< Undir hulishjlmi

kaflar 41 til 50

 

 

41.

Enn var ferinni haldi fram. Daginn inn og daginn t komu njsnarar, erindrekar og hinir og essir sendiboar a hitta Attlu a mli.

Rmversku herirnir halda suur, sgu njsnararnir mars.

Vestgotar munu ekki sameinast rmverska hernum, sgu eir aprl, af v a konungur eirra, jrekur, hefur ekki n samkomulagi vi Atus.

v nst: Atus er lei fr Rm me meginfylkingu hers sns, eitt hundra sund vopnara manna. Hann er n egar kominn a rtum Alpanna.

Sangiban Alanakonungur hefur teki saman vi Rmverja.

jrekur hefur gert Atusi bo ess efnis, a ar sem Rmverjar hafi kynt undir friarblinu s a eirra ml hvernig a veri slkkt. Atus tvstgandi.

Svo komum vi geysivfema slttu ar sem hvarvetna gat a lta nakin bein; bein hrossa og hauskpur manna. Brei en grunn rlna liaist um grundirnar. t vi sjndeildarhring blma fjarlgarinnar grillti borgarhli ltils bjar.

a var Katalnabr.

Attla gaf skipun um a herinn skyldi hvlast og rei af sta me hershfingjum snum til a kanna slttuna. Tmunum saman eystu eir um kolltt valllendi og nmu aeins staar hr og ar til frekari athugana. egar eir komu til baka gaf Attla til kynna hvar tjald hans skyldi reist h einni. kom til kasta tilsjnarmanna r foringjaliinu sem sgu til um hvar skyldi reisa tjld hfingja og lfvararins og hvar hver j og hvert jarbrot skyldi setja sig niur.

Dagar og vikur liu ur en allir hinir dreifu lir hfu komi sr fyrir.

Brinn var auur og yfirgefinn lkt og nnur orp og bir sem hfu ori vegi okkar. Aeins einn og einn hundur spanglai ttasleginn tmum strtum. Attla kva upp r me a brinn skyldi vera nnur endast vglnu, sem var eins og mnasig laginu og var sett saman r tveimur rum strsvagna. Hr var meginhluti banna, hr skyldi varnarlnan vera egar rmverski herinn skyti upp kollinum.

r hersveitir sem hfu yfir lausum vgnum a ra voru gerar t eftir skepnufri, slturpeningi, mjli, steikarfeiti og grnmeti. voru stflur settar na til a auveldara yri um vik me a brynna allri hrossamerginni.

essa dagana mean vi vorum a setja okkur niur bru hfingjarnir stft saman r sn um hvora borgina skyldi fyrst rist, Pars ea Orlans.

millitinni voru erindrekar gerir t til a telja Sangiban a ganga til lis vi Attlu. Hann fllst a, , og sagist mundu koma til lis vi okkur vi mra Orlans; en egar til kastanna kom og Gu einn veit hvers vegna kaus hann a draga taum Atusar.

Orlans var sem sagt fyrir valinu og anga var haldi.

hafi okkur borist rugg vitneskja um a Atus vri Gallu og a einnig hann hefi veri iinn vi a sanka a sr bandamnnum lei sinni. egar hafi hann a skipa hinum flugasta her. Dag nokkurn fengum vi veur af v a essi stolti hershfingi Rmverja hefi kvei a ganga fund Vestgota eigin persnu og beiast ess af eim a eir lu ekki Attlu fylgi sitt, heldur honum.

Fyrir bragi skotnast okkur fimm vikna frestur, mlti Attla.

Og hann lt setja mrbrjtana vgstu umhverfis Orlans og slngvivlar er eyta steinum og vgvlar slkar sem hreyta jrnflaugum og spjtum. Umstri var hafi.

etta var a flugasta borgarvirki sem g hafi nokkru sinni augum liti. En yri minnstu hreyfingar vart me eim er vru a ltu Hnar rvahr yfir ganga. Vibrgin voru ltilfjrleg og geru engan usla meal okkar en hvlkir mrar!

N voru slngvivlarnar spenntar og grettistk ekki undir lest yngdar flugu yfir mrana. Hnullungarnir hfnuu innan gars me gn miklum lkt og eldingum lysti niur.

v nst voru mrbrjtarnir bnir til takanna, trissur gerar tiltkar og mundair trjbolirnir. a voru engir sm bjlkar heldur bolir me jrnflaug enda sem spenntir voru aftur af einu ea tveimur hundruum manna sem lgust af alefli taugarnar. egar horn var eytt til merkis slepptu eir og sverir bolirnir skullu mrnum svo hart a jrin skalf undir ftum manns.

Vopnabrakinu linnti ekki fyrr en langt var lii kvld. nturkyrrinni er eftir fylgdi barst okkur slmasngur til eyrna, sngur sem tti upptk sn innan borgarveggjanna:

 

Ut quid Domine recessisti longe, despicis in opportunitatibus in tribulatione!

 

a var a hla eins og karlraddirnar hljmuu nr veggjunum en raddir kvennanna fjr og innar raddir sunda kvenna, er muu um stjrnublikandi himinhvolfi. v verur ekki me orum lst. En kuldahrollur hrslaist niur baki mr...

 

Rs upp, Drottinn! Lyft upp hendi inni, Gu!

Gleym eigi hinum voluu...

ltur hina furlausu og kguu n rtti snum.

Svo a eigi skulu menn af moldu framar kgun beita.

 

dgun hfst hildarleikurinn enn n. Grjti gnast, mrarnir skulfu og r llum ttum dundu rvar hnttar hamphnyklum vttum logandi tjru yfir virki. Svara var me slngvigrjti, og hr rva buldi skjldum, og einn og einn leurskjldur brast.

Htt uppi sveimai merg hrafna yfir hinni rjkandi borg.

Og enn mean umstrinu st brust okkur fregnir.

Bretnar hafa fylkt sr undir Atus.

Skrambinn hiri ! rumdi hsbnda mnum.

Kvsl Brgunda hefur fari a dmi salsku Franka og hi sama hafa Mervkingar gert. Rmverski herinn eflist um.

Skrambinn hiri alla saman!

Einnig eru lansku Tevtnar og lansku Batavar gengnir okkur r greipum. Og einnig Svfar r lgum Alamanna, Frankar fr Renn, Ptr-Saragrar og allir Taflararnir. Allir me tlu skrinir undir verndarvng rmverska arnarins!

Skrambinn sjlfur...

Og n tk steininn r: Atus hefur unni sr hollustu Vestgotakonungs.

ri ungbinn geri Attla n bum Orlans bo um, a gfust eir ekki upp, skyldu eir hafa verra af. Hann myndi lta bera skgartr a borgarmrunum og lta bana alla vera eldhafi a br.

Forsvarsmenn borgarinnar hfu afsala sr llu valdi hendur biskups sns svo a hann var senn orinn borgarstjri og hershfingi jafnframt v a vera sti yfirmaur kirkjunnar. Daginn eftir sendi hann riggja manna sveit samningarmanna t um borgarhliin. Hn fri Attlu gjafir og svarbrf.

Hva stendur essu brfi? spuri Attla dimmum rmi.

Aeins nokkur aumjkleg skilyri okkar, hvsluu erindrekarnir.

g kri mig ekki um nein skilyri! hreytti Attla t r sr og fleygi brfinu fyrir ftur eirra. g er ekki hinga kominn til a standa einhverjum brfaviskiptum heldur til a leggja borgina undir mig! Veri hliin ekki opnu mun eldurinn ljka eim upp!

egar var merg vagna komin a borgarmrunum, allir saman hlanir trjm.

a var heldur ekki a stulausu sem Attla var svo fullur reyju. Flugumenn hans fluttu stugt frttir af framrs rmverska hersins. Svo hugnanlega flugur sem hann n var orinn, nlgaist hann um, mlu fyrir mlu.

En bar Orlansborgar hfu elilega enga vitneskju haft um a.

Nugi herra! bu hinir rr erindrekar knjkrjpandi. Veiti oss aeins riggja daga frest til a vr megum bast til brottfarar, ea, ef s er vilji yar, a vr sameinumst yur og flki yar; llu falli erum vr reiubnir til a varpa llum vorum fjrsjum yur til fta.

g skal ba til fyrramls, svarai Attla.

Morguninn eftir rann upp hinn 14. dagur jnmnaar. Borgarhliin voru opnu og t gengu erindrekar biskups. eir fru Attlu borgarlyklana silfurfati.

g krefst ekki bls yar, mlti Attla. En her minn er matar urfi.

Hann lt senda rj sund tmra vagna inn borgina og n voru greipar ltnar spa. Vi hldum okkur nvist Attlu uppi h skammt fr og fylgdumst me egar hermennirnir hldu innrei sna samt vgnunum.

Brtt voru k akin flki sem anga leitai skjls fyrir rningjahndunum, en a sjlfsgu braut essi jalur sr lei hvert sem vera vildi og v ekki upp kin einnig?

En um hdegi komu nokkrir alblugir og magnrota Gefar og fru Attlu au tindi a forvarliar Rmverja hefu n rist nokkrar af tvarasveitum okkar og tvstra eim.

samri stundu gaf Attla merki um a borgin skyldi yfirgefin og lt jafnframt senda sveitir Alana til a hafa gtur borgarhliunum.

Svo augljst sem a hlaut a vera r turnum borgarinnar s, gat a vart hafa framhj bunum fari a ryksk miki nlgaist r vestri, og ef grannt hefur veri skoa, sst glitta ar rmverska rninn skjldum hersveitanna.

Lrarnir gullu n hvarvetna:

Hrfi! Hrfi!

