum nrliggjandi bsta, eftir a au undir forsng Andrks hfu magna upp snginn um lvirkjann litla llu hverfinu. Alouette je te plumerai...

au hin hfu vaka framundir morgun og fylgst me drlegri slaruppkomunni, hvar sunna einungis hafi smeygt sr fjallafam og fossa eitt stundarkorn um minturbil. Hann lt sig loks hverfa sinn fam mjkrar dyngju me eim orum a etta vri borin von, engin dgg flli r essu. Og eitthva hafi eim ori aeins sundurora, hvort sem var a hn hefi sungi of htt ea tala gtilega, hn mundi ekki vel hva, enda birtan og slargeislarnir lvandi lkt og fullin ll au hfu signa.

a voru or a snnu, hann hafi geti sr rtt til me dggina en a hugsa um essa dgg og aftur dgg sem engin flli kveikti samt henni svo heita lngun, a egar hn loks lddist inn rm til hans, ar sem hann l steinsofandi, dr hn varlega af honum sngina og .

Hn kva a tra Andrku fyrir essu. Af v a a tengdist vissan htt draumnum.

Og vaknai hann ekki? spuri Andrk spennt.

J, a hafi hann vissulega gert. Einmitt egar hn fann a daggardroparnir tku a myndast til vi a drjpa.

Gu! sagi Andrk og tk andkf. aldeilis geta velt r upp r henni dgginni!

v miur, ekki beinlnis annig. v a sju til, egar allt kom og g svo htt uppi a lkast g vri akandi sjlfum slvagninum, var engu lkara en a hann vri a vakna af martr og hafi heldur engar vflur heldur velti mr af sr eins og Mra sjlfum og beinustu lei t glf.

Jess, Mara!

J, og mtti engu muna a hann henti mr t. En okkar milli sagt af v a i vru inni, og til a eyileggja ekki ngjulega dvl, skyldi hann lta mli niur falla a essu sinni, sagi hann og bau mr san vinsamlegast a sofa hinu rminu herberginu. Og enn okkar milli sagt a framvegis myndi hann taka svona mlum sem hreinni og klrri naugun, geri hann mr skra grein fyrir.

Hn var alls ekki vn v a ltta svo hjarta snu. En sannleikurinn var s a milli eirra Andrku hafi skapast djpur trnaur. Hn hafi stutt hana me rum og d egar orrahrin gekk yfir t af hinni krossfestu andagift, og nori fannst henni nstum v a r hugsuu alveg smu ntum. tti stundum bgt me a tra v hve r voru lkar.

Hn hafi tra henni fyrir slmakveskap mannsins sns hvtasunnulokin, en er hann fr vinnuna morguninn eftir annan, er hann hafi teki sng sna og gengi brott r hjnaherberginu, hafi hann skili eftir essar tvr sm leturgrmur vinnuborinu hennar:

 

ungt er hllu, halur r,

hvar n er bogskyttan vera.

ll au bl, er eg hefi s,

segja: a lta hana vera.

 

Grmur ei umber einn dag til,

nd mna yrstir blu.

Skyttunnar reyk n ml eg vil

n r undan sva su.

 

Og hn sem vissi ekki til a hn hefi skoti a honum neinu nema starrvum! Er hn las slminn fyrst yfir lei henni lkt og eiturr hefi hft sig hjartasta.

Engu var lkara en a a vri tra annars hvers manns a hn hlyti a hafa horn su sr ea r su, eins og maurinn hennar hafi kosi a ora a. Allt fr honum til rherrans hans, fr arkitektinum til borgarfulltrans, fr ritstjrum blaanna til allra hinna litsgjafa miklu. a hafi jafnvel veri ora svo einu blaanna, a verki tti strangt teki a flokkast undir hrein og klr landr, svo svfin atlaga sem etta vri a helstu ramnnum og listamnnum jarinnar, a ekki vri um a tala sjlfa fiskveiistefnu jarinnar.

