< Undir hulishjlmi

kaflar 51 til 60

 

 

51.

, blessu s slin, blessu dgunin! Og blessu s dggin sem endurnri mitt skrlnaa skinn.

Var g a vakna af draumi ea hafi g falli megin? a veit g ekki. En yndislegur morgunroinn fyllti augu mn. g var lfi! Hfui mr var ungt sem bl og g gat varla hagga v. Var a ef til vill vegna hjlmsins... J hann var enn snum sta. En hendurnar mr voru einnig nungar og g var a taka llum krftum til a n hjlmnum af hausnum.

g var me hfuverk og svo slmur hlsi og maga a a var eins og g hefi gleypt eld.

g tk eftir v a hjlmurinn var dldaur og sprunginn. g reifai hfinu og fann a hri var blstorki. Eftir sprungunni a dma virtist sem g hefi fengi breiblung hausinn aftan fr. g vogai mr ekki a reifa hauskpunni.

g leit kringum mig eftir v sem stirur og sr hlsinn leyfi. Allt kringum mig lgu hreyfingarlausir Frankar, Hnar og Brgundar. Tveir eirra vissu sjnum upp. Hinum megin vi mig lgu fjrir vopnair Hnar dauir, hver ofan rum; s fimmti eirra sat eim eins og legubekk og virtist sofa, me andliti niurltt, en gegnum hann hafi spjt stungist.

g kallai til hans:

skd!

Hann svarai engu. Hreyfi sig ekki hi minnsta.

Lk lgu um vgvllinn eins og hrvii. Menn, hestar og vopn einni bendu, einum hrrigraut. Nakinn handleggur l skammt fr mr, einn og sr. Einhver hafi skili milli hans og eigandans. Einn fingurinn skartai gullhring. aeins nokkurra skrefa fjarlg fr mr klkti Rmverji, svartur af bli og me hauskpuna klofna eins og ostruskel.

Enginn hafi uppi kveinstafi lengur. Lofti var svalt en hfui mr var funheitt.

g virti sjlfan mig fyrir mr. Rifin og ttt klin voru tsvnu sortnu bli. g reyndi a rsa ftur. Vinstri ftleggurinn mr var lagi en nstandi srsauki eim hgri hlt aftur af mr. Hn var stokkblgi.

Engu a sur tkst mr a rsa gn upp me hjlp vinstra ftleggsins og handleggs. Hauslaus, frankverskur hermaur l arna bakinu vi hli reiskjta sns, og jafnvel enn n kreppti hann fingurna utan um spjt sitt. g var a sna a r hndum hans.

Me hjlp spjtsins tkst mr a setjast upp lendar hestsins. Svo langt sem auga eygi blstu vellirnir vi mr, og svo tt lgu lk manna og hrin af hrossunum a varla var verfta.

egar morgunmistrinu ltti komu bir Hnanna ljs. Umhverfis r voru vagnarnir, eins og kastalaveggir, og hvarvetna fyrir fram verir hestbaki.

hvarflai g augum tt til rmversku banna, ea llu heldur anga sem g bjst vi a sj r, en fkk hvergi komi auga r.

Hfui mr hltur a hafa veri vi tonn yngdar. Tungan var svo skrlurr a g hefi frna hlfri vinni fyrir glas af vatni.

A um a bil fjrungi stundar linum barst mr hornablstur til eyrna fr hnversku bunum. Mikill fyrirgangur fylgdi kjlfari, en ekki var veri a blsa til orrustu heldur til merkis um einhvern annars konar vibna. Hreystin lt ruvsi eyrum en maur tti a venjast og knapar riu hinar msu ttir brott fr bunum, sumir tt til mn.

g veifai til eirra og kallai: Hinga! Hinga! en eir flengdust fram og til baka og dokuu aeins vi stku sinnum til a vira fyrir sr sjndeildarhringinn austri.

Einn eirra rei skammt fr mr n ess svo miki sem vira mig vilits. a var lkast v a eir gengju berserksgang, svo mikill var eim murinn.

Anna slagi heyri g a eir hrpuu: eir hafa laumast burt!

Knpunum fjlgai og fru stkki yfir lk og hr, vert yfir vellina.

Ltin bunum minntu einna helst niandi bflugnasveim og undir llu saman ltu hljppuleikarar hvna hressilega flautum snum. N fr mr a skiljast. Rmverjar hlutu a hafa haft sig brott skjli nturinnar.

Lof og dr s Gui Hna! g var a minnsta kosti ekki llum heillum horfinn mnu gusvolaa standi. eir hlutu a koma nna og leita uppi sru.

g bei olinmur a g vri a deyja r orsta. Mr lei eins og mynda mtti sr lan vnrgna egar bi er a urrka r ofni svo a r veri rsnur, hefu rgur anna bor tilfinningar.

Hva um a, innan hlfrar stundar s g a prestar og konur af llum jernum tku a flykkjast t milli vagnanna samt grsku fiskimnnunum. Nokkrir r hpi fyrirmannanna komu n einnig vettvang.

Jafnskjtt tku handleggir a bifast og hfuft. Um vgvllinn allan kvu vi p.

Hinga! essa lei! Hinga! Hinga! Vatn!

Aaaaa...! Og pin efldust a mun.

Skammt fr mr l skjldur flttaur r bambusreyr. g stakk hann spjtinu og lyfti honum htt loft. Hinga! essa lei! Hvenr kmi eiginlega a mr?

eir sem fru randi voru eingngu fyrirmenn og hfingjar eftir v sem g best gat s og voru fyrst og fremst a kanna blugan valinn. , aeins a hsbndi minn lti n sj sig ea einhver r flokki hans!

Loksins l lei eirra um ar sem g var.

Hjlp! kallai g.

Einn hnversku fyrirmannanna, Szirtos a nafni, lt klr sinn nema staar og einblndi mig ea lkksina kringum mig.

a verur brtt komi eftir r, sagi hann vi mig upprvandi, vingjarnlegri rddu.

Vatnspyttlan n...

Hann reifai aftur fyrir sig.

g er vst ekki me hana mr.

Af hverju koma ekki allir r bunum? leyfi g mr a kvarta. a eru svo margir hr af mnnum okkar srir.

Attla leyfir a ekki, svarai s er hestbaki var. Enn er htta a Rmverjarnir spretti upp a baki okkur. Og hann rei fram.

Annar er einnig fr randi kallai til hans: Hver var hann essi kngur sem eir jruu ntt?

jrekur, svarai Szirtos. Og fkur hans fetai sig milli lkanna og bar hann brott.

Lng stund lei ur en nokkur kmi aftur nmundan vi mig.

fleira flk kom t r bunum, strum hpum, sumt me kerrur eftirdragi sem a safnai vopnum hinna dauu og v sem fmtt var. Sumir su um a hira lkin. Hvaanva r bunum barst mur af flautu- og belgppuleik.

g var reyttur handleggjunum af v a veifa. Mr fannst heil eilf la anga til mr var loks sinnt. Mr var gefi dlti a drekka og settur brur r striga af einum vagnanna og san borinn a nni, lkt og allir eir sem voru srir.

in var enn eins og rauvn a lta. teljandi margir dauir lgu hvarvetna mefram bkkunum og voru a lkindum ekki frri nni sjlfri. Prestarnir, saragrsku konurnar og grarnir vou okkur og bundu um sr; arir voru ti vgvllunum og sfnuu v sem ntilegt var. g heyri sagt a hnakkarnir einir sem voru hirtir hefu ngt til a fylla fleiri hundru vagna og kerrur og var a minnsta kosti anna eins skili eftir. Vtt og breitt um vellina var lkum hfingja, fyrirmanna og merkisbera stafla blkesti sem sums staar voru eingngu gerir r brotnum spjtum, viarskjldum og vagnhlutum. eir hinna dauu sem hfu tt ttingja hernum fengu a njta hins sama.

Einu srin sem urfti a binda um mr voru hfi og fti. Hnsri var vgast sagt ljtt a sj, en g hafi enga stu til a kvarta, margir arir voru svo illa tleiknir a ekki var hgt a horfa upp a. essir gtu heinu prestar. Gu blessi ! En sundum saman biu hinir sru ahlynningar og g gat v ekki fengi neinn til a flytja mig til tjalds Kata.

a var v til einskis a vera a kalla, vi mttum hrast arna bakkanum, me hnakka, hestshausa ea hatta sem voru settir undir hfalag okkar og okkur sagt a sna olinmi anga til a okkur kmi.

Eins og gefur a skilja gtu hinir sru hrsa happi og teki tt a nla sr herfang. En vi mttum liggja og skrlna slskininu og berja fr okkur flugur, bandi ess milli vonar og tta a ef til vill yru birnar teknar upp fyrirvaralaust og vi skildir eftir til a vera hrfnunum a br.

Lpus gamli biskup st einnig strngu vi a hlynna a hinum sru. g kallai til hans latnu: Heus domine!

Hann kom til mn og lofai mr v a egar hann sneri til banna um kvldi skyldi hann lta Kata vita af mr. En hann fr aldrei anga um kvldi heldur svaf meal hinna sru.

Daginn eftir fr Attla yfirrei um vgvllinn. Einnig hann lt sr annt um velfer okkar og taldi okkur hug og kjark.

i megi vera stoltir af srum ykkar! heimleiinni munu i n bata og i komi heim heilbrigari en nokkru sinni! Jafnvel eir sem mttu ba dauans uru glair vi egar eir su Attlu.

En hsbndi minn var ekki me honum fr. Var hann dauur? Ea sr? Um a hafi g ekki hugmynd.

egar hr var komi sgu var g orinn illa haldinn af hitastt. g reis upp vi dogg og seldi upp bli.

Skutilsveinn einn er Esztn ht sat vi hli mr. Hann var ftbrotinn bum. Hann hrpai upp yfir sig:

Gu hjlpi r maur, ert haldinn plgunni!

Mr var egar ori a ljst. g var allur blginn um hlsinn og handarkrikum. Mr hafi tekist a forast dauann vgvellinum, en n hafi drepsttin klfest mig.

 

52.

Sdegis daginn eftir voru hinir sru sttir og fari me til banna. g geri mr brtt ljst a allir sneiddu hj mr, g skyldi vera skilinn eftir. g var heltekinn af drepsttinni sem lsti sig um mig eins og furandi bl. g bast miskunnar: Veri svo gir a skilja mig ekki eftir!

En mr var ekki einu sinni ansa.

g kallai til eirra me nafni: Taros, Tzobor!

Tzobor nam staar en yppti aeins xlum. Hvaa sto tti r a vera v a g tki ig me mr? ert haldinn plgunni, skilur a ekki?

g mundi a minnsta kosti deyja meal flks en ekki vera hrfnunum a br.

Hann hristi hfui, sptti og hlt svo leiar sinnar. g var skilinn einn eftir, me hestshaus undir hfalaginu, me ni fyrir flagsskap og hrafna sveimandi yfir hfi mr syrgjenda sta.