Og n sem frelsi var nnd greip um sig ofsakti meal flksins kunum og a tk a varpa grjti og viardrumbum yfir hermennina sem ddu um strtin. Fangar rifu sig lausa og brust me v sem hendi var nst.

Uppnmi var sst minna utan borgarveggjanna egar hermnnum okkar lenti saman vi rmversku og vgust stjrnlaust vi . Knapar og hross ultu um og var hrundi kalt blba Leirur. sundir lra og horna bsnuu n aflts: Hrfi! Hrfi!

eir sem voru egar lentir mijum darraardansinum hldu lmir fram vopnaskakinu en kjarni og meginfylking hersins lt hrfa svo sem boi var, og hafi raunar strax deginum ur veri hafi undanhaldi til baka, Katalnavelli.

Ekki uru frekari vringar a sinni. Hnaher slapp undan Rmverjum og lt eim bli eftir, ri llu v sem fmtt var.

 

42.

Frin til baka Katalnavelli tk nokkra daga eins og nrri m geta. Vi hvert ftml mttum vi lta ryk og alls kyns verra yfir okkur ganga; mvargur herjai jafnt skepnur sem menn; og linnulaus hfadynur, hringl og skrlt vopnum og vgnum, hrp og kll og hornablstur glumdi n aflts eyrum essari hrmungarfr.

Herinn lt greipar spa hverjum b og hverri borg er vegi var. Jarargrinn var troinn og trakaur niur. Hvergi var eftir stingandi str sl okkar.

Einn br, Trjubr, hlt hlium snum luktum. Vi eim sem voru fylkingarbroddi blasti aeins strt timburhlii, loka og lst, hnoa jrni og ltnsauma. Hver remillinn! ... Hersingin streymdi fram a og myndai mannhaf miki og hrossa og vagna eins og stflaur hefi veri rfarvegur. Bei var skipana Attlu.

Innan borgarveggjanna mtti heyra a sungnir voru slmar. birtist biskupinn uppi yfir hliunum, me mtur sitt hfi og sveipaur hvtum silkihkli me gullofnum blmavgindum. Hann mundai silfurkross.

Er einhver meal ykkar mltur latnu? hrpai hann niur til okkar.

Vissulega voru eir til meal okkar. Herinn okkar, sem st saman af allra ja l r llum heimshornum!

Biskupinn skai eftir a f a ra vi Attlu.

En slkar skir voru hreint ekkert fheyrar. Vart lei svo dagur a einhver borgarbiskupinn skyti ekki upp kollinum fullum skra sem formlandi klerka sinna og borgaraals og beiddist nar og miskunnar af Attlu (ea af yfirhershfingjanum ef annig bar undir) lkt og hann vri einhver drlingur. Attla ea yfirhershfinginn svruu vallt v sama til, a borginni yri hlft, a v tilskyldu a borgarbar gfust upp me tilhllegum htti sem ddi me rum orum a eir skyldu afhenda allar vistir matar og furs er fyrirfyndust innan veggja borgarinnar. Einnig skyldu eir setja tryggingu fyrir v a eir yru Hnum vallt drottinhollir.

En hver skyldi s trygging hafa tt a vera? rr hinir gtustu borgarar samflagsins skyldu gefa sig vald Attlu samt fjlskyldum snum. v skyldi biskupinn koma til skila og me a sama hyrfi hann inn fyrir hliin sem lyktust a baki honum. barnir settust rkstla, bust fyrir og rektu harmtlur snar hver fyrir rum. Ekki einn einasti gtur borgari fllist a ganga a slkum skilmlum og gerast gsl gini ljnsins. Heldur skyldi hinn raui fni dreginn a hni og svo skipa fyrir a borgina skyldi verja anga til yfir lyki.

Og ess var aldrei langt a ba. Innan tar vri borgin valdi Hna. Hver sem betur gat leitai athvarfs kirkjunni og hinar betur megandi fjlskyldur me allt gull sitt og silfur sem r hlu upp altari. myndu allir lyfta augum til himins og leggjast bn:

Almttugur Gu, miskunna oss!

En aldrei hneigu himnar eyru vi bninni. (Ea hvers viri eins og lfshlaup vor mannanna s augum eilfarinnar?)

En Trjub voru vibrgin ll nnur en vi hfum tt a venjast.

arna birtist biskupinn samt klerkum snum, um rjtu a tlu, og bjarstjra, fgeta, bjarrsmnnum og ru strmenni. A essu sinni st a nst Attlu a ra upp a hliinu. egar slmasngnum lauk st biskupinn enn hagganlegur smu sporum.

Hann reisti hfu sitt og stari Attlu gull. En skyndilega og lkast v sem honum hefi opinberast einhver hrileg sn ar sem Attla var, hrpai hann til hans latnu:

Hver ert , sem veltir hfingjum r sessi, eyir lndum og kgar flk? Hvaan kemur r vald itt? Hver hefur beist ess af r a settir heiminn annan endann? Hver ert ?

Vi gripum andann lofti, furulostnir.

a furai mig jafnvel enn meir a heyra Attlu svara latnu. Hann bari sr brjst og gall vi, eins og lur vri eyttur:

Ego sum Attila, flagellum Dei! (g er Attla, refsivndur Gus!)

Fyrst svo er, svarai biskupinn me trin augunum, fyrst a r eru raunverulega hinga sendir af Gui, er a ekki mnu valdi a setja mig upp mti yur. Komi inn fyrir og vinni verk yar svo sem r hafi gert annars staar.

Og hliunum var hrundi upp. Gamli maurinn, hvtur fyrir hrum, gekk t og leiddi hest Attlu af sta.

Svo virtist sem Attla vri hrrur yfir gfugmannlegri ausveipni gamla mannsins. Hann mlti eitthva til Kamokka og rei svo inn um hliin broddi fylkingar.

Kamokki var eftir vi hliin og skipai nokkrum skutilsveinum svo fyrir a eir skyldu standa ar hj honum og hrpa stugt til hermannanna egar eir streymdu inn: Geri ekkert hlut banna! S er vilji konungs!

egar vi komum markastorgi lt Attla koma me hest handa biskupnum.

ert helgur maur, sagi hann. Fyrir na skuld hefur flk itt ori gfu anjtandi. g mun hlfa borg inni. En munt urfa a dvelja me mr feina daga. Klerkum num skaltu segja a llum birgum af mjli og korni sem til eru bnum skuli hlai vagna og a frt Hnum. Vi urfum einnig llu v skepnufri a halda sem til er.

Vi hldum leiar okkar. Herinn fr gegnum binn skipulagri fylkingu. Ekki var neins fyrirgangs vart nema skrlts vgnum og kerrum. Af bunum var ekki slu a sj utan feinna gamalmenna stangli. Hvergi var vart minnstu hreyfingar hsunum, flki hltur a hafa fali sig niri kjllurum og uppi haloftum. Skutilsveinarnir mynduu me sr samfelldar rair mefram aalgtunni til a fylgja v eftir a enginn bryti gegn vilja konungs.

egar t um eystri borgarhliin kom sum vi til nokkurra af bum bjarins sem hfu lagt fltta, randi, vgnum og hlaupandi vi ft, me stefnu til skgar norri. Konurnar bru smbrn baki sr, eldri brnin voru a sligast undan alls kyns pynklum og pjnkum. ll stefndu au til skgar og hvert anga sem leynast mtti reyr og mrarsefi; s var httur flttamanna hvarvetna.

Vi frum yfir br eina og veittum athygli konu ttrum binni sem helst hafi r lestinni. Hn kraflai sig fram yfir grundirnar me barn baki sr og anna vi hnd. Me eim hlupu fimm litlar hntur, allar saman berfttar, og tvr laglegar stlkur tningsaldri, bar ljshrar. Hver eirra buraist me eitthva me sr, garma og alls kyns fnti, jafnvel vottabursta. rvntingu sinni hrsuu au og hnutu hvert um anna me grti og gnstran tanna.

Mamma mn!

, elsku stin mn litla.

Og sem henni var liti aftur var mirin sr ess mevitandi a allt var unni fyrir gg. Hn nam staar vi rbakkann og stari okkur augum fljtandi trum, eins og vitstola.

Attla stvai hest sinn og ba rkon um a fara eftir konunni. Einnig biskupinn hraai sr sta me honum. Hann taldi hug konuna og sagi henni a stulaust vri a ttast. Hn teymdi brnin eftir sr og kraup niur frammi fyrir Attlu. Hn kom ekki upp ori en v betur tju skjlfandi hendur hennar og trflandi augun a hn beiddist miskunnar.

tt ll essi brn? spuri Attla.

ll saman, nugi herra! kjkrai konan. g er ekkja. Ef r drepi mig, lt g eftir mig tu sveltandi munaarleysingja. Biskupinn tlkai jafnum.

Attla gaf pori fjrgslumanni snum bendingu um a finna sig og mlti eitthva til hans. por tk pyngju upp r turu sinni og taldi hana peninga. a voru allt gullpeningar og hljta a hafa veri a minnsta kosti rj hundru talsins.

Faru frii, kona g, mlti konungurinn. Taktu vi essum peningum og sn aftur til borgarinnar. Peningana skalt nota til a ala upp brnin n. Og hann gaf einum lfvara sinna merki um a fylgja konunni til baka.

egar er vi vorum vi Orlans hafi g veitt v athygli a all margir manna okkar voru haldnir einhverri stt. Sumir skjgruu fram, flir yfirlitum og me bauga kringum augu. Hver af rum rmgnuust eir, tku a selja upp bli og duttu svo dauir niur. Ekki var hitanum um a kenna, eins og g hlt fyrstu, heldur drepstt. Illskeyttri plgu, sem menn fllu fyrir eins og lauf hausti. Daunninn sem n lagi af hernum var vibjslegur, vgast sagt.

egar vi hfum undanhaldi mtti egar sj lk beggja vegna vegarins Nbta hr, Herla ar, Svfa, Markmanna menn af llu kyni hvarvetna. Hver og einn var skilinn eftir vi vegarbrnina ar sem hann fll niur. Vru vopn hans einhvers viri voru au hirt, og sama gilti um g stgvl, heillega stakka; hva eina sem ntilegt mtti heita var hirt af hinum daua ea dauvona og hann skilinn eftir.