Bandalag listamanna hafi s sig til kni a lsa yfir llum blum a hfundur essa verks vri alveg utangars llum flagaskrm aildarflaganna, ar af leiandi gti enginn innan eirra vbanda gengist byrg, nr vri a Almenna listvinaflagi geri hreint fyrir snum dyrum essum efnum, hvaa krfur a almennt geri til listvinttu. Varla gtu a kallast sannir listvinir sem settu sig annig han hest, skkandi einum t fyrir annan, spillandi v ga andrmslofti sem annars vri einn helsti aall brralags eirra og systra.

Meira a segja hans herradmur biskupinn hafi vst slegi svipaa strengi, og af miklum bannfringarkrafti, a frttir hfu hermt, strax htarmessu sinni hvtasunnudag. A sr tti afar miur a eitthvert flk ti b vri a setja sig annig upp mti gus og manna lgum, upp mti helgustu trarstefnum, er llum orra flks vru heilg ml, hva a veri vri a jara mann og annan, jafnvel af kvenj og fiskakyni einnegin, aukheldur a vihfum slkum tfararsium a fyrir lngu ttu a vera aflagir, og ttu rauninni a flokkast undir hrein og klr umhverfisspjll. Honum vitanlega ekktist n hvergi neinu heimsins byggu bli a merkjum fornaldarinnar tfararstjra vri svo lofti haldi, traula gti v verkmaur s, er hr tti hlut, a hafa staldra lengi vi vngari drottins...

essi hennar grma sem aldrei hafi hvarfla a henni a vri anna og meira en ofurltil r sjlfstjning, sprottin r hennar eigin umhverfi og lan og mmuhorninu hennar, bolanum honum Skildi gamla heitnum og ttfur mikla. Var henni, grmugerarkonunni, jafna til tfararstjra!

Henni lei lkt og hn vri farandverkamaur bkstaflega hryggbrotinn.

Andrk taldi hana kjarkinn setti fingur tvo hfu sr, afar andaktug, greip andann lofti og rumdi svo eins og sjlfur stri Boli a kryfja nautaml til mergjar...

 

Sl skn fossa,

segir hn Krossa.

Hvar a tjalda,

segir hn Skjalda.

Suur vi na,

segir hn Grna.

Eg skal snjnum spyrna,

segir hn Hyrna.

Eg skal eta mna ht,

segir hn Hvt.

Eg skal mjlka minna,

segir hn Dimma.

Eg skal standa innar,

segir hn Kinna.

Eg skal mjlka svo freyi,

segir hn Reyur.

Mr ykir gur ruddi,

segir hann Tuddi.

Eg skal ta sem eg oli,

segir hann stri Boli.

Eg skal ta sjlfur,

segir hann litli klfur.

Eg oli illa hungur,

segir vetrungur.

 

Boli bankar dyr

og spyr a Skjldu sinni.

Segu mr a Mangi minn,

hvort hn er hr inni

Boli bankar enn dyr

me bandinu langa,

bandinu snu langa, langa

Lttu ekki griunginn stanga,

stanga ig, Manga...

 

etta eru alltnt punktar, Manga mn! greip Andrk enn andann lofti og tk bkstaflega andkf ur en hn uldi enn yfir vinkonu sinni:

Ykkur svur undan llum rvunum sem i eru sknt og heilagt a skjta hvert a ru af bandinu ykkar langa. Kannski a i su ll bogmenn! fugt til dmis vi nauti sem beinlnis er ali upp v skyni a lta atast sr og ola susr og hjartasr, og m boli sjlfur engu skjta nema af stoltinu snu, bandinu snu langa; nei, nei, bara stanga og engu a sur hljta allra handa sr, hjartasr og enn susr, og hreinlega vera srt leiki naut allt til daua, loks a slaknar bolabandinu, undir dynjandi pum prkruhafa dmsvaldsins, hins sta en stuttbanda og borubratta mgs, sem a lokum dmir um hve drepist hafi fagurlega. Bogmenn, hinn bginn, eru vst taldir vera jafn hrundssrir og eim veitist illt a skilja a einhverjum kunni a sva undan srindunum sem rvar eirra sjlfra valda.