Blkestir r hnkkum og viarskjldum lkblin tku a brenna t um va vellina. Reykjarstrkar stigu htt til himins. Frararnir hfu upp sorgarbnir snar og harmlj langdregnum tni sem teki var undir me af trumbusltti og lrayt. Samkvmt tr Hna risu slir hinna dauu n upp af logunum og hfu me sr til jnustu fyrir handan sem eir hfu bori banaor af orrustunni.

g veit ekki hve mrg blin voru ea hve mrgum hlotnaist tfr ennan veg. eir voru a lkindum ekki kja margir sem uru essa srstaka heiurs anjtandi. Enda hefi ekki mtt minna vera en fella hefi urft heilan skg ef allir eir Hnar sem lgu valnum hefu tt a f noti blfarar.

Svo var sngurinn enda og brtt barst mr ekki anna til eyrna en fjarlgur kliurinn fr bunum og krunki hrfnunum er sveimuu yfir mr. Hr var g sem sagt niurkominn, meal hinna dauu, n matar, n vatns, einn, og yfirgefinn af sjlfum Gui.

Anna slagi missti g mevitund en kom til sjlfs mn ess milli. egar myrkri skall og stjrnurnar tku a blika sumarhimninum var g altekinn nstandi sorg og hugsuninni um dauann. Mig langai ekki til a deyja a nttu til. g vildi f a njta dgunarinnar einu sinni enn, f a njta morgunroans og slaruppkomunnar! Og loks, langai mig til a svala orsta mnum hinsta sinni.

Vatn! g hefi geta svolgra mig vatn hversu flt og vont sem mr hefi fundist a vera, v a innra me mr loguu eldar vtis.

in var aeins tu skref undan og g samt a deyja r orsta. En a var sem nokku vnt bar til.

g hafi um hr fundi til ginda vi mjhrygginn, eins og eitthva rsti a honum; hafi ltillega ori ess var vgvellinum um nttina en ekki leitt hugann a v eftir a srindin hnnu fru a segja til sn. Hva um a, sem g n l arna og bei dauans, verur mr a til eins og sjlfrtt a g reifa arna aftur fyrir bak mr. Hvort mr hefur fundist a vera eins og tak vi hrygginn egar g hef gripi andann lofti ea eins og steinn rsti a honum, skal g ekki um segja, en eitt er vst, a ef a var hr sem g tti a bera beinin a var stulaust a gera sr dauastundina enn brilegri en efni stu til, og a skum steinhnullungs ef svo skyldi vera.

En hva verur arna fyrir mr! Sjlfur geitarskinnsbelgurinn sem hsbndi minn hafi lti mr t fyrir orrustuna, og a fullur af vni!

rifjaist allt einu upp fyrir mr a hita og unga leiksins hafi g hntt belginn fyrir aftan bak mr vi beltissta sta ess a hnta hann vi hnakkinn, til ess a eiga vni vsum sta ef hesturinn flli.

Harla lklegt var a g mundi f s morgun renna upp n. rtt fyrir a fylltist g umrilegri glei, lkast v a kulnandi eldur blossai upp eitt augnablik ur en hann slokknai fyrir fullt og allt.

g losai korktappann me tnnunum og teygai af belgnum. Svolgrai mig etta sra og sterka vn ea edik, llu heldur af rotlegum, brennandi orsta. a lgai um og nsti inn a beini, eins og eitur fri um mig allan. Eins og svampur svelgdi g a mig af lfi og sl, allt til sasta dropa. Og jafnskjtt fll g svefn.

g skal ekki um a segja hve lengi g svaf einn dag ea hvort eir voru tveir. g vaknai vi rumugn eyrum. rhellisrigning lamdi mig framan. g veitti v athygli a bjart var af degi. g var gegndrepa af regninu sem var eins og hellt vri r ftu. a var sannkalla skfall. En a hlftma linum stytti upp og slin braust fram r skjum. g var var vi a vatn gjlfrai vi ftur mr og fylltist skelfingu egar g geri mr ljst a vatnsbor rinnar hafi stigi og a hn flddi yfir bakka sna, blrau og full saurinda af vgvellinum.

Me mestu erfiismunum og srkvalinn mjakai g mr hrra upp hestshausinn me v a rsta bakinu a honum. g fylgdist me vatnsflaumnum og v sem barst me honum, lkum sem byltust vatnsskorpunni, httum og hnkkum, viarskjldum og viarhjlmum, rvum, spjtum, heyknippum; straumurinn hafi hrifi a allt saman me sr.

Vatnsbori hlt fram a stga anga til a ni mr mitti og fturnir tku a fljta.

v er vissulega ekki a neita a rtt fyrir allt bl mitt og gfuleysi hfu mr stai all margvslegir daudagar til boa.

Ltlaust bar straumurinn me sr lkin og bylti eim alla kanta.

Varla hafi hringian hrifi eitt lk egar anna bar a og var hrifi sama veg af iandi flaumnum og saman hringsnerust au anga til snningurinn tvstrai eim sitt hvora ttina.

Brak r breiri br barst tt til mn. g hugsai me mr a ef til vill gti g fleytt mr brakinu niur eftir nni til banna, og eftir v sem a barst hgt ttina til mn safnai g llum eim krftum sem g tti til.

rstuttu seinna var einnig g kominn flot, borinn fram af kldum straumnum me brarbrakinu innan um hina dauu. Heil eilf lei og g byltist fram me flaumnum me ldurnar mr vi kinn.

egar g var kominn til mts vi stainn ar sem g bjst vi a sj birnar var ekkert a sj nema aua vellina. Ekki eitt einasta tjald, ekki einn einasta vagn a sj. Einu ummerkin um bir Attlu voru stsvartar brunaleifar eftir elda. g kom auga lf sem var a f sr a drekka r nni. Hann hltur a hafa fengi meira en ngju sna a ta eftir v a dma hversu hann svolgrai sig vatni.

Enn barst g fram me flaumnum.

Loksins, egar kvldsett var ori, kom g auga flk rbakkanum. Me krkum og lngum stjkum var a a veia lk, viarhjlma, vopn og trsk upp r nni.

gus bnum! kallai g til flksins og g var dreginn land. Flki yrptist kringum mig og stari mig forundran. Miskunni mr! ba g. Veri svo g a skjta yfir mig skjlshsi og gefa mr eitthva a ta! Undrun eirra var aeins v meiri.

var mr ljst a g hafi mlt til eirra grsku en a etta voru Katalnar en hvorki Frankar ea Brgundar n heldur Gotar. veitti g v loks athygli a meal eirra var prestur og hann varpai g, kveinandi latnu: Reverendissime domine! g er rll Lpusar biskups...

Hva san gerist hef g ekki hugmynd um.

 

53.

Maur skyldi aldrei lta hugfallast. Ea hversu mjg hafi ekki dauinn stt mig, jafnvel hreira um sig innvortis og er g enn sprelllifandi rtt fyrir allt.

En a verur mr t hulin rgta hvernig mr tkst a sleppa r greipum plgunnar. Stundum hvarflar a mr a a s v a akka a mr rann enn ungt og kjarnmiki bl um, stundum a etta sterka rauvn sem var ori a ediki hafi fari sem hreinsunareldur um lkama minn. g hef einnig lti mr til hugar koma a hitasttin sem leiddi af srum mnum hafi bkstaflega svlt t eiturhrif plgunnar. En ltum lknunum eftir a brjta heilann um etta!

Lpus biskup hltur a hafa ori meira en lti undrandi egar g var frur honum me eim orum a g hefi sagst vera rll hans. En hann var helgur maur og lt mig ekki fara fr sr. egar g vaknai var g hreinu, hvtu rmi og me mjk srabindi vafin um hfui og ftlegg. Herbergi ilmai af reykelsi og veggjum hngu myndir af drlingum. Gegnt rminu var strt eldsti og fyrir framan a lgur armstll sem var akinn skinnum.

Pater sanctissime, tkst mr loks a stynja upp, fullur akkltis. Fyrirfinnst nokkurt a tunguml jru sem br yfir orum er g gti tj yur me akklti mitt?

Fyrst hefur skoti upp kollinum hr, hltur a a vera fyrir Gus tilverkna, svarai gamli maurinn. Hafu annars engar hyggjur.

a fkk g lesi r svip hans a hann furai sig a g skyldi vera mltur latneska tungu.

g hlt a vrir Hni! sagi hann og brosti gltlega. En ltum a liggja milli hluta. Vandrin eru yfirstain. Lof s Gui!

Amen, svarai g og augu mn fylltust trum.

Mr var frur steiktur kjklingur, og svo glorsoltinn sem g var brnai hann uppi mr eins og smjr. Aldrei vinni hef g noti eins nokkurrar mltar. Slartetri bkstaflega uppljmaist af anganinni einni saman og krafturinn r kjtinu hrslaist um mig jafnskjtt og g tuggi a.

eftir drakk g glas af vni og lei svo dsamlega a betur hefur mr reianlega aldrei lii vinni.

Gamli biskupinn hafi um a bil tuttugu klerka jnustu sinni, sem sumir voru innvgir reglu krbrra en arir enn nmsstigi; en allir bjuggu eir undir sama aki me gamla manninum. A lokinni gusjnustu og tagjr hverju sinni tku eir af sr skra sna og fru a fst vi hin margvslegustu strf, einn var matreislumaur, annar spai glf ea vann garinum, arir hirtu um kna ea hjuggu eldinn. Nokkrir gegndu stu kennara og enn arir hfu umsjn me leikmnnum. Hver og einn hafi snum kvenu skyldum a gegna.

Eftir v sem g hjarnai vi furai gamli maurinn sig meir ekkingu minni og kunnttu enda var bkakostur hans og presta hans ekki upp marga fiska. Af veraldlegum bkmenntum var Rm Ovs hi eina sem hann geri sr dlt vi. Og um lestrarkunnttu presta hans verur ekki anna sagt en a hn hafi veri afar takmrku. egar g hafi endurheimt rek mitt sat g gjarnan meal eirra, lkt og egar Jess var tlf ra og sat meal lriferanna helgidminum, og vi spurum hver annan. rtt fyrir a g hefi aldrei lagt stund klerklegar menntir var g lkt betur a mr en eir. Gamli maurinn var s eini sem virkilega kunni eitthva fyrir sr gufri; g lt v sur hafa mig t heitar umrur vri hann nrstaddur. En honum tti miki til mn koma.

Sonur minn, sagi hann, g er ess fullviss a ert til mn sendur af Gui. Ef aeins vildir leggja stund katalnsku og lra messugjr, mundi g vilja vgja ig sem minn arftaka.

Prestarnir voru farnir a lta mig hornauga. En g geri eim ljst a klerkdmur hfai engan htt til mn og a g skti ess eins a f a jna sem aumjkastur jna. essu mtti g stugt halda fram v a lengi vel vildu eir ekki leggja trna or mn, en egar fr lei og mr reyndist unnt a fara stj og gat teki til hendinni me eim vi heimilishaldi metku eir mig sinn hp. , hvort g tti ekki aumkt til a bera! Ekkert er eins lrdmsrkt eim efnum og hlutskipti rlsins. Smm saman gast eim betur a mr og kipptu sr brtt ekkert upp vi a a s gamli fri me mig sem sinn eigin son, sem vri g skuggi hans. g fylgdi eim vi jararfarir og sat vi hli hans brkaupsveislum og htum.