Attla var orinn svo ungur skapi og viskotaillur a a eitt skelfdi mann a lta hann.

Dag nokkurn sdegis sem vi Kki rium saman hli vi hli lei einn Tngassinn t af rtt framundan okkur.

Maurinn var klddur leurstakk og bar hfi sr koparhjlm me kambstf. Hjlminn hltur hann a hafa hirt af einhverjum Rmverjanum grennd vi Orlans, ea hausinn allan ef svo hefur vilja til og hjlminn me. Vi hfum veitt hjlminum athygli ur.

Sem n manngarmurinn hneig til jarar skoppai hjlmurinn af hausnum. Kk br snggt vi, vippai sr af baki, hirti hann og setti hann upp sjlfur.

g daufundai hann, enda var etta hinn glstasti hjlmur settur rauu granati kambstfnum og me hreyfanlegri andlitsgrmu. Hann hefur reianlega veri tveggja gullpeninga viri, a minnsta kosti friartmum, hva n egar str geisai! Eina sem urfti a gera var a hylja kambinn sm flka ea leurpjtlu og festa vi hann einni ea tveimur fjrum, tkju Hnar ann sem hjlminn bri sem einn r snum rum.

Daginn eftir kvartai Kk undan hfuverk. rija degi fkk hann blnasir. g er binn a vera, muldrai hann, orinn flur og tekinn andliti.

fimmta degi tk hann a kenna blgu handarkrikum og hlsi, um nttina var hann albinn daua snum.

Hann ba mig um a gefa sr vatn. Allir svfu bunum. g fr eftir vatni og gaf honum a drekka.

akka r fyrir, stundi hann. g ekki margt fmtra muna eftir heima, aeins feina alklnai og eina bk; g lt r a eftir. Hann rtti mr hndina.

g lsti andlit hans me kyndlinum til a sj a betur, laut niur a honum og spuri hann skjlfandi rddu: Kk, viltu ekki a g beri Meik kveju na?

Hann horfi mig og svarai mttvana: Nei.

En af hverju ekki?

Til hvers vri a?

Kk! sagi g og rsti handlegg hans. fer ekki yfir muna miklu me neitt hreint samviskunni. Segu a allt a sem lst t r r um Meik hafi veri helber lygi! talair aldrei vi hana! g hefi haft veur af v! Segu mr, og aeins sannleikann varstu ekki a ljga?

g horfi augu hans.

Hann svarai engu.

Augun glju og enni var baa svita. Skyndilega fr krampi um hann og fingurnir greiptust niur grassvrinn. Hann tti stugt erfiara me andardrttinn. Loks glennti hann upp augun og stari mig me undrun, spyrjandi. Hann mlti aldrei or af vrum framar. Stjrf augun stru mig dau.

 

43.

Tjald Attlu sneri til vesturs og v hfu ll nnur tjld veri sett eins niur. hinn bginn hafi Atus ekki fari me her sinn svo sem vi hfum vnst heldur all nokkru austar. Vi mttum v gjra svo vel a sna bunum vi. En in Vesla, sem vi hfum haft a baki okkar, rann n ar af leiandi framundan bunum.

Skrambinn sjlfur...! urrai Kati lgt me sjlfum sr.

Attla hafi lti Arrek bast um me Gefana sna vi Aubu ar sem eir skyldu taka mti Rmverjum og neya til a koma gegn okkur r vestri annig a eir fengju morgunslina augun.

Vi fengum fyrst a vita hverju herknska Atusar var flgin um a bil sem hillti undir hersveitir hans. Hann hafi broti Gefana bak aftur og komist a baki vglnunni. Vi vorum ftkari sem nam fimmtn sundum manna.

Attla lt Gefa sem eftir leifu vera til taks a baki borgarveggjum Katalnabjar, ef til ess kmi a yrfti a verja binn.

Rtt um a leyti sem ljst var a vi mttum venda okkar kvi kross veitti g athygli sm hardragi ekki kja fjarri og sem bar milli herjanna. egar voru fjrar riddaralissveitir fr okkur hrari lei anga, en Rmverjarnir svruu a bragi me ekki sur flugum hersveitum er geystust mti. eir voru a minnsta kosti all nokkru flugri ef teki var mi af fjlda lismanna einvrungu. Og er sveitunum lenti saman me miklu glammi reyndust eir llu falli flugri; menn okkar mttu hrfa.

Slmur fyrirboi, muldrai Bjll frari vi hli mr.

Af hverju slmur fyrirboi? spuri g og lst ekki skilja. Ef vi hefum brugist skjtar vi og veri fjlmennari vri hin okkar valdi nna!

Einmitt ess vegna er etta slmur fyrirboi! hreytti frarinn t r sr.

etta hva?

A vi skyldum ekki bregast fyrr vi og hafa veri fjlmennari.

Frararnir hfu ali meiri ugg brjsti sr eftir v sem lii hafi fer okkar og hfu n ori allt hornum sr. Hvort sem a tti rtur a rekja til plgunnar ea einhvers sem eir ttust hafa ori vsari vi blt og bnagjr, skal g ekkert um segja, en eir voru alltnt ornir hver rum styggari. Svrtu kuflarnir eirra geru einna lkasta jnum dauans.

Mig grunar, sagi g gramur, a i hjtrafullu prestar geri ef til vill meira r essum slmu fyrirboum en efni standa til. g bist forlts, en etta er n einu sinni mitt lit.

Hva er hjtr? sagi hann og yppti xlum. ert kristinn maur og fyrir r er tr okkar hjtr. En augum okkar er a ykkar tr sem er hjtr!

Mr gramdist a enn meir a hann skyldi veifa remur fingrum sem hann etta mlti, eins og til hungar heilagri renningu.

Gu er aeins einn! svarai g hvssum rmi. a er enginn Gu Hna, Gu Rmverja ea Gu Grikkja! Gu er aeins Gu fair og hsbndi alls mannkyns. Hann heyr ekki barttu um harkolla, hvorki fyrir okkar hnd n annarra!

Fvsi rll! Vi ig tla g mr ekki a rtta!

Af v a r stendur stuggur af mr!

Stuggur af r?

Af orum mnum, v sem g segi sannleikanum!

ungbrnn horfi hann mig dimmum augum. Vi stum rtt hj tjaldinu okkar, vi vagnkerru hsbnda mns.

En sanni g n fyrir r, mlti hann stilltum rmi, a Gu okkar Hna s ekki s sami og Rmverja

a munt aldrei geta!

Teldist a ekki fullgild snnun ef g segi fyrir um, segi r hva eftir a gerast?

a yru aldrei anna en bbiljur einar.

En ef a gerist n samt!

fengir hfu mitt a launum.

g akka! En g kri mig ekki um neitt fnti a launum.

Hann hefur n nst mr allvel, kollurinn.

Viltu lofa mr v a segja a aldrei nokkurri slu sem g n vil tra r fyrir?

Upp ru og tr. g rtti honum hndina. En hva ef spdmur inn reynist rangur?

mtt gera mig a rli num. Mtt kristna mig, mtt selja mig, mtt gera vi mig hva sem r snist.

g hlusta.

Gefu orum mnum gaum! Teiknin hafa snt a Attla mun tapa essari orrustu.

Hann mlti etta af slkum sannfringarkrafti a hrollur fr um mig allan.

Hreint tiloka! sagi g en engu a sur setti geig a mr. Vst hefur plgan teki af okkur drjgan toll, en herinn er svo str! a er tiloka! Attla hefur aldrei nokkru sinni tapa orrustu. Og hefur gleymt v er skal um sver Gus?

Hann hallai sr a vagnhjlinu hryggum augum og vafi gru skeggi snu um fingur sr.

 

44.

Hfingjarnir hldu sig uppi tsnisturninum tjaldi Attlu allt fr morgni til kvlds. eir voru a fylgjast me Rmverjunum a sl upp bum snum.

g fylgdist einnig me v sem fram fr, en aeins fr tjaldinu okkar. Mjg heitt var veri allan daginn og skyggni ar af leiandi afar gott t yfir vellina. g hlddi hugasamur a sem hinum gamalreyndari strskempum fr milli.

Lti ! sagi ein eirra. Rmverjarnir hafa skipa Alnunum fyrir miju.

Og satt var a. Auveldlega mtti sj hvernig Atus stillti upp sveitum snum. Reyrskgurinn sem virtist brast fyrir miju var her Sangibans. Ef til vill var Atus svo tortrygginn gar essa manns sem hafi reynst svo tvlrur og bum ttum. Nema hann hefi slka trllatr kastspjtum eirra a hann hygist verja me eim heraflann a baki? Hver veit? Og var spurning hver vri hin eiginlega mija hersins sem vi blasti. Ea hver gat skori r um a egar slkt grynni lis var annars vegar?

arna eru Brgundarnir, sji i! sagi annar. Og Frankarnir arna!

En hvern fjrann eru Rmverjarnir a gera arna vinstri vngnum?