Miki ertu andrk! svarai hfundur hinnar krossfestu andagiftar, sem hn hlf haltrai hla vinkonu sinnar. a hafi ekki fari milli mla san leiinni uppeftir a korninn var enn vaknaur til lfsins, tekinn a banka bakdyr og vinlega skyldi hann niur ftinn! Hn gat sjlfri sr um kennt, a hafa lpast til a fara sl blettinn ur en au hldu upp bstainn. Henni var nr. Og hn leyfi sr ekki einu sinni a lta sig dreyma um a n me trnar ar sem vinkona hennar var me sna andagiftar sporvissu hla.

 

Feinir punktar um sensasjn

Deginum ur en au hldu upp bsta hafi henni veri ori ng boi. Morgunblan var dsamleg og hn stst ekki mti, og ekki heldur grunina a leika sr aeins vi blessaa lfana, og tk til vi a mjaka handslttuvl hssins skk fyrir skk yfir blettinn, jafnt eirra megin sem lagablettinn og varla neinna skapanorna.

Hn fann sig ori a ga bakinu a hn taldi sig fra flestan sj. Enda n lii annan mnu san hn kom af skurarborinu. Hn fr sr engu slega, beitti lkamanum af mestu gtni og tk einungis sm skk fyrir senn, a hn tk sr hvld fr verki. Ekki hefi henni veitt af orfi og beittum lj, en ekki tjai um slkt a tala. Og undir lok dagsverksins blasti nrakaur bletturinn vi augum, sem hennar heitelskai birtist smu mund svlunum, a koma heim a afloknum snum sasta vinnudegi fyrir fri.

Miki ttu skili sm brjstbirtu, stin mn, hafi hann kalla niur til hennar, sem hn var a troa sustu heylufsunum poka.

Hve etta hafi veri gur dagur, og vellanin hafi bkstaflega streymt um hana alla vi a finna til gilegrar lkamsreytunnar. Og var nokku ljfara en a vera boi upp ofbolitla veig? Og vissulega ekki seinna vnna a koma sr inn eir neri hinni voru greinilega lka a koma heim r sinni vinnu, hvar hn s eim brega fyrir svip glugga, lkustum lfakngum, ea drottningum, og heldur yggldum brn. Gui s lof a au voru lei fri! Ea varla tti hn von gu r eirri ttinni er au kmu heim.

Hann hafi haft hyggjur af v a hn hefi ofreynt sig. mttir ekki gera etta, elskan mn, a veistu.

Hn hafi bei hann um a vera ekki me hyggjur, henni lii svo srdeilis vel. Munur a f a svitna sm! Og au hfu skla fyrir tnslttinum og dvlinni me Andrku og Andrki upp bsta, sem au hlkkuu bi miki til.

En daginn eftir, leiinni upp eftir, kom bakslagi. Hn fr a finna til hinna gamalkunnu verkja, sem lstu sr einatt svo svipa. Alltaf skyldi a nir ftinn! Geru einna minnst vart vi sig bakinu sjlfu en ollu henni v meira oli mjm, lri, ftlegg og allt niur kla og il, allt eftir v hvert skrambans korninn hljp ea hvar hann hreirai um sig hverju sinni. a var aftur klemmd taug. Enn og aftur brjsklos. Hn sem hafi aldeilis svo mjg varast a fara sr of geyst vi slttinn. Mtti hn bkstaflega ekki vi neinu? Var hn kannski hsill fyrir einhvern kornarata er hlypi upp og niur ftinn henni egar hans htignarlega skotti byi svo vi a horfa, engu lkara en a essi limur henni, og a nnur af hennar dyggustu mttarstoum lfinu, vri lim ea rt sjlfum aski Yggdrasils! Gui lof og prs a a var ekki brjsklos hlsi ea einhver mnuskai aan af verri ratinn veri reiki eins og hreinn andi hlaupandi upp og niur allan skrokk henni, sem hn bkstaflega allur askurinn vri. drottinn mtti leia drsulinn sinn! Ea hn gti eins hengt sig nsta tr.