Gu fri mr ennan dreng, var brtt vikvi gamla mannsins og fkk hver sem var a heyra. Sanni i til s dagur kemur a hann verur helgur maur!

g tti, tri g, ngan heilagleika til a bera a g geri ekki neinum neitt til miska, en vri g engu a sur litinn hornauga af einhverjum, ausndi g eim hinum sama svo stlegt vimt a g bltt fram hlaut a falla honum ge. En allt voru etta leikir og ltbrg af minni hlfu. g hafi mugust essum heimttarlegu og hjtrarfullu manneskjum sem voru svo uppteknar af blarinu sjlfum sr. Gamli biskupinn var s eini sem g hafi virkilegar mtur . Hann var raun og sann helgur maur.

Sumt flk skartar silki og flosi til a allir megi sj hve tigi a er og velbori, engu a sur fr a ekki leynt drslegu eli snu egar vi a er tala drseli manneskjunnar. Svo eru eir til sem klast aflga kyrtlum og ganga um slitnum ilskm og me upplitaar yfirhafnir herum sr, en mli eir a ekki s nema eitt or af vrum skynjar maur samstundis a ar eru fer englar mannsmynd, englar drslki!

fir hanga vi sama heygarshorni sama hve lengi eir sitja sklabekk ea hve margar bkur eir gleypa sig. Or og nafnbtur leika eim vrum og ekki ruglast eir rmbeglu daganna, su eir hinn bginn benir um a tj sig um skoanir snar eru svrin einatt me lkindum heimskuleg. Engu a sur er til skarpgreint flk og djpviturt tt a kunni hvorki a draga til stafs n lesa. a er mikil blessun a vera samvistum vi slkt flk.

Vesalings biskupinn minn var einn af essum aflga gmlu englum. Hann gekk um svartri hempu r hrudk, berfttur sumrin og berhfaur en veturna me hatt uppi og stgvlum.

herbergi hans var ekkert til skrauts, aeins myndir af Jes, Maru gusmur og Pli postula. Fyrir rmflet hafi hann aeins mottu. Rekkjuvoir og ln hefi hann ekki krt sig um ef kvenflk hefi ekki s honum fyrir slku. Hann hafi ekki hugmynd um hva skyrta var; skyrtur voru fyrst innleiddar af Hnum.

rtt fyrir a herbergi vru f bsta biskups lt hann sjlfum sr ngja aeins eitt. nstu tveimur aliggjandi herbergjum bjuggu tveir vagamlir krbrur og fimm munaarlausir drengir. Ein fimm herbergi stu au nema a betlarar fengu a halla sr ar egar eir ttu lei um binn. Allt sem gamli maurinn eignaist gaf hann ldnum betlurum, einnig a sem rann til kirkjunnar. Hann s eim fyrir njum ftum og veitti eim umhyggju sna svo eir mttu fara braut glair sinni.

egar fyrsti snjr vetrarins fll lt gamli maurinn kalla til sn ll brn bjarins og saman hfumst vi allir handa um a kenna eim. g kenndi hinum elstu latnu, sr lagi eim sem hugust lra til prests. Fyrir nmsbk hafi g Bibluna.

In principio creavit Deus coelum et terram ( upphafi skapai Gu himin og jr). Me eim orum hfst nmi. g geri r fyrir a allir latnukennarar hefji kennslu sna me essum orum Biblunnar. Setningarnar eru auveldar vifangs og a sem r fela sr fagurt.

kvldin, egar munaarleysingjarnir voru httair, komum vi allir saman kringum strt eldsti herbergi gamla mannsins og spjlluum saman.

Fyrir kom a gesti bar a gari og mttum vi aldeilis halda spunum vi matreislu og bakstur. Meira a segja hjlpai gamli maurinn til vi a flysja gulrtur og hggva eldinn ellegar sna steikarteinum. A kvldveri loknum las g gjarnan upp fyrir eim r heilagra manna sgum vi ljs af tveimur ilmandi vaxkertum og eftir sungum vi slma. Einn prestanna, Gad a nafni, var frbr bassi og tti a til a taka lagi einn og syngja nokkur vers; og stundum skemmti gamli biskupinn gestum snum me frsgnum af v sem hann hafi upplifa fyrr rum sem feralangur Bretlandi.

En allt kom fyrir ekki. rtt fyrir a gfan brosti vi mr var g enn dapur lund.

Vetur var genginn gar egar g loks komst lappir og a tk mig langan tma a endurheimta rek mitt. Hnsri var gri en ekki gat g beygt hnjliinn. Mr hefi veri leyft a fara hefi g skt ess, en hvernig tti g a geta seti hest enn me essa slmsku hnnu? g hefi heldur aldrei voga mr a mta augliti til auglitis llum eim skrum af lfum sem reikuu um vellina. Engu var lkara en ll lfafjld veraldarinnar vri hr saman komin; og merg rnfugla var me lkindum, jafnt af rnum sem hrfnum. Yri manni liti upp mttu eir vallt sjnum manns hnitandi hringi himninum, gargandi og krunkandi.

Fyrst framan af var a ml manna a biskupinn hygist lta jarsetja hvert einasta lk. eir guhrddustu hpi bjarba hfu fari af sta me rekur og pla en brtt sni til baka. Hinir dauu eru a minnsta kosti eitthva anna hundra sund, sgu eir og hristu hfu. A snnu mttum vi akka Gui fyrir a hafa skapa lfinn, henuna og hrafninn, a gleymdum vindum himinsins.

Nei, a hefi veri s manns i a tla a leggja land undir ft vi essar kringumstur.

g var v heldur dapur lund. g tk v ess vegna fegins hendi a f a hafa eitthva fyrir stafni, g var a minnsta kosti ekki haldinn hugarvli mean. En egar g var kominn rmi kvldin tkst mr ekki a sofna, sama hversu reyttur g var. g hugsai um hverju fram yndi heima. Hvers vegna var a g sem ekki fkk a sna til baka? Stundum var g svo heltekinn heimr a mig langai mest til a stkkva t eins og g var klddur og leggja af sta berhfaur og ftgangandi.

Biskupinn spuri mig oft af hverju g vri svo dapur. Var a eitthva sem mr lkai ekki? Ef mr leiddust essar fbrotnu mltir skyldi hann me glu gei lta matreia eitthva srstakt handa mr, sagi hann. Og ef mig vantai ft yrfti g ekki anna en nefna a.

v var a, a dag nokkurn sagi g honum alla slarsguna af st minni Meik. Hann hlustai og sagi ekki eitt einasta or, aeins hlustai. egar sagan var ll, hristi hann hfui.

Mig undrar strum a svona vel gefinn og upplstur piltur skulir lta stjrnast af st menntuum stelpukjna. Eitt sinn var g ungur sjlfur og vst geri g mislegt glrulaust. g klifrai yfir veggi og synti yfir r til ess eins a f a standa undir glugga minnar fgru prinsessu kaldar, naprar ntur mean hn svaf svefni hinna rttltu. En a lta mr til hugar koma a gefa mig henni af lfi og sl, eins og hverja ara gjf silfurfati; nei, a hefi g aldrei gert.

g get svo sem vel skili a, sagi g og andvarpai. En a hefur ekki heldur veri Meik; a er aeins til ein Meik.

etta er eins og hver annar hjalli roskabraut, sonur minn; nokku sem verur a yfirstga. Rtt eins og vrir a taka tennur, btti hann vi og vildi hughreysta mig. Stlkukindin verur vafalaust komin a heilaga ur en vetur er ti, og orin mir egar nr a sna heim.

, aeins a hann hefi ekki sagt etta! Or hans nstu mig inn a hjartartum. Og sem g sat arna vi eldinn me krfu hvolfi fyrir sess, fll g um koll glfi og formlti heitt me kveinstfum eirri stund egar dauinn hefi sni vi mr baki. Gamli maurinn var sleginn tta og tk a a vgu vatni yfir gagnaugun mr, fri hfu mitt kjltu sr og strauk a eins og hann vri mn mir.

Vesalings drengurinn! mlti hann af innilegri sam. Bgt ttu. Hve vanroska ert! En sju til, g var einu sinni kvntur maur sjlfur, tti sex r hamingjusmu hjnabandi. st okkar var umrileg. En af v a vi lifum lfi bnarinnar sagi g: Vri a ekki Gui knanlegra a g gerist prestur og nunna? Og a var. Vi skildumst a og nna er g biskup og hn nunna. En engu a sur hugsum vi hvort til annars af st.

Arma er eins og belgur sem sleppt er loft s hann ltinn stga of htt, springur hann. egar hinn helgi maur hafi sagt mr sgu sna gat g ekki a mr gert, g fr a skellihlja.

 

54.

Snja hafi leyst en drepsttin blossai upp a nju. Me hverjum degi fr hinum dnu fjlgandi. pskadag tk g vgslu af hendi biskups. Hann var a f einhvern sr til astoar vi skriftaml og jararfarir. Og g horfi fram a ganga prestsveginn.

Ea hvers vegna skyldi g sna til baka, hugsai g. g hafi drgt hetjudir stri og var allt unni fyrir gg. g hafi ekki hirt um a halda eftir hausum handa skrifurunum. Hver gat stafest hreysti mna? besta falli myndi Kati veita mr frelsi ef hann hafi ekki ori hrfnunum a br vgvellinum en hvorki f n heiur kmu minn hlut er mundu gera mr kleift a bija Meikar. g yri einungis einskis metinn. Hr hinn bginn kyssti flk hendur mnar og kallai mig heiursmann. Hr gti g lifa frii og r. g gat jafnvel gert mr vonir um a bera mturi ninni framt og vera biskup ungur maur; hr um slir var ekki vl betur menntuum manni.

En drepsttin!

egar tala daura nam ori tveim tugum dag hfum vi ekki lengur undan a veita eim hinstu smurningu. Vi vorum aeins rr eftir, okkur hafi reynst a um megn. Starfsbrur okkar voru allir anna hvort dnir ea farnir til fjalla til a dveljast meal flksins sem enn hlt sig ar leynum. fjllunum leyndust a minnsta kosti sund manns sem hfu lagt fltta undan Attlu og voguu sr ekki a sna til baka heim. Biskupinn ri jnustuflk til a matreia og sj um hsi, af eirri einfldu stu a vi gtum ekki gert allt senn.

ma steig tala ltinna upp fimmtu, sextu og allt a sjtu dag hvern. Hs stu yfirgefin. heilu gtunum var varla nokkur lifandi sla.

jn dr heldur r dausfllunum en vorum vi aeins tveir eftir lfi, gamli biskupinn og g; slmasngvarinn gi var allur. Hinum dauu var stafla upp fyrir framan kirkjuna. Vi gfum eim hina almennari syndaaflausn og greftruum nokkra eirra tveggja stunda fresti.

Dag nokkurn jl gaf borgari einn vel efnum binn upp ndina og fri biskupinn mr gleifregn a hann hefi arfleitt mig a llum eigum snum.

Arfleitt mig?

J, lof s drottni! Hve gott getur n lti af r leia!

Anna kvld lituumst vi um arfleif mna. a var fallegt einnar har hs, rj hross, fjldi fagurra mlverka, forlta vopn, dlti af hsggnum og sjhundru og tu gullpeningar.