Vissulega voru a hjlmar Rmverja sem ar glampai . eir voru a setja upp vlvirka lsboga og grjtslngvivlar. a var srhverjum ljst sem anna bor hafi smilega sjn.

eir hyggjast umkringja Attlu, sagi einn af lfvrunum og hl vi. Hann hvarflai til mn augum og veitti hjlmi Kks athygli kolli mnum. N ykir mr tra! glefsai hann mig orum glettnislega. tlar ekki a segja mr a einnig tlir a fara a berjast, bgurinn?

g er ekki hinga kominn alla essa lei til a stumra yfir grautarpottum!

tlar kannski a berjast me hsbndanum?

llu falli ekki me r!

Annars nokkurn tmann stigi darraardansinn fyrr?

Nei og reyndar ekki heldur ekki slkan sem okkur er n boi upp !

Heyru, ertu ekki til a lj mr etta hjlmskinn itt? g skal stainn kenna r dlti nytsamlegt.

Hva tti a svo sem a vera?

Eins og til dmis a hvernig sleppa m lifandi r svona leik.

Lji g r hjlminn, ligg g dauur fyrr en varir. notar nytsamlegu rin til heilla sjlfum r, g hjlminn, akka r!

Almennur hltur kva vi, en lfvrurinn neri bakinu sr upp vi tjaldslu og rtti eins og svn.

Hann er dltill refur, essi Grikki, sagi einn eirra vi hann. Hann verur ekki svo auveldlega hafur a ffli.

Gapuxahttur sem essi var hermnnunum tamur og hafi veri allt fr upphafi ferar. Einn hlt v fram a stri skyldi maur ofar llu leggja traust sitt fk sinn. Annar hinu gagnsta, a vinlega skyldi mehndla hestinn sem hinn visjlverasta grip eir gtu tt a til a hrasa og hnjta um, ea tryllast og henda manni af baki ellegar rsa me mann t opinn dauann.

Nokkrir eirra bru sr kynngimagnaa verndargripi er bjuggu eim kvei viskei. Arir reiddu sig sver sem ttu a hafa reki endahnt viskei hundrua. Sumir neru mannsbli um nasir fki snum. Og svo voru a eir sem reiddu sig orkynngi eina og ptu herp: Aaaa-! Drottinn leii drsul minn djfullinn hiri vininn!

a eitt vissi g fyrir vst og mtti treysta, a klrinn minn var einn af mestu gingum Kata. Og a varla vri vi v a bast a g hefi krafta kgglunum vi hina, tti g alltnt til slarstyrk a bera. Ratai g gngur, skyldi g engu a sur sna mig t r eim heilum og klrnum me. Lenti g inni vinahpnum mijum, skyldi g rfa leri af kambskfnum og fjrina fr hjlmblikinu og svo pa herp latnu. Vrum a hinn bginn vi sem rkjum Rmverjana fltta, skyldi g pa af llum lfs og slar krftum eins og sannur Hni: Aaaa-! Djfullinn hiri ykkur!

A sjlfsgu lti g ekki mitt eftir liggja vllunum nema v aeins a rugg vitni yru til staar, annars tki g hausana eftir v sem eir fllu til, svo g fengi sanna getu mna.

Hversu svo sem annars hefur veri fari me hugsanir mnar, get g ekki neita v a egar vinaherinn birtist okkur, var eins og nstingskld rdd hlakkai eyrum mr: Zeta! sleppur han aldrei lifandi! Mrg sund manns munu liggja valnum; og hvers vegna skyldir lifa hildarleikinn af?

Rmverski herinn var a skipa sr langt fram eftir degi. Vi komum auga rair Vestgota me leurskildi sna sem voru lta eins og snkar sem hringuu sig. Vestgotunum var einnig raa fremstu vglnu. Og n fr a komast hreyfing li okkar.

Hirjit! Hirjit! (Hinga! Hinga!) a voru herdeildarforingjar Gotanna her okkar sem voru a skipa mnnum snum fyrir. eir mjkuust af sta halarfu sem hlykkjaist fr tjaldbunum. Hver foringinn eftir annan birtist: Akrn dkki, bleygi srvitringurinn Arneygur, Fiskur karlinn, brosandi a venju brskmikinn kambinn, og hinn ungi Skra me httinn sinn hallandi t vanga eins og vinlega. a var ekki lengra san en gr sem hann hafi veri a dansa undir hljmfalli belgppnanna eirra.

egar her Rmverja hafi teki sr stu skipai Attla Alnum snum gegn Alnum eirra, Austgotum snum gegn eirra Vestgotum. Vestgotarnir lgu f Austgota fyrir a hafa ekki snum tma hrfa me eim undan Hnum. Og eins lgu Austgotar f Vestgota fyrir a hafa skorist r leik og litu heigla fyrir a hafa runni af hlmi. Vst geta fjandvinir gert me sr stt og lagt niur vopn stri, en aldrei strandi brur. Kain sltur brrabndin.

Hnarnir ltu sr eftir a skipa mijuna Blakkhnar og Hvthnar saman. Arrekur hlt sig me Gefana sna yst hgri vng, eins og Attla hafi skipa fyrir, og eim smu megin voru Akatrarnir, Jazgarnir, Kvadar, Rygjar og Saragrar.

g hef hvergi komi auga Herlana, sagi Frjlsi Grikki, sem n bar a.

Attla sendi norur samt Magjrunum, svarai hsbndi minn og errai svita af enni sr. eir eiga a rast aftan a Rmverjunum.

N var vlspjtkastari vagni dreginn framhj okkur af sex uxum me gjkti miklu og glamri. Hvarvetna var veri a koma vgvlunum fyrir. Vlum sem hreyttu spjtflaugum og vlum sem slngvuu grjti ea eyttu drumbum, og vlvirku lsbogunum. Menn af eim jum sem snjallastar voru a leika sr me slngvivai komu sr fyrir uppi vgnum ar sem eir ttu hgt me a leika listir snar, me vel hlai undir sig af ttronum sekkjum og alls kyns pjnkum. Fyrir framan vagnana hreiruu svo Alanarnir um sig me spjtin sn lngu og Gelnarnir me sigirnar snar. eim sastnefndu var ekki tla a hefja uppskeru nema fjandmennirnir gengju svo nrri okkur a vagnlnan vri httu.

g st eirri tr a barttan yri hafin strax hinn sama dag, en v var ekki a heilsa. Allan guslangan daginn hldu menn fram a skipa sr, eftir v sem Attla sagi fyrir um.

Og myrkri skall niamyrkur svo svart sem himinninn vri st. Vareldar voru kveiktir bum hvorra tveggja og varmenn stu svo nrri hver rum a me hgu mti hefu eir geta hft hver annan rvum snum. Sasta skipun dagsins var a eigi mtti eyta horn n blsa ppur og skyldu allir taka snemma sig nir.

 

45.

Kyndlar loguu hvergi nema tjaldi Attlu, sem st hlfopi t nttina.

borum rauk af kjklingum er hfu skrii r eggjum Trjjub en n veri sendir Attlu. Hfingjar Hna og hinir msu kngar neyttu matarins n ess a segja or. meal eirra sat Lpus biskup af Trjub. Jafnvel hr trndi mturi hagganlegt kolli hans og gullofinn hkullinn sveipaur um herar. Silfurkrossinn hafi hann lagt fyrir framan sig bori. Hann snerti varla vi matnum en strauk skegg sitt og var ru hverju liti Attlu, hyggjufullur svip. Hann tti til a taka andkf og fru jningardrttir um andlit hans. Vesalings maurinn var kvalinn af gigt.

Fyrir framan tjaldi hfu herdeildarforingjar og allra ja ttblkahfingjar hnappa sr og biu skipana. Attla var alltaf anna veifi a kalla Manga-Sag fyrir sig til a sna sr tfluna, en a var svart viarspeldi sem sndi afstu ba hvorra tveggja strsaila. Sm lnpjtlur allavega litnar voru festar speldi til tkns um stuna, eftir v hvaa mynd tjld og lissveitir, vagnar, vopn og strstl hfu teki sig. milli ess sem Attla snddi, mat hann stuna og gaf skipanir.

Af og til bar flugumenn og njsnara a, me njustu frttir af stunni, jafnt okkar megin allt a fremstu vglnu, sem af vgstu andstingsins. En n sem nttsett var ori var mest tindalaust, enda getur enginn her athafna sig svarta myrkri lku v sem n var; hvergi stirndi stjrnu n heldur tungl skini, himinninn var alskjaur og sortinn.

lok mltar var ostur borinn bor og vextir sonir vni.

Lpus biskup reis ftur og lagi bikar sinn fr sr bori.

Yar hgfgi! Konungur konunga!, hf hann mls, latnu, htlegri, alvrurunginni rddu. Leyfi mr, yar undirgefnum jni, lgstum jna, a mla fyrir minni yar. Orstr fer af yur markaur blugum stfum. Halastjarna reis himni til tkns um yar turniment. Jr skelfur hvar sem skuggi yar fellur og hinir hugprustu menn blikna vi augntillit yar. r eru sagur lfur vera, yfir allri jr gna; djfull ls og lagar! Ltum svo vera. En komi g fyrir hsti Gus, segi g Honum af yur sgu, a r hafi fari fyrir grynni lis gegnum borg mna, en engu a sur llu eirt. N sofa Trjjubar vrir sem lmb.

akklti skein r vingjarnlegum augum gamla mannsins. Eins og a lkum ltur hefur ran veri ltt skiljanleg eim herramnnum vi bori, nema ef vera kynni rusta og ef til vill hinum unga, nkrnda konungi Frankanna fr Nekkar. En upphafinn tnn runnar hafi djp hrif, lkt og sunginn vri slmur.

Attla hallai sr aftur bak stl snum. Augu hans voru hulin skugga af barmiklum brnunum og v erfitt um a dma hver hrif or biskupsins hfu hann. En augun voru eini gluggi slar hans, ll nnur snd hans var eins og t lkt og hggvin marmara.