Gti hn ekki samt reynt a lta mli jafn raunsjum ellegar skoplegum augum og stallsystir hennar? Allavega einhverjum augum. Allaveganna hafi Andrk geti sr rtt til, bogmaur var hn og gat vst ekki undan v vikist. En henni lei ekki vel. Vst mtti eim sva undan, llum essum karlrembupungum sem belgdu sig t eins og srir hanar priki, hlypu eir ekki tundan sr eins og bolaklfar ea heimarkir lfar. En hvtasunnuslminn litla tk hn svo nrri sr a henni lei lkast v sem skpunarglei hennar hefi veri bld, jafnvel kf, og hefi ef til vill slokkna a fullu ef Andrk hefi ekki kalla hana til lfs sinn srsta htt.

Sem r ganga annig hgum snum um stga og rjur, ar sem birki, mosinn, lyngi og allur fjalldrapinn grr, spjallandi annig saman Jnsmessunni mean mennirnir eirra eru, a vnta m, fullu a semja heima bsta, tekur Andrk allt einu um hendur hennar, horfir djpt augu hennar og segir:

Punktau etta hj r.

Hva ttu vi? Punkta hva?

Andrk hl. Sju til. myndau r a vrir sjlf punktur blai. Siru miki meira af llum hinum punktunum og kommunum og llu v sem vri milli eirra nema grmuskulega prentsvertu af letri sem nst r sti? Og sir ef til vill einnig augu lesandans, ef einhverjum skyldi knast a veita r athygli. a vri yfirsn, ea hitt heldur!

Hn hl enn og br ltt fyrir hana fti svo a r fllu bar um en hltur Andrku bylgjaist um mjkan mosann.

Sju til, sagi hn loks. Ea hva sru annars nna?

Stallsystir hennar l grafkyrr, undrandi og eiginlega hlf uppburarlaus eftir essa mjku en vntu byltu. Hn s upp milli laufgara birkigreina upp blan himininn, hvar einni grein la ein ltil sng sitt dirrind, og er hn svo skimai kringum sig, sjlfa birkistofnana og allan fjalldrapann, mosann, berjalyngi. Og jafnvel blmlfa, gat hn vel mynda sr. En engan kornann, sem betur fr, hann kannski fari flu, svo fremur lti hann var yfirleitt fyrir a hn lgi svona t af. Gott hann!

r lgu annig hljar um stund og gtu v sem nst greint grandann lan geri hl snu dirrind, slk var kyrrin.

Notalegt, ekki satt, sagi Andrk loks, mnandi me miklum speklantasvip upp himininn. A geta gleymt llu kringum sig, sj ekkert af heiminum nema essar feinu smart hrslur og fuglinn kvakandi og eitt lti gat af himninum. Skyldi hann vera a horfa okkur nna og lesa, hann himnafair, lkt og lvirkinn arna sngglai? Alouette, gentille Alouette...

Hn kitlai vinkonu sna me stri svo a hn fr a hlja og r hlgu sig bar mttlausar og lan syngjandi undir me heilmiklu dirrindirrind, vafalaust stolt yfir v a vera senn lkt vi lvirkja og himnafur, a Andrku vri ef til vill ekki ljst a slk sngflj ttu vart nein lgheimili essari grundu, au vri vart a finna nema ti hinum stra heimi, nema sjaldan a flktust hinga yfir lana djpu sngvakeppnir. Nema a lan hafi vilja tj eim a hn tti a n til a taka sig upp me farfuglunum og keppa vi lvirkjann sngvakeppnum erlendri grundu, dirrind, og mtti oft vart milli greina hvor hefi betur. En a vri httuspil, dirrind, aldrei a vita nema a matkrkur hamflettu hana og steiktu glum, dirrind, hn tti vst jafn g bragi sumum eim barbaraheimum og a hn tti syngja vel, dirrind, jafnvel vi lvirkjann, dirrind, dirrind, dirrindirrind...

Auvita gtum vi legi hrna og hlegi til eilfarnns, sagi Andrk loks grpandi andann lofti. anga til a lokum a vi myndum springa af hltri og lognast t af alveg dauuppgefnar og myndum bera hr beinin og yrum allt a einu mold, hann uppi syngjandi yfir moldum vorum:

 

Alouette, gentille Alouette

Alouette je te plumerai...

Alouette, gentille Alouette

Alouette je te plumerai...

 

Vinkona hennar skildi. Gti hn htt a skynja atburi lfs sns eins og vofur og skugga er eilflega snerust kringum nafla heims hennar litla og sfellt byrgu henni sn?