Peningana afhenti g biskupnum til a lta sfnunarsj ftkra. Hsi og allt sem v tilheyri fl g umsj bjarstjrans. Hann skyldi hafa eftirlit me v svo lengi sem plgan geisai en san selja a og nota fjrmunina til hjlpar bgstddum.

En egar mr var liti hestana rj fkk g engu ori upp komi. Hjarta barist brjsti mr. Mr lei eins og steini vri velt fr grafhvelfingu. Og um nttina, egar biskupinn var sofnaur, yfirgaf g hsi og hlt rakleiis til hss bjarstjrans. g bankai upp glugga.

ftur, herra minn, og fi mr lyklana a hsi mnu!

Hann kom t, tiplandi berum tm, hlfklddur og ttasleginn.

Hva er seyi? Hva er svo akallandi?

Pars kallar! g ver a fara anga n samstundis. Biskupinn okkar lt senda anga eftir nokkrum prestum en eir hafa ekki skila sr; g ver v a fara eftir eim. Ver kominn til baka sdegis morgun.

g fr til hss mns og valdi mr eitt forkunnargott sver og spjt og boga. g skipti um ft, klddist kirsuberjarauum ftum r fallegu flaueli og hengdi pokaskjatta um hls mr. arna voru gtis vengskr me vengjum sem nu upp a hnjm, og setti g mig samt sporum r skra gulli. a er til ltils a tla sr a fara randi n spora.

Bjarstjranum tti a ekkert undarlegt a g skyldi fara svo vel vopnaur, grugir lfarnir voru enn allt um kring.

g valdi mr besta ginginn og tk stefnuna austur!

 

55.

Komi var haust og grur tekinn a flna egar g kvld eitt ni a bkkum Dnr eftir viburarkt feralag. Teki var a dimma og g bls horni mitt og a skammri stund liinni birtist ferjan. Ferjumaurinn var gamall, rekvaxinn Hni, grr vngum. Gamli maurinn bei ekki boanna heldur benti boga sinn a enn tti bturinn eftir splkorn yfir.

Hver ert og hva viltu?

g er Hni eins og sjlfur, svarai g, lei heim.

Hva viltu heim?

a er mitt ml. En n skylda er a ferja mig yfir.

Til fjandans me mnar skyldur. Skilur ekki a g get skoti essari r gegnum ig?

Til hvers ttir a gera a?

Af v a ert einskisntur strokumaur!

Strokumaur? g? Heyru vinur, vi greinilega skiljum ekki hvor annan. g kem af Katalnavllum ar sem var barist fyrra.

Haka hans seig af undrun einni saman.

ert ekki a koma r Rmarleiangrinum?

Rmar? Nei. Er herinn okkar farinn til Rmar?

J.

N var a haka mn sem seig.

Hninn damlai tt til mn og virti mig fyrir sr, ft mn og andlit.

g skal ferja ig yfir, sagi hann, en verur a taka afleiingunum.

Hvaa afleiingum?

N, r er heimilt a koma yfir, en hvarfli einhvern tma a r a sna til baka...

g rkrddi ekki frekar vi hann. g hefi haldi fram fer minni ef hesturinn minn hefi ekki veri hvldar urfi og ba g v ferjumennina leyfis um a f a dvelja me eim nturlangt. Yfir kvldverinum breyttist vimt eirra heldur til hins betra egar g sagi eim fr orrustunni vllunum. Og eins og gefur a skilja leitai g sjlfur frtta.

Hvenr fr Attla af sta til talu?

Fljtlega eftir a hann kom a vestan. Herinn hvldist ekki nema rtt feinar vikur, rtt ng til a hestarnir endurheimtu rek sitt. Hann fr af sta strax og mestu vetrarkuldarnir voru afstanir.

Viti i nokku um Kata? Er hann lfi?

Hann er a.

Og fjlskylda hans?

Um fjlskylduna vissu eir ekkert. etta voru aallega grar sem hr jnuu sem ferjumenn og landamraverir. Nokkrir vopnfrir Hnar dvldust meal eirra og fengust aallega vi a fiska og veia dr. Me hundra feta bili stu kofar r reyr. eir voru til merkis um hina strngu gslu Hna landamrum snum. Fram hj eim kmust njsnarar hvergi.

Snemma morguns hlt g fram fer minni. egar dagur var a kveldi kominn s g framundan mr hvar glitti hallarturna Attlu. g get ekki lst v hve hrrur g var. Eitt augnablik hoppai hjarta brjsti mr af kti, hi nsta titrai a eins og vngbrotinn fugl. Er hn enn gefin? hugsai g kvafullur. Hvernig mun henni ltast mig egar g birtist?

g barist vi hjartslttinn mean g rei fram a Tsju ar sem g brynnti hestinum. g fkk mr snggvast ba og burstai mesta ryki af ftum mnum.

San rei g inn borgina. Hve gul hn var og ftt um a vera. Aeins konur og brn hvrfluu um strti.

Fyrir framan konungshllina voru engu a sur nokkrir knapar undir vopnum og vi bsta drottningar slangur af vopnfrum hermnnum og slangur af Hnum af lgum stigum. Og ar a auki drjgur hluti af jnaherskrum Attlu.

Hjarta barist brjsti mr egar g rei gegnum hliin a bsta Kata. jnar og rlar gptu mig en voru kuldalegir bragi eins og g vri tlendingur.

Gott kvld, zra!

Spjti fll r hndum hans, svo undrandi var hann.

Gu minn gur! stamai hann. Ert etta , Zeta?

A sjlfsgu; en ekki hver?

Hann pti inn hsi: Zeta er kominn! svo glaur sem g hefi veri hans eigin sonur.

jnar og rlar ruku upp til handa og fta. Og um lei og g stkk af baki famai ein stlknanna mig a sr og kyssti mig kaft.

Zeta! Zeta!

g virti hana fyrir mr... Ef etta var ekki hn Djdja! g tlai varla a ekkja hana, a hafi togna svo r henni.

Hvert af ru fmuu au mig a sr, tku hendur mr og fitluu vi ftin mn, spyrjandi hvert upp anna hvaan g eiginlega kmi og hvort g hefi virkilega ekki di! San var mr tt og g dreginn upp loft til a hitta konu Kata og gamla heiurskarlinn Barkon. Drengirnir tveir voru ekki sur glair yfir a sj mig, eir flruu upp um mig og g ba leyfis um a f a kyssa hendur eirra.

Aeins eitt eirra var ekki vistatt, s sem g hefi helst af llu vilja sj. Hjarta mr var a springa, eins og fyrir stafni vri dimmur vboi, og mig rak vrurnar egar g reyndi a svara frnni og gamla karlinum.

Eru allir fjlskyldunni vi ga heilsu? stundi g loksins upp eins og bjlfi.

J, Zeta, ll saman.

Og ung-ungfrin lka?

J, lka hn, Zeta.

Og ung-ungfrin, ungfr Meik hn er ekki vei-veik?

Af hverju skyldi hn vera a? Hn er veium me Rku drottningu. Drottningin bur r reianlega a heimskja sig morgun, v a g veit a hn hefur sakna n. Maurinn minn fri mr r frttir egar hann kom heim a hefir ltist r drepsttinni.

ungu fargi var af mr ltt. Ef Meik hefi veri gift hefi kona Kata leirtt mig me v a segja: Hn er engin ungfr lengur, gi minn! sta ess a segja a hn vri veium.

Og sneri hsbndi minn heim srur eftir orrustuna? spuri g. g ttaist mest a hann hefi veri meal hinna fllnu.

Ekki aldeilis, svarai frin og hl. Hann er ekki vanur v a deyja!

Verur hann lengi burtu? Vri ekki rtt af mr, fr mn g, a g fri eftir honum?

eftir honum? Nei! a er komi haust n egar og eir yru komnir heim um a bil sem yrir kominn anga!

Hafi hsbndi minn nokku or v hvernig g hefi stai mig orrustunni?

Nei, Zeta. Hann sagi aeins a rtt eftir a orrustan hefi hafist hefi hann misst sjnar r.

g var hryggur huga; g yri fram sami rllinn. g sem hefi geta ori biskup myndi vera fram breyttur hestasveinn, f a rfa sk af annarra manna ftum engu betur settur en hver annar rakki me lafandi rfuna.

Um kvldi var miki vi haft eldhsinu. Allt jnustulii samt rlunum kom saman til a heyra sgu mna. Raba bau upp steik og gaf vn me matnum. g skyldi sitja hennar eigin armstl og hn kallai mig sinn kra son. g fkk Djdju a bornauti og gramdist a, v a hn hafi kltt sig sitt fnasta skart og tnt nokkur gsablm sem hn setti vasa fyrir framan mig.

Hva um a, g sagi eim fr vintrum mnum, fr orrustunni og v hvernig g hefi haldi lfi. Og g sndi eim sri hnnu og hfinu.

au einblndu mig, full andaktar.

Jja, sagi Jonja, ein jnustustlknanna, a var ekki til einskis a hn Djdja bi svo kaft fyrir r.

g yppti xlum.

Til hvers var a? Hvers viri tti g svo sem a vera Djdju? Ea hn mr? akka r samt fyrir, Djdja, a g eigi bgt me a skilja ig. a er t af fyrir sig allt lagi a ltir r annt um velfer mna hef ekkert mti v en a var samt alveg arfi a vrir a flara svona upp um mig me famlgum egar g kom, eins og ... ja, Gu veit hva! g tla bara a bija ig a haga r ekki svona aftur. ert fullvaxta stlka og verur a vera svolti vnd a viringu inni.

Djdja seig saman stlnum og blronai en g lt sem ekkert vri. g sl laust bori...

Og hnan mn, hn Litla Ljt mn! Hvar er hn?

ll brostu au og eim var liti zru, sem setti dreyrrauan og klrai sr hfinu.

J, segi mr a

N... a var Raba sem tk loks til mls. zra frnai henni til minningar um ig. egar hann heyri a vrir dinn tk hann hana og sltrai henni og vi settum hana eld til a hn gti ori hnan n einnig nsta lfi.

 

56.

Morguninn eftir lt drottningin senda eftir mr.

g var tilbinn a fara. Stallbrur mnir og systur, rlarnir, sndu svo a ekki var um villst a au voru vinir mnir. Hvert kapp vi anna hmuust au vi a rfa flkurnar sem g hafi komi fr Katalnab. Leurstrpurnar lituu au gular, flaueli burstuu au, gullhnappana fguu au anga til eir glju, og hvar sem saumsprettu var a finna ea eitthva rifi saumuu au a saman njan leik. stuttu mli sagt, egar g vaknai gamla herberginu mnu fru au mr flkurnar, hreinar og tilbnar til a fara .