Gamli maurinn hlt fram mli snu: N er sklmld, loft er lvi blandi, ldur rsa. Hver j er lk himingnfri ldu mlishafinu mikla, og allar falla ldurnar til vesturs. S er og hltur a vera vilji Gus.

Attla gaf rusta til kynna a hann skyldi a ml gamla mannsins fyrir bornautum snum.

Biskupinn agi mean rusti tlkai a sem hann hafi mlt til essa, hlt runni fram, heitur anda.

Hinn gamli heimur er hr saman kominn til a rsa gegn yur. Jafnvel strax morgun verur r v skori hvor yar er mttkari og m sn meira. mlt bl mun renna. En sagan kennir oss a mannkyn m kosta til bli, svita og trum til a f gengi endurnjun lfdaganna. llu frviri fylgir eying og drep, fleytur steyta skerjum, flk ferst. Jarargrinn spillist, akrar eyast, hjarir tvstrast, tr rifna upp fr rtum, bjrg klofna; daui og djfull hvarvetna. Og hversu mjg erum vi ekki harmi slegin! En egar storminn lgir er loft blandi ferskri angan lfsanda. Af gmlum rtum vex ungvii er tmans rs gnfir margeflt yfir ijagrnum vllum. Mannsandinn er reynslunni rkari, byggir upp ntt, sr fegurri heim.

Yar hgfgi, voldugi Attla! r eru refsivndur Gus yfir oss mnnunum. Fremd yar er sem rumufleygur, logandi sver; flk yar hnattroka. S er vilji Gus, v a hann er s er llu rur. Gi maur, g viri og vegsama yur, v a a eigi r skili af mr og a rtt fyrir a g hugsi me hryllingi til surtarloganna er r hafi vaki. Gu gefi a yur vinnist aldur til a vitna um endurfing lfsins egar ldurnar lgir og eldar slokkna. Svo sem r n ljsti oss me refsivendi Gus, svo megi Hann einnig blessa oss me hendi yar.

Hann gekk til mts vi Attlu sem rtti fram hendurnar. Gamli maurinn vildi kyssa hnd hans, en Attla famai hann sr.

Blessaur t! hrpuu Hnarnir.

Vivat! tku tlendingarnir undir me eim.

Hogh! hrpuu gotnesku hfingjarnir.

Og minni Attlu var drukki.

Attla, sem sat enn stl snum, galt fyrir sig latnu me aeins ltils httar hnverskum hreim.

a er tra mn a lf vort hefjist ekki hr jru fremur en a taki enda hr. En vi erum hr niurkomin, eigrum um lnd og berjumst fyrir lfi voru og hfum litla hugmynd um hvers vegna. Gu einn a veit. En a veit g, a hinga var g sendur af Gui Hna, sem er einnig Gu allra manna og alheims! Hann fl mr sver hendur sem g mun aldrei slra! Gti v nokkur stai vegi fyrir mr?

Hnarnir skluu kaft og hfu enn uppi blessunaror. Tindrandi augum lyfti Attla fulli snu mt biskupnum og me ltbragi er sndi svo a ekki var um villst, a a skyldi drukki gestinum til.

 

46.

N var stai upp fr borum. Nokkrir vistaddra yfirgfu tjaldi, arir biu tekta. jnarnir ruu stlunum mefram tjaldvoinni en tku bori saman og hfu brott me sr.

mean mltinni st hafi g veitt v ljsa athygli a eitthva var seyi fyrir framan tjaldi en hafi annars veri me allan hugann vi borhaldi.

Nna kom ljs a bi var a grursetja birkitr eitt allstrt fyrir utan, fullum skra. Sveinarnir sem hfu veri a verki voru rtt a ljka vi a jappa moldinni a v. um tu skrefa fjarlg voru flagar eirra a kveikja eld litlum blkesti. Frararnir voru arna allir saman og hfu msu a snast. Gyrir hlt hvtri og svrtum hrti skefjum mean Bukkur kom sjhyrndri altarishellu fyrir snum sta og Srmni annarri, kringlttri og svartri. a var sem sagt frnfring vndum og biu herramennirnir ess eins a blti hfist.

Prestarnir hvrfluu kringum bli flktandi bjarmanum, Kama og ddar sveipair hvtu, Zbkan, Bgur og Gyrir rauu, arir svrtu. Sveinarnir sem voru eim til astoar voru bnir snum venjulegu hermannsklum, nema til hfusins, ar sem eir hfu uppi strtta blthatta svipaa og prestanna.

rr hlfnaktir hljfraleikarar hfu komi sr fyrir, htlegir bragi, undir birkitrnu, tveir eirra me djpar svalar trumbur og s riji me hppu all srstrar gerar, sem tungu Hna kallast trogat og er trektmyndu endann.

Hfingjarnir fengu sr sti lgstlum kringum Attlu. Fjr, hinum megin vi bli, var yrping horfenda sem aallega samanst af msum rosknum fyrirmnnum og foringjum.

Trumbuslagararnir tku n a sl dynjandi takt undir leik hljppuleikarans, sem lt la trogatinu stef sem senn tji srsauka og gn. Einn prestanna kveikti hvtu vaxkerti; annar hlt skl htt uppi og dreitti vatni ea einhverjum kennilegum vkva yfir na, sem brst vi me snggum skjlfta; en frammi fyrir henni kraup Zbkan lotningarfullur, fremur eins og frammi fyrir manneskju en skepnu, og skyndilega br hann hnf snum og rak kaf dri. Eins fr Vtos frari a vi hrtinn svarta. Jarmur sauanna rann saman vi tnlistina lkt og raddir stefjahrynu, en blinu var safna sklar, af nni silfurskl og af hrtnum jrnskl.

Prestarnir unnu verk sitt n hiks og af kostgfni. Gyrir og Bgur brettu upp ermarnar og me breiblaa bjghnfnum flu eir sauina. Damnik herti xi yfir eldinum og hj san hornin af hrtnum, sem hann svo rtti Vtosi. Vtos festi hornin annig vi bari hatti snum a au stu t beint yfir eyrum hans.

N var lt tnlistinni.

ddar gamli klifrai upp birkitri, eftir sporum sem hfu veri hggvin t bolin, anga til hann nam vi nestu greinarnar. ar uppi breiddi hann t armana og snglai skjlfandi rddu: gn! gn! gn!

Allir tku ofan einnig Attla.

Zbkan skar hjarta og tunguna r hvtri nni og setti stra silfurskei, hlt skeiinni htt yfir eldinum.

Uppi trnu sneri ddar sr til austurs og hrpai til himins: Drottinn, vor Gu! Skapari himins og jarar! Herra slar og tungls! Herra stjarnanna! Herra vatnsins! r til drar frum vr essa frn, me bli og brandi!

Zbkan lt tunguna falla bli og prestarnir hrpuu kr: Drottinn vor, skapari vor, hjlpa oss! Ver me oss!

ddar kom ofan r trnu og tk vi hinni helgu skei ar sem var blrautt hjarta r saukindinni. Hann hlt skeiinni htt yfir eldinum og ba:

Almttugur Gu, fair vor manna, sem ert himnum, ofar skjum, sem strir eldingum, magnar veur og vind og fr jr til a skjlfa! Hjrtu vor brenna af st til n lkt og hjarta etta mun n brenna! Ver me oss!

Ver me oss! uldu frararnir kr og undir me eim tk mannsfnuurinn.

ddar lt hjarta falla bli og um lei hfst helgihljmstefjan n.

N steig Vtos fram. Dunur trumbanna du t mean hann skar hjarta og tunguna r svrtum hrtnum og lagi jrnskei. Holum rmi mlti hann og leit til jarar:

Drottinn alls fagnaar! Mttugi Djfull! Herra skrattanna! Sorgarbrunnur og armu! Svarti Djfull! Vinn oss ei mein!

Vinn oss ei mein! uldu allir kr.

Hann henti hjartanu og tungunni gryfju er undir altarishellunni var og hellti blinu r sklinni smu lei. N logai aeins glum kestinum.

ddar dr altarishellurnar tvr yfir glurnar og lagi herabla ofan hvora um sig. a sem eftir var athafnarinnar st hann hreyfingarlaus me hendur trttar svo r vissu a herablunum hellunum.

urru grasi var hent glurnar og bli blossai aftur upp. Og n sneri blindi ldungurinn Kama sr a eldinum og lyfti tveimur sverum htt loft kross yfir eldinum. Tnlistin htti.

Lti niur! snglai ddar.

Allir hlddu og lutu lgt niur.

Kama hf a syngja hrumri, skjlfandi rddu: Drottinn vor upphum, vr kllum ig. hefur leitt oss Hna hinga. Sver itt er hndum Attlu. Veit oss afl itt a ofan! Vr bijum ig sty son Balambrs, hfingja Hna, inn tvalda Attlu!

Sty Attlu! tk sfnuurinn undir me frurunum.

g gaut augunum Attlu. Hann sat hreyfingarlaus stl snum. Yfir svrtu skegginu mndi fl sjna hans, augun hulin skuggum. Hann var a lta sem holdtekning nturinnar.

Presturinn hlt fram:

Drottinn, vor Gu, sem hefur leitt oss langt a r austri yfir slttur Tsjur, og af slttum Tsjur vesturheim, her svo branda vora a stli vinni stli! Lt hvert brag ljsta svo hart sem eldingar himins!

ddar tk vi sverunum af Kmu og rtti honum tvr rvar stainn.

Enn var btt bli sem blossai upp og Kama snglai, kallai Gu og ba hann blessa rvar Hna.

v nst fr Kama eins a vi beislistauma og ba til Gus a hann li hestunum hug og kjark.

Sfnuurinn hafi eftir sustu or hverrar bnar.