 

Vi gtu mna fann g fjalarstf

og festi hann streng og rauan skf...

 

Gti hn hafi sig upp? Upp yfir svii, upp yfir ll heimsins kornaskott, jafnvel ofar heimum lunnar sngglu, hvort sem hn annars lgheimili tti essari grundu ea einhverju barbarinu syra, en hafi n hva sem v lei brugi sr af grein og sng einhvers staar utan sjnarsvis eirra kr me ungum og stvini . Jafnvel liti yfir svii lkt og himnasmiurinn, manskldi miklustu hum, var ef til vill a sp r n? Heyr! Heyr! Spu mig, mun g sp ig! En hva n ef snglagasmiurinn s bi hana um a fljga me sr jafnvel alla lei til Omdrman, dirrind, dirrindirrind? Myndi hn ekki hv?

Setjum okkur spor rithfundar a efna sjlfsvisgulegan rman, hlt Andrk fram og geri sr upp hlf menningarvitalegan svip ltandist vera a punkta eitthva hj sr me strinu, feikilega hugsi; sem hn og sprettur skyndilega ftur og hefur stri loft eins og tnsprota ea bendiprik til skringar:

Og vr hefum sett oss a markmi lkt og grmunum a horfa framhj hinu einstaklingsbundna en leita fremur uppi hi sammannlega sem hvergi lgheimili nema einum huga okkar allra. Hm. Lkt og teiknimyndasgu, skrpmynd, farsa, virulegu hlendur gir, ar sem ll eiginleg persnueinkenni hefu veri afm en eftir stu karakterar vorir alls hreinir, lkt og hvtvoungar, berstrpair. Ha, ha, ha! Erkitpur, m vera a vr myndum kalla a, jafnvel hlf sjklegar ea gebilaar a sj, er vr hefum greint hismi annig fr kjarna vorrar gusvoluu tvfttu slarveru. Hm. Og vitu r hvat, yur mun hlotnast s in undarliga sensasjn a standa yvar eigin sporum en sj engu a sur allt me sensasjn alviturs gus!

Andrk greip andann lofti, hlt svo fram runni, geislandi af andrkinu:

Auvita ekki r essa tilfinningu! Sjlf hfundur hinnar krossfestu andagiftar! Amen. r viti vel hve a agar vorn anda lkt og grmunum a vr gleymum oss, a vr hefjum oss upp yfir orskhaus vorn og allan bk vorn, saltfiskinn oss. A vr ltum ll lgheimili lnd og lei en opnum heldur etta skrn slar vorrar og hleypum tetrinu alla lei t! Upp hir alminnilegrar sensasjnar. Og sanni r til, gentille Alouette litla, yur mun hlotnast s hin mikla n a finna yur aftur grmunum...

 

Feinir kontrapunktar

r stanmast vi lkjarsprnu og hn skolar niur verkjatflu, nokku sem hn hafi annars varla bori vi nema ef til vill rtt fyrir httinn, enda virtust tflurnar sjaldnast gera henni nokku gagn og hn raunar varla urft eim a halda fyrr en nna, essar vikur san hn kom r uppskurinum. Nokkrir hlfsterkir geru henni fremur llu betra, jafnvel harla gott, fannst henni.

Heyru! segir Andrk. v var g alveg bin a gleyma. Sj til!

Og hn dregur upp ltinn silfursmelltan pela r pssi snu, sem r bergja .

vlkur unaur, segir vinkona hennar. Er til nokku betra bragi llum heiminum en gott brennivn?

Andrk gat ekki a sr gert a hlja yfir hreinskilni vinkonu sinnar. J, munkinn tkjum vi n framyfir! segir hn. hfi s bestur. Og g allaveganna visk, jafnvel sm hfi! etta er nefnilega pelinn hans Andrks, hann er allur fyrir brennivni, eins og veist. eir hafa vst vxlast, pelarnir okkar. Og g vil a sur dr eins og i vilji hafa a.

Munkinn viltu samt dr og mengaan, ef g ekki ig rtt, sagi vinkona hennar.