Hsmirin var ekki sur almennileg; hn fri mr fallegt hlshnti r fnasta lni. egar g hafi einnig sett a upp var a almennt lit allra hsinu, a hver s sem ekki ekkti mig, myndi lykta a hr fri tlgur prins.

g kunni v vinlega vel a vera snyrtilegur til fara, og gilti einu tt g yri a vo af mr sjlfur. g var einnig vanur v a nota ilmvatn ea einhverjar vellyktandi jurtir. En aldrei vinni hafi g veri eins fnn til fara og einmitt n egar til st a g fengi a mta fyrir augliti Meikar eftir hinn langa askilna.

g var samt ekki alveg laus vi hyggjur. g var breyttur andliti, mr hafi vaxi skegg, svart og grskumiki. a var a vsu samdma lit rlanna og jnustuflksins a g tki mig betur t me skeggi, en hvert yri lit Meikar? A si Hna sneri g upp yfirvararskeggi en lt vera a hnta hri spena, v enn var g aeins rll. Hri fll lka a xlum svo a pri var a og v stulaust a hafa hyggjur t af v.

annig binn stikai g inn bsta drottningar, me barastran hatt hendi og gyrtur sveri mnu, og til ftanna klddur vengsknum me gullsporunum. Buxurnar voru kirsuberjarauar og jakkinn r vnrauu flaueli og hlslni var snum sta, um axlir mr hkk tveggja spanna langt flabeinshorn silfurkeju. g hefi ekki fyrir nokkurn mun vilja skipta bningi mnum vi einhvern essara lubbalegu prinsa eirra.

egar jnninn hafi dregi dyrahengi fr gekk g inn eins og konungssonur vri. g hvarflai augunum meal kvennanna, sem hafa tali nrfellt tvo tugi, og meal eirra var Meik, kldd hvtum, rsttum kjl; hri fll henni a baki einni flttu, svo sem ur. Augu mn hvldu henni aeins rtt augnablik og mr var ljst a hn hafi ekki breyst vitundargn. r voru nnum kafnar vi a mta n hvt og bl kli vi ljshra konu sem g hafi ekki s fyrr. eim var bilt vi egar g birtist.

g hneigi mig djpt og kraup niur anna hn og bei ess a drottningin varpai mig.

Gu veri oss nstur! hrpai hn upp yfir sig og klappai lfunum saman. Ert etta , Zeta? Hve gerir okkur hrddar!

Yar n, g bist forlts, en nnur ft g ekki til en essi sem g er . En g er yar aumjkur jnn, a vil g fullvissa yur um g er meira a segja reiubinn a jna yur essum hrilegu flkum.

Komdu nr! Sji i piltinn, stlkur! En hve myndarlegur maur hann er orinn! Segu mr n fr llu saman, Zeta! llu saman! Okkur var tj a vrir dinn. g syrgi ig.

akka yur fyrir, yar htign, sagi g hrrur og hneigi mig. Hefi g vita essum erfiu stundum a r syrgu mig, hefi a ori mr til mikillar huggunar.

Segu mr n alla sguna. Hvar hefur haldi ig? Hvar bjstu? Hvers vegna komstu ekki til baka sastlii haust? Hn fri sig yfir legubekkinn og virti mig fyrir sr, hallandi undir flatt me hnd undir kinn. Allar saman horfu r mig me eftirvntingu.

Ljshra, kunna konan sat vi ftur drottningar og horfi mig kldum, rannsakandi augum; hn var afar falleg hrund. Meik fkk sr tsaumaa sessu til a setjast og hallai sr a legubekk drottningar. g er ekki viss um hvort hn brosti, enda vogai g mr ekki a lta hana augum, en fann a g naut notalegrar athygli.

g sjaldan vi feimni a stra og ver ltt uppvgur vi augntillit annarra. En nna, egar g var aftur nvist Meikar og fann a augu hennar hvldu mr, gat g varla stuni upp ori. g einungis st arna og hafi ekki hugmynd um hverju g skyldi byrja.

Mn htignarlega hefarfr, sagi g loks, g veit ekki hverju r kynnu a hafa mestan huga ea hve mrg eirra atvika er g upplifi...

g hef huga llu, llu saman! Fi honum stl ea sestu glfbreiuna. ert svo stertur essum ftum a engu er lkara en vrir hr til a ska okkur gleilegs ns rs! Hentu hattinum t horn og htleikanum smuleiis!

g tyllti mr v meal eirra skemil og lagi hattinn fr mr glfi. Brtt rann feimnin af mr og mr lei eins og g vri meal barna; annig eru konur egar r glejast, vera alveg eins og brn. a var eingngu tillit Meikar sem setti mig aeins t af laginu, en ekki svo a mr fyndist a gilegt.

Yar htign, sagi g, g er hrddur um a frsgn mn veri heldur lng og leiinleg eigi g a ra henni algjrlega sjlfur. Hvar vilji r a g byrji?

Hr, egar i lgu af sta fr borgarmrkunum. Segu okkur san fr hinni lngu fer, orrustunni og llum vintrunum sem lentir .

Ein hnversku kvennanna btti vi me glettni augnarinu: Og segu okkur sem nkvmast fr v sem mundir helst vilja egja yfir.

r hlgu allar, nema ljshra stlkan sem var svo falleg hrund, alvaran bri ekki af henni og augu hennar voru full undrunar. a var ekki fyrr en seinna sem g komst a v a konan me glettnislega augnari var Eikka drottning og a ljshra stlkan skildi ekki hnversku; hn var af germnskum uppruna og ht Hildka.

g byrja byrjuninni svo sem r ski. a var dgun sem sti presturinn veitti okkur blessun sna og vi lgum upp. Vi vorum allir hryggir lund v enginn vissi hvort okkur mundi nokkurn tma aunast a sna til borgarinnar n ea hvort okkar bii fer til rkis hinna framlinu. Sjlfur konungurinn virtist hryggur; g s einnig glitta tr augum hans.

ar hltur r a hafa skjtlast, sagi Rka drottning og brosti. Konungurinn virist alltaf hryggur, en ef hann yrfti a grta geri hann a aeins innra me sr.

a er lklega rtt, svarai g og hneigi mig. Lklega hafa veri tr augum mnum og mr ess vegna virst sem svo vri einnig um konung fari.

g gaut augunum snggvast andlit Meikar. Hn horfi mig hugsi n ess a hvika augunum. Svipur hennar var hagganlegur lkt og Attlu enginn vissi hva ar bj a baki.

Ekkert gerist leiinni sem frsgur er frandi. Vi vorum fram vor a oka okkur upp me Dnrbkkum. undan fru hersveitir sem rndu alla rmverska bi. a fyrsta sem m teljast frsagnarvert og sem virkilega kom okkur til a hugsa henti okkur lei t yfir mrlendi nokkurt. Hestar okkar voru farnir a vaa mrarsefinu upp a hnjm egar horu og tjsuleg gmul kerling stingur allt einu upp kollinum. Undir augum hennar voru strir, dkkir baugar og af beinaberum handleggjunum lku slepjulegir, mosagrnir taumar. ur en okkur gafst minnsta rrm til a stva hana, grpur hn ekki beisli hesti konungs og hrpar tungu Germana:

Snu vi, Attla! Snu vi!

Hn var fr brott fr konunginum og stugga burt anga til hn hvarf sefi.

heyrendur mnir flnuu upp, og einnig Meik, tk g eftir.

Fjldi annarra fyrirboa uru vegi okkar, ekki sur heillavnlegir, hlt g fram. eitt skipti birtist okkur einsetumaur inn milli kletta. egar konungurinn nlgaist frnai hann hndum og pti: g veit hver ert! ert refsivndur heimsins! Jrin skelfur hvar sem drepur niur fti og stjrnurnar hrapa hvar sem ltur gella horninu nu. En eitt skaltu vita lkt og komst heiminn fyrir tilverkna Gus, svo mun hann einnig kalla ig brott!

Spmenn eru smu kjnarnir allsstaar, sagi drottningin alvarleg bragi. Jafnt jarnesk sem himnesk teikn ttu a boa Attlu gfu, en hver var raunin?

a er mr kunnugt um, yar htign. g var eftir einn og yfirgefinn vgvellinum.

Attla sneri til baka seint sastlii haust, vi ga heilsu og ausld, og hann fri heim me sr gslingu hp af prinsum og prinsessum til a knja hinar vestrnu jir til hollustu vi sig. Lttu hve essi stlka er yndisleg og fgur! Hn benti Hildku. Hann tk hana einnig me sr a vestan. Hn er konungsdttir og er alveg einstaklega hrfandi.

Hn tk utan um Hildku og kyssti hana.

g sagi eim san fr orrustunni, og egar ar kom sgu a g lsti v fyrir eim egar Attla hefi stai frammi fyrir hermnnunum me sver sitt lofti og leitt til bardagans, hldu r niri sr andanum og mttu vart mla og augun eim glu. a kom mr vart a jafnvel Meik, sem mr hafi vinlega virst svo hagganleg svipin, hn horfi lka mig me gl augum. a fr ekkert milli mla a frsgn mn snerti hana djpt.

g lyktai sem svo a n vri rtta augnabliki til a lsa fyrir eim mnum eigin hetjudum, en var tjldunum svipt fr dyrum og jnn tilkynnti a kominn vri sendiboi fr konungi.

r stukku upp til handa og fta eins og eldingu hefi losti niur. Einnig drottningin reis upp.

Er hann binn sorgarklum? spuri hn kvin.

Nei, yar htign, hann hefur gar frttir a fra.

Sendi hann inn og kalli rsmanninn! Og hn andvarpai feginsamlega. Hve hann skelfdi okkur!

Sendiboinn, gar, sem var hnverskur hermaur, gekk inn til okkar allur ataur ryki. Hann kraup kn og rtti drottningu brf Attlu.

Hvaa frttir hefur a fra? spuri drottning. Eru i enn Rm?

Nei, yar htign, svarai gar. Rm gekk til mts vi okkur.

N skil g ekki.

Rmverski pfinn, hinn mikli herra hins kristna heims, gekk t til mts vi okkur. fullum skra. Hann henti sr niur vi ftur konungs og bast ess a hann yrmdi borginni.

Og?

Vi erum n heimlei.

Rku drottningu var brugi.

Hvers vegna hlfi hann eim? Hvers vegna settist hann ekki hsti heimsveldisins?

Augu hennar skutu gneistum. Hve allt vimt hennar gjrbreyttist! N var hn svo sannarlega drottning Attlu.

En aeins rskamma stund sndi hn essa hli sr, lkt og egar elding lsir upp landslag. eftir leit hn niur og hn spuri innantmri, nstum leiri rddu: Og enginn haft uppi neinn mtra?

Enginn, yar htign. Ea hver skyldi dirfast a setja sig upp mti okkur?

Atus?

Atus hafi komi af sta eim orrmi a hann hefi unni orrustuna Katalnavllum.

J, g hafi veur af v. En hvar heldur hann sig nna?

a er okkur kunnugt um. Hinn mttugi sigurvegari fyrirfinnst hvergi! hinn bginn hefur mesta strborg veraldarinnar ori a gangast undir ok hins sigraa og m n aumjklegast gjalda honum skatt!

Og var alls ekkert barist?

Nei, yar htign. Jafn skjtt og vi hfum broti niur mtra Aquleiu l ll tala fyrir ftum vorum. Vi frum heim me okkur sundir vagnhlassa af gersemum. Kynstrin ll af silki, flaueli, mlverkum og leirkerjum og grynni af gulli og silfri. Og heilan her af ungum rlum.