N var vni skvett bli. Eitt augnablik grfi svart myrkri yfir llu, kviknai bli n af vnandanum me hvsi og blstri og neistaflugi og um stund gli strkurinn upp af v.

Kama br sveri og laust v eldtungurnar og tk a vekja upp anda allra eirra Hna er n vru horfnir af sjnarsvii, uldi upp nfn allra fallinna hetja jarinnar.

Af himni og jr, eldi og vatni, vakni! Vaki me oss, r andblr liins tma! Sni ykkur lkt og skin hjfra sig um skg fjalli! Gangi fram sem skuggar nttu! Vaki me oss, veit oss styrk!

Vaki me oss, veit oss styrk! uldi sfnuurinn.

ddar stakk sverunum tveimur birkistofninn og fr eins a me rvarnar tvr. festi hann logandi kerti ar og hengdi loks beislistaumana trjgrein.

Attla reis ftur og sfnuurinn dreifist. Prestarnir, prinsar og hfingjar fylgdu eftir Attlu inn tjaldi. Fyrirmennirnir settust stlana undir tjaldvoinni. Mibik tjaldsins var autt.

Nokkrir sverir vaxkyndlar snrkuu hfuslu tjaldsins fyrir miju glfi. Kyrr var komin bunum, aeins stku hrotur heyrust og til hrossa sem kroppuu beit; a lt eyrum lkt og ldugjlfur vi sjvarstrnd. Einn og einn hundur gelti fjarlg. Fyrir utan gneistai bli og kastai lngum skuggum af prestunum tjaldvoina..

N tku trumburnar a duna dimmum rgum hljmi undan lfum og fingrum slagaranna. Hljppuleikarinn lyfti trogatinu a vrum sr og bls stef sem hann svo endurtk sfellu:

 

 

Zbkan frari tk sr stu tjaldglfinu miju, leit upp sem til himins og baai t hndum. Hann tk a ganga hringi, hraar og hraar og hljp brtt vi ft, tk loks a stkkva og hoppa lkt og hann vildi hefja sig til himins. Trumbusltturinn frist v meir aukana sem dans prestsins var hemjulegri. Svitinn bogai af honum, lkaminn hvirflaist kringum sjlfan sig. , hgt og sgandi, virtust kraftar hans fjara t og a sustu skjgrai hann magnrota um glfi, starandi augum, enn upp, svo a aeins skein hvtuna fyrir sjnum okkar. Andliti var rjtt sem purpuri, blnai og gulnai og var endanum hvtt sem nr; riai hann og fll loks froufellandi niur mitt glfi.

Hinir frararnir lutu niur a honum. Tnlistin d t. Og sem Zbkan engdist krampaflogum glfinu slitnuu t r honum stk or stangli:

Grundin ... blmin ... hrossin ... svamla ...

Attla sat brkarstl snum og hnykklai brnnar.

Kama sneri sr a honum og mlti:

Liljur vallarins spretta rauar sem bl. Hross og ernir svamla sama duftinu.

Allir vistaddir stru gulir fram fyrir sig. Feinir ypptu xlum, arir voru djpt niursokknir hugsanir snar. Attla einblndi dimmum sjnum fram fyrir sig.

Zbkan var studdur ftur af tveimur rum og leiddur brott. g hugsai me mr a hann hlyti a hafa innbyrt eitthvert grtt jurtaseii, v a hann var eins og vitstola maur.

Enn upphfst tnlistin.

Prestur af blki Alana steig fram glfi. Hann var svrtum sorgarkufli og hristi saman alla vega lita sprota flkadk. Allsnakin manneskja, smur hvtu fr hvirfli til ilja, fylgdi honum eftir, og v skyni a vekja upp anda tk hn a hringsna vagnhjlum jafnframt v sem hn fetti sig klunnalega alla kanta hinn kynlegasta htt. mean kallai prestur stugt Gu og leitaist vi a lesa r teiknum eim sem sprotarnir sndu.

Spdmur Alanaprestsins tti llu ekkilegri en dmur Zbkans.

Fjandi vor birtist mr sem sjhfa dreki. S hausinn sem er illlegastur sndum fellur dufti. Sver Rmverja er hvtt, sver Hna rautt.

Attla hnikai hfinu lti eitt. Hnversku tignarmennirnir heyrust hvsla lgt: Atus...

v nst stigu prestar Gota fram og fru me sna helgigjr og mltu fram heldur ljsa spdma. Vistaddir hldu niri sr andanum, djpt snortnir.

A sustu drgu hnversku frararnir glheitar altarishellurnar inn tjaldi me jrntngum og komu eim fyrir yfir glarmolum tjaldinu miju. Gurkileg andakt greip vistadda.

ddar tk n svii herablai af hellunni svlu me silfurtngum er voru haar gulli um hldurnar. Hann hlt beininu kyndilbjarmanum og rannsakai sprungurnar v hyggjufullur svip.

S ekki neitt, sagi hann sem hann sneri sr a sta prestinum, ldunginum blinda. Ekkert nema eina stra sprungu.

a er auri, sagi Kama.

Hann sneri sr a Attlu.

Foringi fjandmanna vorra mun falla.

Attla haggaist ekki sessi. Ltum okkur sj hitt, mlti hann.

ddar frari tk hitt beini og bar upp bjarmann. tjaldinu var grafargn. Frarinn las beini, atkvi fyrir atkvi:

And ... ar ... allr... a ... fram ... li ... inn ... a ... Hn ... a ... berj ... ast ... me ... r ...

Herramennirnir spruttu ftur. Allir yrptust a beininu. Attla fremstur.

A v er Bjll frari tji mr seinna, hfu sprungurnar svrtu beininu veri raunveruleg setning, skr me rnum r stafrfi Hna.

Allir hinir hu herrar ljmuu af glei. Gamli biskupinn einn lt sr ftt um finnast; hann sat svefnhfugur og hinn rlegasti sti snu. Attla sneri sr a honum.

Hyggst ekki sp fyrir mr um framt mna? Ea br ekki yfir mtti til a spyrja hina kristnu anda ra?

Biskupinn rtti r sr og svarai ltilltur: Ekki b g n svo vel, herra minn. A okkar hyggju og tr verur aeins eitt sagt fyrir um.

Sem er hva?

A veri Gus vilji, einu og llu.

Hljmar gtlega, sagi Attla og lt vel a sveri snu. Ef s er vilji Gus a g s gyrtur essu sveri, hltur a og einnig a vera vilji hans a sveri ljsti!

Hann kinkai kolli til manna sinna og hvarf upp svefnlofti.

 

47.

g kveikti kyndli og lsti eim leiina, hsbnda mnum og brur hans yfirhershfingjanum. Hvorugur mlti or af vrum, ekki fyrr en vi komum a tjaldinu okkar og eldri bririnn steig bak hesti snum, a Kati spuri hann:

a verum ekki vi sem hefjum leikinn ea hva?

A lkindum ekki, svarai yfirhershfinginn eins og hlfkringi og geispai.

Svo a teiknin hafa ekki veri alveg afdrttarlaus?

Nei. Attla mun a lkindum taka stuna enn n til athugunar fyrramli.

Or yfirhershfingjans vktu mr undrun. En seinna tti g eftir a komast a raun um a vegna nrveru hinna tlendu prinsa og hfingja hafi Attla kosi a lta sem teiknin hefu eingngu veri gs viti.

En ef eir n kjsa a byrja strax fyrramli? spuri Kati.

Brir hans hristi hfui. g bgt me a tra a eir geri a. En sofu eins vel og getur. g ver a fara af sta nna strax.

Suur fyrir?

J. Tveir sjlfboaliar munu leggja eld a heyvgnum eirra ef vindur verur hagstur. Rmverjarnir hafa lagt eim svo tt hverjum a rum. Me Gus hjlp skal g svla a handan. Hafu gott auga me nni ar sem hn fellur um reyrsefi.

Brurnir tkust hendur.

Kati fr inn tjaldi ungt hugsi. Hann staldrai vi eins og hann vri a huga eitthva me sjlfum sr, geispai svo svakalega a brakai kjammanum. g kom blysinu fyrir jrnhaldinu tjaldslunni og var tilbinn a hjlpa honum a afklast.

Vi sofum ftunum ntt, sagi hann. Einnig og hefur sveri tiltkt.

Hann seildist ofan kistil og tk upp tvo geitarskinnsbelgi er voru str vi svnsblru.

Faru me t, sagi hann, og hengdu vi hnakkana, einn Elding og hinn ann lausbeislaa. Setur blautar dulur yfir... Og bddu vi! btti hann vi og seildist enn niur kistilinn, best a fir einn lka.

Maur getur ori i orstltur bardaga.

Hann tk korktappann af og bragai innihaldinu.

Skrattinn sjlfur! Vni ori a ediki! Finndu! a er ori srt!

Ekki a undra, svarai g. Eins og veist, herra minn, hfum vi engin tk a taka vnkjallarann me!

En v hefur ekki vn Attlu spillst?

eir fluttu sitt kvartilum og hfu blautar hir yfir.

Hann skrei upp hengirmi sitt og var sofnaur samstundis.

Hrossin hmdu fyrir utan undir fullum reitygjum. Karakki hestasveinn hlt eim flagsskap. Vi hvern hnakk hkk trkylfa me koparhaus og rvamlir, hver og einn fullur me lnarlngum bambusrvum.

gefur hestunum eitthva, sagi g. Enginn mun hreyfa sig fyrr en fyrramli.

Sr ekki a eir eru me furkrfurnar sr? gall Karakki vi. Hann fleygi sr t af undir tjaldskrinni.

g kom mr fleti mitt, sem var strengt milli slna undir skinnskyggninu yfir innganginum.