Munkurinn er n lka alveg sr parti, svarai Andrk. Hann sem flytur me sr anda, sem alls ekki m slva. Anda le dme. Le dme d'or. Sagiru a ekki einhvern tmann? A munkarnir klaustrinu syngju Te Deum yfir hverri einustu pyttlu ur en eir rkju tappann ...

Nei, sru! arna er ugla kvisti! hrpai vinkona hennar upp smu mund, lgri, niurbldri rddu og greip um arm hennar, sem hn benti inn nrliggjandi rjur.

r stru inn rjri mt hagganlegu tilliti uglunnar, sem sat ar sm kvisti, dlti hokin lkt og hn vekti yfir ungum eggjum hreiri einhvers staar lynginu fyrir nean.

Eins og munkur! hrkk t r Andrku, sem aldrei vinni fyrr hafi s uglu. Og a var nokku til v, mbrnn bolurinn gat vel minnt munkakufl, og strt, einslitt, hntttt hfui lkt og sveipa kuflshettunni. Viskufull augun, ekki lk kattaraugum, grfu dleiandi tillit sitt djpt sinni eirra stallna.

Munkugla! tk vinkona hennar undir me henni. v ekki a? Ekki sra nafn en brandugla, sem g held n samt hn heiti, sem aftur vst a vsa til eldsins sem henni brennur augum. Og hfundur hinnar krossfestu andagiftar tk a sngla Te Deum Laudamus Drottinn, vr lofum ig...

Va-, va-... tk uglan allt einu undir me henni, fremur unglamalegum en hlffnsandi, tregablndnum tni.

Hn sngla annig feinar laglnur me ugluna tnandi undir rjrinu.

Kannski, sagi hn svo og lt ugluna eina um a kyrja sitt Te Deum, a v s fugt fari me hana og aftur hafguna, sem er sg hafa sngrdd svo fagra a hn ekki aeins svfi alla menn blasta svefni heldur grandi eim san. En hn vst a geta teki ll lg nema Te Deum, segir vst jsagan. Heyri hn a er henni voinn vs, lkt og sjlfum klska krossmarki.

Andrk var agndofa af undrun.

ttu vi, fugt vi hafguna, a munkuglan birtist manni kuflinum snum, essum eld brennandi augum, vi a eitt a heyra nefnt Te Deum!

Va-, va-... tk uglan enn undir.

Andrk alveg dolfallin tk duglega r pelanum og fkk sr ekki einu sinni vatn r lknum til a skola v niur me, heldur einungis rtti hann stllu sinni full lotningar, sem fr a dmi hennar og gat ekki a sr gert a hin grandvara varsveit slar hssins eirra kmi upp hugann. Miki hlaut hennar stkr a hafa veri duglegur vi a sngla Te Deum, ef essi gagntlkun hennar hafgusgninni var rtt. Og hlaut hann ekki a hafa sngla a t um ll heimsins bl, svo fjlskrugt sem safni hans var, trlega teljandi allflestar tegundir ugla? Miki hlyti honum a vera um a kyrja lofgjrarsnginn n vri hann sr ess mevitandi essari stundu a geta vnst eins og einnar svo fgtrar munkuglu safni, jafnvel svo a au yrftu a halda hana bri og mata hana, ea varla myndu au fara a stoppa hana upp. Nei, og , aldrei fru au heldur a loka munk inni bri!

Munkur, munkur..! hvslai Andrk afar hugandi, miki niri fyrir, lkt og anda hennar hefi allt einu opinberast eitthva afar mikilvgt. Hn tk undir arm vinkonu sinnar. Og Liljuklaustri sem ig dreymdi! Kemur heim og saman. etta eru reianlega teikn. Mig grunar, systir g, a vr stndum andspnis fyrirboa mikilla tinda.

r lddust loks braut, alveg nlum, a styggja ekki frekar munk ennan vngjaa vakandi yfir hreiri snu, en a baki eim tnai hann enn sitt unglamalega va-, va-, va-, ar til a r greindu varla tnninn lengur fjarskanum. Ef til vill lka ml til komi fyrir klausturba ennan a taka sr sdegishvld a htti munka og nunna ur en syngja tki miaftantir hva annars hann var a syngja essum tma dags, ea voru uglur annars ekki ntthrafnar?