En plgan?

Hn geisar enn lkt og sastlii r, yar htign. a mtti segja mr a a s vegna hennar sem konungurinn afr a skja ekki inn Rm.

Er hann vi ga heilsu?

a er hann, kk s Gui.

Segu mr, mlti Eikka drottning, hvers konar maur er essi pfi?

Hann er horaur og kominn gamals aldur, svarai sendiboinn og brosti. Nefi er hrukktt og fas hans felmtsfullt.

Rsmaurinn kom inn og dr drottning sig hl samt honum og Eikku drottningu inn innra herbergi til a kynna sr efni brfsins.

mean bium vi rleg hinum strri salarkynnum. Konurnar hvskruu sn milli en g hafi engan til a tala vi, aeins gleypti Meik mig me augunum egar enginn s til.

Meik varpai gar: Er fair minn vi ga heilsu?

Hann er a, mn gta yngismr.

Hefur engin skilabo fr honum a fra?

Aeins orum.

Getur sagt mr au?

Hann ba mig einfaldlega a lta ykkur vita a sr lii vel og a ungu herramnnunum skyldu ekki gefnir neinir roskair vextir.

Meik settist legubekkinn og famai Hildku a sr svo a vangar eirra snertust.

Finnst r hn ekki fgur essi stlka, Zeta? Hefur nokkurn tmann s fegurri stlku?

Reyndar, mn gta yngismr.

Hvenr ?

bkkum Tsjur, mn gta yngismr. g s ar eitt sinn eina, hn var hestbaki og kli hennar voru litinn eins og turtildfur. Og hn bar slu.

Augnhr hennar bifuust en andliti var eftir sem ur hagganlegt.

ert afar fgur, sagi hn hllega vi Hildku. Mjg fgur, skiluru?

Hildka kinkai kolli, brosandi:

Skilja, mjt fgur.

Og r hlgu dtt.

 

57.

Enn n fkk g a vera herbergi Rbu. Hn vildi ekki heyra a minnst a g yri annars staar og fri sig sjlf um set inn anna og enn minna herbergi.

g var daureyttur og ba ess vegna gamla rsmanninn um a gefa mr fr fr strfum a sem eftir var dags. g dr mig v hl eftir hdegisverinn og lagist fyrir inni litla herberginu.

a var gilega svalt arna inni skonsunni. vegg hkk blmsveigur r villijurtum sem Meik hafi einhverju sinni bori brkaupsveilsu ea vi anna slkt tkifri. g hafi gert mr lti fyrir og hirt sveiginn egar tti a henda honum.

Ekkert anna var til skrauts. Hins vegar hngu sltt og strokin pils matrskonunnar upp um alla veggi og fylltu herbergi af lnsterkjuangan.

g hafi enn andvara mr egar g heyri a small lgt hurarlokunni. Dyrunum var loki upp ltillega og inn ggist Djdja feimin svip.

Ertu sofandi?

Nei. Hva viltu, Djdja?

Hn var fl vanga og alvarlegri bragi en hn tti vanda til. Hn gekk inn fyrir og tk sr stu fyrir framan mig, eins og nemandi frammi fyrir kennara snum.

Hve hn er orin hvaxin, essi stlka! Svo sannarlega hefur togna r henni! hugsai g. egar g fr var hn varla meira en barn, nna er hn orin gjafvaxta stlka. Hn var hvaxin og brjst hennar orin stinn og andliti lsti af kvenlegum okka. Hitt jnustuflki tti a til a kalla hana a gamni snu ungu hefarmrina, lklega af v a hn var yfirleitt kldd gmlum ftum af Meik. a hafi alltaf valdi mr dlitlum srindum.

g vil gjarnan f a tala vi ig, sagi hn kvafull. Hn st vi dyrnar og rsti fingri a vanga snum, lkt og hn ttaist a g rki hana brott. g benti henni af sr genginn tgastl og bau henni a setjast, sem hn geri.

Mig langar aeins a f a vita... hvslai hn, aeins ... hva g hef gert hluta inn. Af hverju hatar mig?

g? Hata g ig?

Aumktir mig ekki gr frammi fyrir llum hinum? , g hlt g myndi deyja! Augu hennar fylltust trum. Af hverju gerir a?

aumyktir sjlfa ig, stlka mn. Mr finnst a v afar undarlegt a tlist til a g bijist afskunar, rtt eins og vrir einhver dmari!

g tlast ekki til a bijist afskunar neinu, Zeta. g er aeins a bija ig aumjklegast a segja mr hva g hafi gert hluta inn v g vil vita a, svo g geri a ekki aftur.

a olli mr undrun a stlkan skyldi mla af svo mikilli rkfestu.

a gleur mig, sagi g, a skulir vera svona skynsm. er ekkert v til fyrirstu a vi tlum tpitungulaust um essa hluti. Vissulega var a fallega gert af r a fagna mr af svo mikilli kef egar g kom heim, og mr hefi falli a vel ef hefir ekki gengi svo langt! Ea hva fyndist r um a a g ryki upp til handa og fta og tki a kyssa Attlu egar hann sneri heim?

ert ekki Attla. Og mr fannst alltaf ... a vrir ... eins og brir minn.

akka r fyrir. En hvernig skpunum flk a vita af hvaa rtum tilfinningar nar eru sprottnar? Svona laga getur auveldlega valdi misskilningi og a vri hvorki mr n r hag.

Hn fl andliti greipum sr og g s a hn grt.

g tlai ekki a sra ig, Djdja. En tlum ekki frekar um etta. Vi erum bi nauug og hlutskipti okkar vst ngu dapurlegt fyrir. Harkau n af r og segu mr heldur fr hva i hafi haft fyrir stafni etta hlfa anna r sem g hef veri burtu. Hva sagi hsbndinn egar hann sneri til baka?

Djdja urrkai sr um augun me svuntunni sinni.

Hann sagist hafa s sast til n ann mund sem bardaginn var a hefjast.

Minntist hann ekkert afrek mn?

Nei, aeins a sast hefi sst til n meal hinna sru, a hefir veri sr en teki drepsttina.

Svo a Kati hefur liti mig vera dauan?

J.

tti honum fyrir v?

J, honum tti a.

Hvernig gaf hann a til kynna? Hva sagi hann?

Hann sagi a sr tti a leitt, v a mlbeini itt eitt hefi veri vi hendur annarra og a mikil eftirsj vri a hfileikum num, hann hefi tla sr a lta ig teikna gullgrafi nja skjldinn sinn.

En frin? tti henni a leitt?

J, henni tti a.

Hvernig ? Hva sagi hn?

Hn sagi a a hefi veri heimskulegt a taka rl eins og ig burt af heimilinu. Enginn gti hneigt sig og heilsa eins vel og . Slkur rll vri mesta stss sem eitt heimili gti stta af, ekki minna viri en silkigluggatjld. Hn lt hsbndann virkilega f a vegi fyrir a hafa teki ig me sr og glata r.

En hva fannst ungu hefarmeyjunni til um etta? sagi g og lst bla niur geispa. (Hve mr tkst a elilega!) Hva fannst henni?

Ekki neitt.

Fannst henni a ekkert leitt?

J, a vsu.

En hvernig ? Hva sagi hn?

Hva? J alveg rtt, v var g bin a gleyma. Hn lt sr eitt sinn um munn fara eitthva lei, a ef til vill hefi etta veri r fyrir bestu.

eftir fylgdi lng gn. g gleymdi v a Djdja var enn inni hj mr. a sem hn hafi mlt kom rti huga minn eins og hvirfilvindur fri um.

Er ekkert fleira sem r leikur forvitni a vita? spuri hn loks. Ea tlar ekkert a spyrja mig hvernig mr lei? og vi nrri l a g heyri hjarta hennar sl.

Nei, svarai g og lokai augunum. Faru n!

 

58.

Meik kom heim um kvldi. Um essar mundir notaist hn vi smhest sem var afskaplega falleg og spk, brn smvaxin skepna, vinlega kroppandi gras einhvers staar kringum hsi. Ng var a kalla hann, hljp hann til manns eins og hundur.

g var ess fullviss a hn segi mur sinni fr v sem g hafi sagt drottningu og a g yri kallaur upp a loknum kvldveri.

g lt mr jafnvel til hugar koma a hn kallai mig sjlf til a tala vi sig.

Fyrir framan dyrnar stu tv hitabeltistr umvafin ttu, rauu laufskri. (g veit ekki hvaan au voru komin. Vel kann a vera a Kati hafi frt au konu sinni alla lei a heiman r mnu eigin furlandi!) g hafi einatt seti undir essum trjm egar g hafi bei hsbnda mns, og hi sama geri g etta kvld, tilbinn ef kalla yri mig.

Mr brugust ekki vonir mnar. Kvldverinum var ekki einu sinni loki egar g heyri a Djdja kallai t um glugga annarri h:

Zeta! Viti i nokku um Zetu? Segi honum a koma upp!

au stu umhverfis bori. milli drengjanna tveggja sat ung og a v er virtist tiginborin kona sem g hafi ekki s fyrr. Gamli hsbndinn, afinn, var rauur og rtinn framan af vninu.

Zeta, sagi hsmirin vi mig vtunartn, vilt einungis tala vi drottninguna?

En fr mn g, svarai g mr til afskunar, mr leyfist ekki a tala nema r ski ess. rli ber a egja!

En ert ekki ess konar rll. tt a tala!

akka yur fyrir, fr mn g. a skal g gera me glu gei hvenr sem r vilji. En a tki mig heila viku a segja fr allri orrustunni. Kvldi eitt entist ekki einu sinni til ess a segja fr llum hetjudum hsbndans.

Svo a fylgdist me bnda mnum orrustunni?

Vissulega, fr mn g. Hann fram eins og stormur holdi klddur!

En hann sagist hafa misst sjnar r strax og san ekki ori n var.

a er ekki hsbndans a hafa auga me rl snum heldur rlsins a gta hsbnda sns. g barist alltaf mist hli vi hann ea a baki honum.

Og mean g lt man msa og lsti afrekum Kata tti mr srt til ess a hugsa a vera tla a tala standandi; drottning hafi boi mr a setjast.

g fann enn til ftinum, srstaklega ef g var a standa ea ganga miki. Jafnvel enn ann dag dag egar veurbreytingar vera minnir hn mig reifanlega orrustuna Katalnavllum.

g talai eingngu um Kata etta kvld. g geri mr grein fyrir v a heimili Kata mundi hann vera a umruefni sem mestan huga vekti. Frna yrsti a heyra um hann og drengirnir tveir stru mig opinmynntir, hugfangnir af frsgninni. En Barkon gamli drap einungis tittlinga og hnyklai hvtar brnnar ar sem hann sat vi vnknnuna.

A heyra etta! tuldrai hann eitt sinn. g hef n teki snaran tt fjrtu og fimm orrustum um vina en ekki lti fleiri or um r falla allar saman fjrtu og fimm en essi gapuxi um eina! Allir eiga a heita hetjur n dgum! Mnnum ngir a reka sversoddinn einn rmagna vin og a er ori efni heila sgu!