 

48.

g braut kaft heilann um hva morgundagurinn bri skauti sr og tlai seint a takast a sofna. Skyldi g eiga ara ntt fyrir hndum hr heimi? Fengi g nokkru sinni framar s hann Stra Bjrn himninum? Hversu gerlk hefi ekki nttin veri ef Meik hefi aldrei komi til sgu? g hefi sofi vrt heima Miklagari fami sumarnturinnar me sjvarilm fyrir vitum, en ekki veri hr miju essu sofandi vti me japli hestinum mnum fyrir eyrum, hestinum sem n japlai hfrum og virtist kra sig kollttan og mundi morgun, ef svo vildi til, bera mig baki sr inn rki hinna dauu.

Um mintti tkst mr loks a sofna. Hversu lengi g svaf veit g ekki. essum rstma birtir snemma, ea um ttubil. g vaknai vi hfadyn. Jrin skalf undan ftum hrossanna sem var veri a reka hpum til brynningar.

g klifrai upp misluna tjaldinu og ggist t um loftopi til a vira fyrir mr fjandmennina fyrir handan. Einnig eir voru komnir stj. Vi na milli bkistvanna gat a lta hross milljnatali! Myndi hn ekki vera svelgd til urrar! Var runninn upp dagur rslitaorrustunnar?...

Hsbndi minn reis r rekkju og voi sr, skvetti framan sig vatni og neri v um vanga og skegg. g tk til leurstakkinn hans, sem hann skellti sr og var rokinn me a sama til Attlu.

Hnarnir voru egar stignir bak klrum snum. eir hinir yngstu stu berbakt ea aeins me stakka sna ea brekn ea einhverjar skinnpjtlur undir sr. Allir mndu tt til tjalds konungsins. ti vllunum fjr voru enn arir; eir klluu n aflts og spuru njustu tinda hvenr yri blsi til orrustu.

ungu kljai lfana eftir a f hafi bardagann. eim hinum gamalreyndari tti lka urrt og sknandi bjart veri alveg kjri til a berjast . Og v fyrr sem eir byrjuu, v betra; v morguninn er svalur en sdegi heitt. Og vinlega slmt a fresta v til morguns sem gera m dag.

g hafi heldur enga eir mr. mean Kati fundai me Attlu gekk g enn r skugga um a beisli, taumar og st vru lagi og hugi a orrustustakknum mnum. Rtinginn minn og sveri fgi g me slanum ilsknum mnum. Og eins og arir festi g mig hnhlfar, sem voru r leri og fylltar me hrosshri.

Arabskur kaupahinn fr milli manna og vildi selja ljnsmr. Hnarnir gntuust me hann og spuru hvort heldur ljn rttu ea hneggjuu, en engu a sur voru eir margir sem keyptu af honum.

Loksins komu bo fr Attlu. Allir skyldu neyta matar og drykkjar og einnig skyldi hestunum gefi. Og brtt loguu eldar hvarvetna og hvert sem var liti var teki a reka hjarir nautgripa, klfa, saua og lamba milli tjaldanna.

a verur varla barist dag, ea hva? spuri hver maur annan lundarlega.

Nema a a veri sdegis?

Sdegis! Hafi i nokkurn tmann heyrt anna eins?

Sr ekki a vi hefum slina beint augun ef vi ttum a skja fram nna?

En hvers vegna skyldu Rmverjar ekki hafa lti til skarar skra? Ekki hefu eir haft slina augun.

Menn r hpi flugumanna tskru a Atus tti enn von lisauka og hygist blsa til orrustu morguninn eftir.

Vi hefjum leikinn n sdegis, sagi Kati, sem hann svipti af sr orrustustakknum og fkk mr til varveislu.

um hlnai veri.

Yfir eldinum, lnarlngum teinum, snerist krafturinn er skyldi efla okkur til da sdegis.

 

49.

Enn var miur dagur og skuggana af tjldunum ltt teki a lengja egar Kson lurblsari birtist turni konungstjaldsins og lt gella stra flabeinshorninu snu:

 

 

sundir horna tku undir me essu skelfilega rkva stefi. Ef kyrr hefi rkt bunum hefi mtt greina hvernig vli endurmai allt til ystu jara herbanna lengst ti snilegum fjarska. En svipstundu tku birnar a ma af glamri vopnum og mikilli hreysti; nfn voru kllu upp og merki voru gefin og alls kyns fyrirskipanir miklu ofboi.

Allir stigu bak. Hver og einn hntti sig leurhtt ea hjlm og festi sig brjsthlf, gtt var a reitygjum og bogastrengjum, og skildir, rvamlar, sver og spjt ger klr. Saragrarnir og Roxlanarnir settu upp hjlma sna drahauskpur eins og r komu af skepnunum me hausfillum og hornum . Gelnarnir munduu spjt sn me hauskpum manna spjtsoddum. Markmannar festu uxahorn hetti sna og voru djflum lkastir.

Vsvegar fram undan herbunum tk reykur a liast til himins. Prestar allra hinna margvslegu ja voru a ba sig undir frnarathafnir. Prestar Hnanna mundu frna hvtum hesti, Saragrar og Gelnar mnnum.

kennilegur hornablstur barst okkur til eyrna r fjarska, r norrinu. a var langdreginn ytur en gjallandi og vatt upp sig eins og snkur. g hafi aldrei heyrt neitt vlkt fyrr.

eir eru farnir a skja fram arna uppfr, sagi hestasveinn einn.

Varmenn vllunum tku sr n stu meal okkar. Skutilsveinar yrluu upp ryki er eir eystu harastkki milli tjaldanna. Merkisberar hfu skora flaggstangir snar stum og hljppuleikarar teki sr stu upp vgnunum innri rinni. Bi var a beita hrossum fyrir vagnana me vlvirku bogunum og llum eim vgvlum.

Allt gerist me skjtum htti. augun glu mnnum. Allir hfu htt og hver talai upp annan.

Mr fannst g vera s eini er bii ess gull og flur er vera vildi. Hrollur fr um mig allan eins og hena flarai upp um mig. g gat varla hreyft legg n li. Aeins eitt komst a huga mr: ert lei t opinn dauann.

g hlt mig fyrir framan tjald Attlu meal hestasveinanna er hldu vi hesta konungs og tignarmannanna. Hesturinn minn var me leursvuntu fyrrir brjsthlf. hnakknum hkk kylfan mn. g var binn gra orrustustakknum mnum og hafi sveipa sl yfir hann um herarnar til a lkjast eim herramnnunum. Koparhjlminn hafi g kltt annig a hann virtist fremur vera r leri. g bar sveri mr vi mjm hgra megin og rvamlinn vinstra megin; honum hafi g tiltkar um hundra lnarlangar lttar rvar. Annan rvamli bar g bakinu en boganum hlt g.

Enn gall horninu ofan r tjaldturninum:

 

 

Og enn tku sundir horna undir og bru minn vtt og breitt um birnar.

Kejur sem hfu veri strengdar milli vagnanna voru n leystar og jafn skjtt geystust knapar fram fkum snum milli eirra t vellina me dyn miklum og fyrirgangi.

Skutilsveinar randi hinum frustu gingum endasentust fram og til baka frammi fyrir llum fjldanum. mtti ekkja af trnu- og strtsfjrum sem eir bru httum snum. Hum rmi skipuu eir knpum deildir og fylkingar eftir fjlskyldum og ttum. eir sem riu hestum me sterkustu brjsthlfunum var skipa fremstu vgr. a voru allt jlfair hermenn sem ttu rtt tvfldum hlut herfangs a orrustu lokinni.

Fyrir miju hverrar deildar rei s hinn yngsti, stundum vart orinn fimmtn ra gamall og hlt uppi merki fjlskyldu sinnar lngu spjti.

Hermennirnir hfu ekkert sr til hlfar hgri handlegg og sumir heldur ekki neitt eim vinstra nema silfur- og koparslngur sem eir hfu vafi upp handlegginn til varnar vvunum. Aeins brjstkassinn var rkilega varinn og hfui. Samt sem ur voru stlhjlmar sjaldgfir, flestir bru hjlma r leri.

Hvthnar blnduu sr meal Blakkhna litskrugum litlum hpum nst miju vglnunnar. allra ftustu rum voru svo ftgnguliarnir.

Hvr bylgja fagnaarlta reis ar sem tjald konungs var. Attla kom randi t me gylltan hjlm hfi og heraslag r ljnsmakka. Brnir og vvastltir handleggirnir voru brynjair gulli sem hringai sig um . Hann var umkringdur stu foringjum snum og lfvrum og fyrir honum blakti silkifni sem lsti af gullofnum hauki.

Um lei og fninn kom augsn barst bylgja fagnaarltanna um verar og endilangar birnar.

Attla hvatti hvtan hest sinn sporum og lt gamminn geysa milli raanna ar til t vellina kom ar sem hann hf knnun essa grynni lis sem var engu lkt v sem sst hafi ur undir slinni san dgum Xerxesar.

Allt tlai um koll a keyra, slk voru fagnaarltin.

N var runnin upp s stund a frnardrunum skyldi sltra llum hinum mrgu lturum prestanna. Attla lt staar numi ar sem hinn blindi Kama var a frna dri snu.

Athfnin var stutt. Presturinn kallai Gu Hna hrri rddu og teygi t hendur snar tt til hvers ttflokks og jar. v nst dfi hann birkihrslu bl og blessai me v herinn.

Hljltir hldu prestarnir fram strfum snum. eir myndu ekki lta af frnfringunum fyrr en a orrustu lokinni.

Attla geystist milli herdeildanna hru stkki. Hr og ar nam hann staar og skiptist orum vi sem fyrir deildunum fru og hrpai hvatningaror til hermannanna.