 

ei, ei, r, r,

agnar fugl m.

Ei vi skulum hafa htt,

hgt og rtt sofa mtt.

ei, ei, r, r,

agnar fugl m.

 

En sem fuglinn var vi a a agna, lkt og mur vgguvsu hnigi til viar huga barns, tk a berast mti eim stllum annar snglandi, lkt og a murinn hefi kveikt um hl m annan draumi barns, ekki beinlnis unglamalegur snglandi en all tregablandinn, jafnvel svo a kflum hefi vel geta veri saminn vi Te Deum.

Snglandinn var alls ekki svo lkur lagstfnum sem Andrkur hafi veri a tna vi undirleik hrossagaukanna um morguninn. En var nna tvradda og sunginn krftugum rmi handan r ilmandi firinni, ar sem annars vegar leyndi sr ekki tignarlegur bartn sjlfs tnskldsins og hinn bginn hreinn og nokku djpur bassi hins skldsins.

etta voru fallegar, vel samstilltar raddir, voru r sammla um, er r nlguust bstainn og fru a greina snginn betur, sem var lkt og endurtekinn ofan , ekki svipa og vikivakakvi ea jdans. Enginn vafi var a Andrkur hafi n a tfra fram hi besta annars fremur ltt jlfari sngrdd skldbrur sns. Svo greinilega var bassarddin alveg kontrapunkti vi bartnrddina.

r reyndu ekki a fela stolt sitt fyrir hvor annarri yfir v hve afbrags vel mnnunum eirra hafi tekist a stilla saman strengina sna, og nlguust bstainn hgum skrefum, bsna andaktugar. Og er r ttu aeins skamman spl eftir farinn, opnast skyndilega dyrnar t slpallinn og listamennirnir tveir koma valhoppandi t, breiandi t faminn mti eim lkast v a eir vru a heimta r r helju.

Paradsarheimt! hrpa eir til eirra fagnandi.

Hva ttu eir vi? A eir vru a heimta r r helju!

eir stanmast vi pallbrnina og hefja enn upp raust sna, essum dlti unglyndislega og tregafulla tni, stgandi sporin, arm arm, sveigjandi lkamana takt vi tnfalli. r standa fyrir nean grasinu, vart trandi augum n eyrum, a er fyrst nna sem r f greint textann, er eir kyrja, og oraskil:

 

ungt er hllu, halur r,

hvar n er bogskyttan vera.

ll au bl, er eg hefi s,

segja: a lta hana ei vera.

 

Dansi dkkur, dansi menn

dmi rtt, dmi menn, senn!

 

Grmur ei umber einn dag til,

nd mna yrstir blu.

Skyttunnar reyk n ml eg vil

n r undan sva su.

 

Dansi dkkur, dansi menn

dmi rtt, dmi menn, senn!

 

Brtt n rhllu list eg vef

hvat skal bogskyttan gera?

ll au bl, er eg lesi hef,

segja: Evu mns Adams af bera.

 

Dansi dkkur, dansi menn

dmi rtt, dmi menn, senn!

 

Evu grmu v undan eg skil,

allt til nd ei meir fsir blu.

Lfa laufi og magni mn svil,

megi snki undan sva su.

 

Dansi dkkur, dansi menn

dmi rtt, dmi menn, senn!

 

tt mig rynnu grmur tvr t.d.

Odds Nerdrums list undan engdist,

Adam minnar Evu, mr er eiur sr,

um lkur tvr leygur lengdist.

 

Dansi dkkur, dansi menn

dmi rtt, dmi senn, vaskir menn!

 

Lkur ar slmi drottinvalds mns,

a frist fang mjg handur.

Glmir vi unnildi saltfisks sns,

hatt sinn og etur og vindil, hofmur,

hi allra besta fiskistefnufur.

 

 

Fyrsti heimur?

Annar heimur?

riji heimur?

Fjri heimur?

Fimmti heimur?

Sjtti heimur?

allt rum heimi, heima millum ea heimum alls near?

Sjundi og efsti heimur?

Heimsendir?

Endir?

 

prenta skjal

Rmanza: heim kvist