Drengina tk a syfja. Augu eirra sliguust af reytu. Gamli maurinn lygndi aftur augunum lengur senn. Einungis frin og Meik virtust fjar a heyra meira.

Hvldu ig n sm stund frsgninni, sagi frin. Drengirnir urfa a komast httinn. Og hn leiddi t me sr.

g heyri minn af v r nsta herbergi egar annar eirra, Ddes, ba um a f a fara til baka, en r fengu tali hann a fara a sofa: Djdja tlar a segja r vintri um raua bjrninn og lfaprinsinn.

Gamli maurinn lognaist t af. Vi Meik vorum nna ein. Hn setti hnd undir kinn og horfi mig. gnin var aeins rofin anna slagi af snarki olulmpum sem voru rr og r silfri. Loks mlti g:

Mn gta yngismr ... hafi r ekkert vi mig a segja?

egar mir mn kemur til baka skaltu segja okkur fr Attlu. Miki hltur a a hafa veri tilkomumiki a sj hann birtast frammi fyrir hernum me gullhjlminn hfi... , hve glsilegur hann hefur veri eins og gu stiginn niur til jarar!

Hn einblndi fram fyrir sig.

Frin kom til baka og g sagi eim fr Attlu. g lsti v svo nkvmlega og llum smatrium egar hann hafi birst, a vel hefi mtt tla a g vri a lsa v fyrir mlara. Meik hvldi olnbogana borinu og drakk sig hvert or sem g mlti. Andlit hennar tk sig rauleitan bl birtunni fr lmpunum. Handleggir hennar voru valir eins og vatnads marmaramynd.

 

59.

Attla kom til baka rem vikum sar.

Borgin skrddist htarbningi. Greni og furugreinar voru sttar upp fjll hundruum kerra og vagna og notaar til a skreyta gtur og tjld.

Drottningarnar fru samt fruneyti a borgarmrkunum til a fagna konungi.

Fyrstu hersveitirnar birtust upp r hdegi, a voru Jazgar og Gotar sem stoltir veifuu fnum snum er voru rifnir og tttir eftir rvar og leiddu eftir sr fjlda rla. Hve hryggileg sjn a var a vira fyrir sr alla ungu menn, ungu konur og stlkubrn sem var smala sem einni hjr. au voru ll brnhr og lgvaxin, voru ttrum kldd og ll saman sorgmdd svip. eftir fylgdu Hnar og Gefar.

Komi var undir kvld er hornablsturinn gaf til kynna innrei sjlfrar htignarinnar. Hljppuleikinn mtti heyra langan veg og yrptust borgarbar t gtur og strti, veifandi httum snum og slum. Fagnaarpin nr yfirgnfu tnlistina.

Blessaur! Veri hann blessaur!

Konungurinn heilsai konum snum me handsveiflu. Einungis brnin kyssti hann.

egar hr var komi sgu riluust rair hermannanna og eir fmuu konur snar a sr. Sigrihrsandi fengu brnin a halda bogum og spjtum og skjldum fera sinna. hverju tjaldi var heimkomu fagna og jafnvel hrossin fengu sinn skerf af kossum. Nokkrir eirra hermanna er hfu fengi thluta snum skerf af herfanginu strax leiinni virtu fyrir sr nju rlana sna ar sem eim hafi veri stillt upp inni hallargarinum.

Mr var sagt a standa vi hli drengjanna tveggja, en a sjlfsgu hfum vi einnig fari t til a taka mti Kata. g var s eini af jnustuflkinu sem fylgdi fjlskyldunni eftir og hafi af essu tilefni ori a klast katalnsku flkunum mnum, en hattinn hafi g ori a skilja eftir.

Svo sannarlega var undrun Kata mikil er hann s mig. Hann tri vart snum eigin augum.

A skulir dirfast a birtast mr! drundi honum og hann ttist blreiur. sem ert dauur!

, minn kri herra! sagi g og hneigi mig hversklega. a er aeins til merkis um trmennsku mna a g skuli rsa upp fr dauum til a f jna yur.

En a mtti hann eiga a ngu httvs var hann til a taka hndina mr.

Um kvldi var grarlegur erill borginni, hn mai endimarka milli af miklum dyn og fyrirgangi og ekki sst tnlist. Hvarvetna voru strti lst upp me kyndlum. Flki safnaist fagnandi fyrir framan tjldin kringum stra elda og steikum var sni teinum. Bragsmiirnir, mist kr ea hver me snu nefi, kvu drpur til drar sigrunum. Belgppuleikarar r hpi Kvada ltu hvna hljfrum snum og spart var blsi flautur, a var sem borgina yrsti tnlist og sng.

Um mintti kom Attla t r hllinni og rei t strtin undir fagnandi hljfraleik, fylgd lfvara sinna sem lstu honum braut me kyndlum. Af og til nam hann staar vi tjld ar sem fjldinn var mestur og birtan skrust og drakk af hverjum bikar sem a honum var rttur. Hann tk hendur hinna eldri og rei san fram undir hvellandi blessunarorum.

Daginn eftir kom san meginfylking hersins samt vagnlestum yfirfullum af herfangi. slitin r vagnanna virtist engan enda tla a taka, fr morgni til kvlds bar a hvern eftir rum og voru jafnvel enn a koma daginn eftir.

Kati kallai mig sinn fund um kvldi. Kona hans og Meik voru bar vistaddar.

Nna er stundin runnin upp, hugsai g og barist vi hjartslttinn. N ver g leystur r nauinni.

Og vissulega mlgai hann slkt vi mig.

Sonur minn, sagi hann, g veit a tkst tt orrustunni Katalnavllum og eftir feina daga munum vi kanna afrek n. En hva sem v lur arfnast Attla n a er svo margt sem arf a gera. g hef frt ig honum a gjf. skalt v taka saman a sem r heyrir til og gefu san Rsta og Manga-Sag skrslu.

arna st g og gat hvorki hreyft legg n li. a var eins og elding hefi losti mig. Hvaa gagn var mr v a vera leystur r nau ef a var til ess eins a vera settur til a jna konungi sem skrifari hans?

Minn gti herra, kveinai g og kastai mr niur, lofi mr a tj yur hve afar ungbrt mr veitist a fara fr ykkur...

Mr ykir a ekki sur leitt a sj a baki r, svarai hann. a veit Gu a g hefi vilja kaupa a dru veri a lta einhvern annan fara, en um a tjir ekki a tala. rr skrifaranna uru plgunni a br og a er svo miki starf framundan vi a deila t herfanginu.

g var svo fullur rvntingar a g gat mig hvergi hreyft. Engu var lkara en a ftur mnir hefu gri fastir. Trvotum augum horfi g Meik.

hagganleg svip stari hn inn loga kerti, djpt niursokkin hugsanir snar.

 

60.

aalstrti borgarinnar, torginu og hallargari konungs stu vagnarnir lngum rum, hundruum og sundum saman, hlanir herfanginu. eim hluta ess sem hross og mldr hfu bori klyfjum hafi veri stafla upp strarinnar bingi fyrir utan asetur skrifaranna. a voru aallega alls kyns brekn og vefnaarvara. Okkar hlutverk var a sundurgreina herfangi og fra til bkar. a var margra vikna verk og leiigjarnt, a minnsta kosti eim sem ttu enga krfu til hlutdeildar llum aufunum.

etta voru mr engar gleistundir.

Okkur var skipt tu hpa og vi kepptumst vi verk okkar undir hinu vttumikla forskyggni hallargarinum. rlarnir tku herfangi til og matsmennirnir renndu yfir a augum og mtu. Hi eina sem af okkur var krafist var a gefa hverjum hlut sitt nmer og skr andviri hans og tk a einungis til ess sem tti srstaklega vermtt, til dmis voru a diskar fr Egyptalandi, silkivarningur mis konar, glitvefnaur ofinn og tsaumaur me gulli og silfri, hklar og perlur og hvers kyns skartgripir. Komi var tlu alla venjulega hluti me v einu a rista strik stafi svo og svo mrg brekn og svo og svo margar yfirhafnir ea ilskr, vopn, lnkli, lindar, leurskjur, kyrtlar, hettur, kralgripir, hlshnti, silkiborar; svo og svo miki af essu, svo og svo miki af hinu. Hrossin voru metin annars staar og einnig komi au tlu me v a rista stafi.

Oftast nr var rmversk mynt hf fyrir gjaldmiil lndum Attlu. v var a a vi skrum allt solidus-einingum, ea zsoldos, sem svo var nefnd hnversku, essi smsta gullmynt Rmverja.

egar allt hafi veri frt til bkar var nsta skref a reikna hva hverjum og einum bru margir gullpeningar, til a hgt vri a deila t herfanginu. Herforingjum og fyrirlium voru tlair tu hlutir hverjum. Skutilsveinar skyldu f fimm og hi sama var ekkjum fallinna tla. Arir hermenn fengu venjulega svo marga hluti sem hausarnir voru margir er eir hfu sneitt af. En ar sem enginn bardagi hafi ori a essu sinni fkk hver eirra aeins einn hlut. eir sem hfu unni sr eitthva til frgar umstrinu ttu rtt a velja sr fyrstir r hpi hrossa og rla.

rlarnir voru tlusettir og skrir sama htt og anna sem tti srstaklega vermtt. Hinir hnversku tignarmenn tku fanga strax til sn sem voru litnir gfugrar ttar. meal eirra var Avzni fr Napl sem var mlari; hann fkk meira en ng a gera v allir vildu Hnarnir lta hann mla myndir af hestunum snum.

Sjaldan hefur mr bi eins hltur hug og essa gleisnauu daga er vi mttum inna af hendi etta dapurlega verk. Matsmennirnir krnuu hverja vitleysuna me annarri. Sem dmi m nefna hrundu r einum kistlinum ein fjgur hundru gimsteinavirki annig ger a steinarnir voru greyptir snigilkuunga.

Hver fjrinn er n etta? spuru eir hver upp annan. Og djsnin voru lg til hliar sem hnappasafn, hver fimmtu stykki einnar slidu viri.

Nst hvolfdu eir r kassa fullum af leikgrmum og Turz, yfirmatsmaurinn, tk upp eina eirra og kva upp r me dm sinn: Djflaandlit til a setja upp stri. Gott til a hra vininn me. Tu slida viri.

g rak upp hltur og flagar mnir, skrifararnir, tku undir me mr, enda voru eir einnig mist af rmverskum ea grskum uppruna og vissu mtavel hve ltils viri grmurnar voru.

Turz gamli gaf okkur illt auga, og skyndilega reif hann sver sitt r slrum. Ormarnir ykkar! pti hann. Hrundshvtu hggormsafstyrmi! A i skuli dirfast a hlja a mr, hundarnir ykkar!

Hann mundi hafa rist okkur ef hinir matsmennirnir hefu ekki haldi aftur af honum.

Einmitt , egar leikurinn st sem hst, birtist Attla trppunum. Hann nam staar og leit spyrjandi yfir allan hpinn.

Herra minn, mlti Turz, eldrauur af bri. essir nytjungsrlar! Rttast vri a hengja einn hinum til vivrunar!

Enn horfi Attla okkur spyrjandi.

Skrifararnir skulfu beinunum og komu ekki upp ori, en loks tk g til mls og mlti latnu:

Yar htign, hr eru nokkur afar vermt gimsteinavirki, hvert a minnsta kosti jararviri, en yfirmatsmaurinn yar, herra Turz, kva au vera einskisnta hnappa, og mlti svo fyrir um a vi skyldum skr hver fimmtu stykki eina slidu. g tk upp hnefafylli af djsnunum og sndi konungi. Dmi sjlfur, yar htign. g tk essi af handahfi. Lti ! Hr sjum vi mynd af Venusi ar sem hn stgur upp r slrinu. Hugsi yur, hvlk dvergasmi! Jafnvel lri brunni er einnig snt. etta er nokku sem mundi sma sr hvaa konungskrnu sem vri!

Attla tk djsnin og handlk au. Hann skoai au af nrfrni og sagi san kyrrltri rddu: essi gimsteinavirki skulu geymd fjrhirslum mnum. En hva heitir ?

Zeta, herra minn.

, Zeta, skalt vera matsmnnunum til astoar vi a meta vermti sem essi. Alla sjaldgfa og fgta hluti hyggst g kaupa sjlfur. Og vi ig, Turz, vil g segja, ef einhver hlr a r egar reiist skaltu kenna honum mannasii, jafnvel tt urfir a beita sveri nu til ess!

Fjrinn hiri alla essa krunkandi hrafna! tautai gamli maurinn. g hefi hggvi spa ef ekki hefi veri teki fram fyrir hendurnar mr!

a tk tmann sinn a ra gamla manninn niur.

Sji til, herra minn Turz, sagi g, hvergi jarrki fyrirfinnst nokkur sem kann skil llu. hefur aldrei s hluti sem essa og v gildir einu hve glggskyggn kannt a vera, a hefi ekki stai nu valdi a leggja mat .

Rtt er a, vissulega, sagi gamli maurinn, en g l a engum a flissa a mr!

Daginn eftir rigndi of miki til a vi gtum sinnt starfa okkar. g notai v tkifri sdegis og heimstti fjlskyldu Kata. g kannai vel hvort nokkurs staar vru merki um hffr eftir hest Meikar en fann engin.

Hn var heima og lt gera bo eftir mr um a koma upp.

Attla hafi gefi Kata ambtt minn sta. Hn var eiginkona tignarmanns fr Mlan og hafi veri tekin fltta. ess var vnst a all litlegt lausnargjald fengist fyrir hana.

Mr var fali a verkefni a skrifa brf til fjlskyldu konunnar og geri a me glu gei. Engin skriffri voru til heimilinu og var g v a senda rl eftir eim skrifarastofuna hllinni. mean fkk g mr sti vi dyrnar og velti vngum yfir hvort mr aunaist a eiga or vi Meik.

Hsbndinn var ekki heima og ekki heldur hsmirin, hn var einhvers staar heimskn me eldri syninum.

Vi vorum aeins rj inni herberginu, og auk ess Djdja um stund.

g byrjai v a spyrja hina herleiddu hefarkonu hva hn vildi a g skrifai.

eir krefjast riggja hundrua gullpunda lausnargjald fyrir mig, mlti hn grtandi; en hvernig eiginmaur minn a geta innt svo miki af hendi egar llum eigum okkar hefur veri rnt? Vni okkar, hjarirnar okkar allt tku eir! eir skildu ekki svo miki sem svfil eftir hsinu!

Hn var fl yfirlitum, guggin og gr og snkti ltlaust; eins og n var statt fyrir henni var mgulegt um a a segja hvort hn hefi einhvern tmann veri fgur. Djdja skildi einnig ml hennar og venjulega var a hn sem tlkai fyrir rum allt sem hn sagi. Konan bj svo sem ekki vi slmt atlti hj fjlskyldunni, enda var ekki tlast til annars af henni en a sauma flkur, en rtt fyrir a hldu trin stugt fram a streyma.

Fr mn g, sagi g og vildi reyna a hughreysta hana, akki Gui fyrir a hafa hafna hr essu heimili. Annars staar hefu r ef til vill fengi a hrast hj knum ea ala nn fyrir brnum. Geri r yur ekki grein fyrir v a yfirleitt er v meira jarma a fngum me erfiri vinnu sem meira er krafist fyrir lausnargjald!

tekur mlsta eirra! hreytti hn t r sr. g get ekki viurkennt neinn sem minn hsbnda, a er andsttt eli mnu. Hsbndi minn er aeins einn, a er eiginmaur minn, og jafnvel honum skipa g fyrir verkum! Og hn hlt fram a tha Hnum og harma missi perlanna sinna.

Fr mn g, sagi g og reyndi a ra hana. r sni ekki sanngirni, ea hafi r ekki hugleitt a a ausld yar var ekki sur bygg herfangi og rnskap en Hna nna, s einn er munurinn a i hafi bi a aui ykkar lengur. Ea slsuu ekki Grikkir og Rmverjar undir sig vld me sama htti? Hva me rnsfarir Alexanders mikla inn Persu og Egyptaland og Jlusar Sesars um Evrpu? Um essar mundir skn stjarna Hna himninum, en sanni r til, hjl tmans verur ekki stva, rkidmi Hna eftir a falla enn rum skaut.

, aeins a eir hefu lti perlurnar mnar vera! snkti konan. A g skyldi ekki hafa grafi r!

g geri mr ljst a heimspeki sgunnar tti heldur greia lei inn a kvenmannshjarta.

g reit brfi og lagi mig allan fram um a skrifa sem fagurlegasta hnd, v Meik sat arna og fylgdist me mr.

gnin umlk okkur, aeins skrjfi pennanum lk eyrum. heyri g a Meik spyr, mjkum rmi og dreymandi: Hvernig lkar r a dvelja hllinni?

r urfi varla a spyrja a v, mn kra yngismr, svarai g, glaur yfir v a hn skyldi hafa mig yrt. g er lfi og a er fyrir llu. En g mun aeins lifa svo lengi sem r veri gift.

munt trlega eiga langt lf fyrir hndum.

Hva tti hn vi? Dapur svipur hennar var sem hjpur um hugsanir hennar.

Stuttu sar tekur hn aftur til mls:

Sr Attlu oft?

J. Hann meira a segja talai vi mig gr.

Svo! Og um hva rddu i?

a lifnai yfir henni og hn horfi mig kf. , essi hrfandi augu hennar, hve dularfull og undursamleg au voru...!

g sagi henni fr hva gerst hafi ti undir forskyggninu og klykkti t me a segja a mr fyndist hann hafa elst fr v ur. a eru komin gr hr skeggi. Sannau til, mn kra yngismr, innan frra ra verur hann orinn gamall, afar gamall.

Svo mun aldrei vera! sagi hn og brosti. Ekki einu sinni egar hann verur orinn hvtur fyrir hrum eins og dfa. Attla verur vinlega ungur! Hann er eins og hin grsku go gangi t um grundirnar! Hann er eins og sju arna veggtjldunum okkar eins og Ares sem stgur niur ofan r skjunum og frir sig herkli til a berjast! Sr ekki kraftinn sem skn r augum hans? au eru ekki lk neinum rum mannlegum augum. Reiist hann, skjlfa laufin trjnum! Brosi hann, hverfa skin sem dgg fyrir slu!

Mig langai til a segja a slkum rigningardegi sem essum hefi hann mtt brosa i lengi, en g agi. g var svo vanur v a heyra Attlu sungi lof. Hann er konungur nna, morgun ryk, hugsai g. Ef engir slkir sem g vitnuu ekki um nafn hans, feykti vindur aldanna honum brott samt llum drarljmanum.

Upp fr essu heimstti g fjlskyldu Kata nstum v hverri viku. Hefarkonan sendi hvert brfi ftur ru heim til sn, til hvers einasta ttingja sns og loks pfans.

Brfin fru me erindrekum er voru ltlaust ferinni fram og til baka. v sem nst hverri viku var umbossveit a koma ea fara. eitt skipti komu r frandi hendi me lausnargjald fyrir eitthvert tignarmenni, anna sinn brf fr keisaranum ea pfa, annan tma skattgjld ea gjafir.

Hi alsjandi auga Attlu geri sr brtt glgga grein fyrir v a hve gum notum mtti hafa mig. Hvenr sem erindreka bar a gari lt hann kalla mig ekkert sur en Rsta og Konstantnus og sagi mr a tlka, og vildi stundum jafnvel heyra lit mitt. Ekki lei lngu ur en mr var ljst a g st ekki aeins hinum rlunum framar heldur einnig a g var s er fgtastur mtti heita meal hinna frjlsu skrifara.

Mr lei vel ennan tma. rlarnir heilsuu mr sama htt og hsbndum snum og frjlsu skrifararnir komu fram vi mig lkt og eir vru rlar en g frjls! Allir spu mr v a Attla tti eftir a veita mr frelsi og auleg. g yri rkur og voldugur lkt og rusti sem einu sinni hafi veri ttrum klddur rll en sprangai nna um meal hnversku hefarmannanna lkt og pfugl og var hann heimskur eins og naut samanburi vi mig.

a var t a kvldlagi, egar g var laus undan embttisskyldum mnum, sem mr voru ger bo um a koma til fjlskyldu Kata. Stundum tluum vi saman og vallt um Attlu hverjir heimsktu hann, um hva vri rtt, hverju hann svarai. Bri g lof Attlu fylltust augu Meikar glei. Eitt sinn er g var frum rtti hn mr hnd sna: mtt kyssa hana.

Hefarkonan veitti v athygli hve mjg mr tti a ljft og rtti mr einnig hnd sna gfugleg. mtt kyssa hana, sagi hn hnversku.

Vi hlgum a essu anga til trin komu fram augun.

En mr gafst aldrei tkifri til a tala vi Meik undir fjgur augu. Alltaf var einhver inni herberginu mir hennar ea Djdja ea einhver nnur jnustustlka, ea a drengirnir voru a leik kringum okkur. g mtti gera mr a a gu a f einungis hltt hljm raddar hennar og bergt hana augum.

egar g fr var a oftast nr Djdja sem fylgdi mr niur vi lampaljs til a lsa dyrunum eftir mr. g yfirgaf Meik t me vellan fyrir brjsti, v a egar g skai eim grar ntur kyssti g hendur eirra hverrar af annarri (a hefarkonunni gleymdri!) og fl annig innra me mr hljuna af smrri og yndislegri hnd Meikar. leiinni niur stigann var g yfirleitt svo utan garna a g yrti ekki ori Djdju, g tk varla eftir henni fyrr en hn bau mr ga ntt.

Eitt sinn sagi hn: Zeta, egar fer kyssir hendur eirra allra, en bara snr bakinu vi mr.

Rdd hennar var svo harmrungin a g brosti til hennar og sagi: Fyrirgefu mr, a var alls ekki af settu ri, g er einungis svo utan vi mig.

Og g kvaddi hana me handabandi.

 

 

Formli

kaflar 1 til 10

kaflar 11 til 20

kaflar 21 til 30

kaflar 31 til 40

kaflar 41 til 50

kaflar 51 til 60

kaflar 61 til 65

 

prenta skjal

Rmanza: heim kvist