Til okkar minni deild heyri g a hann kallai: Hnar! dag skulum vi enn einu sinni gera heiminum ljst hva a er a vera Hni! Augu hans sindruu. Og hvernig hann bar hfui! Tilfinningum okkar verur ekki me orum lst. Hann virtist varla lengur vera maur meal manna, miklu fremur ljn gulegrar ttar tt mannsmynd vri!

Vi snum eim tvo heimana! hrpuu allir til hans, kaft.

En rdd mn var hs og urr.

Herdeild Barkar var rum megin vi okkar. Gu berst okkur vi hli! kallai Attla til manna hans. Enn hfum vi aldrei tapa orrustu!

Og munum ekki gera n heldur! svruu hermennirnir a bragi fullum hlsi.

Og Attla geystist fram. Hvar sem hann lt til sn heyra var honum svara rumandi raust og vi sum spjtum lyft til himins. En vglnan var svo lng a hinir tveir vngir heraflans hurfu grmsku ti vllunum. eim sem ar voru gaf Attla aeins merki me blikandi sveri snu. En a jafngilti lka v a hann kallai: Sji, hr hafi i sver Gus!

Fjarlgur niur og blik af vopnum gaf til kynna a bo hans hefu komist til skila. Innra me llum lagi hita af sl hans, lkt og sl er upp kemur endurspeglast ldum hafsins.

mean essu gekk skipuu fjandmenn vorir sr fylkingar.

a var reianlegt a eir kru sig ekki um a berjast dag, og v sur sem lengra lii daginn og eir fengju slina beint augun. En ttu eir nokkurra kosta vl? Lrayturinn hafi borist eim til eyrna og eir ori vitni a vibningi okkar voru eir ekki neyddir til a taka skoruninni?

Kaldur hrollur hrslaist um mig allan.

Vi hli mr var gamall Hni me andliti rum rist mta og melna. Mr lst ekki allskostar etta, tautai hann.

v ekki? spuri g, v g hj eftir llu sem g heyri skrafa kringum mig.

Af v, svarai hann, a ef vi frum fram nna, verum vi a gjra svo vel a berjast alla ntt. a er ekkert til verra en a heyja bardaga a nturlagi.

a er a allra besta, maur, lagi Sablikki, s me eyrun sn stru, til mlanna, stoltri rddu. a minnsta kosti svitnum vi ekki!

Vi fylgdumst me vinahernum breia r sr. Silfri lk, glitrandi rnd hinum bakka rinnar var Rmverjaher, en Frankarnir me leurskildina sna voru sndum sem gul rnd me rauum deplum og Brgundar sem hvtdepltt rnd. Alanarnir voru a lta sem iandi reyrskgur og Vestgotar sem hveitiakur. Og ljminn sem lagi af flokknum eim litla er geystist fram og til baka frammi fyrir herjunum stafai af Atusi og jreki konungi, syni hans Sangiban konungi, Mervek Frankakonungi og Gondib konungi Brgunda og rum fyrirmnnum eirra.

eir ruu her snum niur lkt og Attla. Hann var a lta eins og rstraumur egar silfurgljandi sveitirnar fru sig um set vtt og breitt um vellina. San skildust eir a og fru hver sna ttina, fyrirmennirnir. Nna mtti sj rmversku herdeildirnar allar vinstri vng, gegnt Gefunum og hinum fjlskrugu villimnnum okkar sem voru makair andlitsfara og me draskinn um sig.

Vestgotarnir hinum vngnum myndu berjast vi Austgotana okkar. Frankar, Brgundar, Alanar og menn af msu bergi brotnir stu gegnt Hnunum misvegar.

Hershfingjar Attlu hurfu n einnig hver til sns staar.

Mjg heitt var og svitinn lak af mnnum.

fjarska, a baki rmversku bunum, steig reykmkkur mikill til himins. Var kvikna heyvgnunum? Hafi yfirhershfinginn rist til atlgu aftan fr? Htt yfir bunum hnitai storkur hringi.

Attla reis upp stunum og leit yfir vinaherinn enn var eitthva sem hann vildi kanna betur.

Hann gaf konungi Gota merki me sveri snu og her Gotanna tk a hreyfast. Knaparnir dreifu r sr og stefndu reiskjtum snum hru stkki tt til har einnar er var valdi rismundar. Herp eirra runnu saman eitt yfiryrmandi skur. a stirndi vopnin slskininu er au hfust loft.

Ryki yrlaist upp kringum essa gotnesku knapa anga til ekki var lengur komi auga heldur aeins gulan blstur sem hreyfist yfir jr lkt og egar stormur asigi eytir upp moldviri undan sr.

Og n lgu Rmverjarnir lengst fjarska til atlgu vi ystu sveitir okkar; runnu til mts vi r lkt og egar Tsju flir yfir bakka sna. En svo fjarri voru eir a vi fengum aeins greint lgvran hfadyn, lkt og af rumum fjarska.

Allir fylgdust me, enginn mlti or af vrum. Hitinn var skaplegur.

Skrattinn hiri ig! formlti Kati hesti snum. Vi erum varla komnir yfir rsmarki og hann strax byrjaur a svitna milli eyrnanna!

N tku trumburnar a duna lissveit okkar og undir tku gjallandi hornin og loks flauturnar. En kliurinn og hemjulegur fyrirgangurinn sem fylgdi lokaundirbningnum nrri v yfirgnfi hornblsturinn og flautuleikinn.

Kati skimai aftur fyrir sig til a sj hvort g vri ekki mnum sta. Augu hans voru blhlaupin og andliti glitrai svo af svita a vel hefi mtt tla a a hefi veri bori gljkvou.

Dauans kuldahrollur nsti gegnum merg og bein. Vvunum var lkt fari og ndum bogastreng er bur slkunar.

Enn reis Attla upp stunum, hann leit aftur fyrir sig og gaf n til kynna me sveri snu a sr skyldi fylgt.

rjhundrusund radda kr rak upp strsskri: Fraaa-m! Fram n! og fkarnir spruttu r sporunum beint til mts vi hersveitir Rmverja.

Gu veri oss nstur!

Jrin ntrai, lofti var rungi raddkli sunda. Hver og einn laut fram hesti snum og fylgdi eftir foringja snum harastkki. Hver ftur annarri skyldust lissveitirnar a lkt og egar mnnum er teflt fram taflbori og auir reitir skilja a. En eir reitir voru brtt fylltir upp af sveitum Barkar, Orgvans, Drogs og Makka.

ti vllunum dreifu sveitirnar enn frekar r sr og eystu fram. Frustu fkarnir hfu egar geyst fram r rum lkt og fingur vru t spenntir ekkert fkk haldi aftur af eim. kjlfar essara sveita fylgdu por, Balan, Madras og Kamokki me li sn, og san rkon, Betg, Alur og Zsgod.

N var komi a okkur. ar til n hfum vi mtt ba ess eins og spenntur bogi a rm opnaist fram undan okkur. egar eir sem undan okkur fru voru ngilega langt undan rak Kati upp skur og skk boga sinn.

Fraaa-m! drottins nafni!  Fram n!

Vi vorum lagir af sta.

Ea vorum vi a raun og veru? Var a ef til vill jrin sem var tekin a skra aftur undan ftum vorum? g var a rghalda um hnn mr til a geta seti hestinn essari eysirei.

Fraaa-m! Fram!

N mtti g ekki missa sjnar Kata. Lad rei honum vi hli vinstri hnd og bar ungan leurskjld. Hi eina sem af honum var tlast var a vera varbergi gagnvart llum atlgum a hsbndanum me skildinum stra skyldi hann bera af eim ll spjtalg og hgg er kmu vinstra megin fr. Fast hla eirra fylgdum vi Karakki og g. Karakki var me slaan hest taumi er skyldi vera til taks ef hestur hsbndans yri fyrir spjti ea r; hann gti haft hestaskipti augabragi.

Fraaa-m! Fram!

Vi geystumst fram og a v er mig varar kk s hestinum mnum, v a sannleika sagt var g alveg stjarfur fyrstu augnablikin. essi djfullegu skur og frsi og fnsi dauskelkuum klrunum, glymjandi hfadynurinn og rykmkkurinn sem feyktist upp ... a var lkast draumi ea opinberun.

Fraaa-m! Fram!

Orin hrukku upp r mr eins og eldblossar.

En a nokkrum mntum linum slaknai taugunum og g laist slkan kraft sem g hafi aldrei fyrr fundi til. skrin og ll essi heiftarlegu hrp kringum mig hfu essi hrif.

Menn og hestar flengdust fram og dreifu meira r sr, lkt og vatn r rs vkviknnu. Mr gafst n brtt ngilegt olnbogarmi til a spenna bogann, lagi tauminn lausan hnakknefi, spennti svo bogann til hins trasta og bei merkis um a skjta, umvafinn ryki.

Hfarnir tttu upp grassvrinn og g fkk varla komi auga Kata fyrir rykinu.

Fraaa-m!

Hornblstur: Skjti!

a var eins og sk drgi fyrir slu egar rvahrin fr okkur hrannaist upp himininn.

Hvlkur gnr egar rvarnar klufu lofti. Hrossin fnstu og menn ptu fullir ofstopa.

Og enn var eins og sk drgi fyrir slu n egar fjandmenn okkar ltu rvahr yfir okkur ganga. g bar skjldinn fyrir mig. Ein r hfi hnakkinn minn og augnabliki sar laust nnur skjldinn minn. Drottinn minn! Aeins a hesturinn minn slyppi heill r essum skpum.

Vi geystumst fram.

llu uppnminu grillti g ttar rair fjandmannanna ar sem eir bru fyrir sig skildi sna. Reiskjtar okkar skkuu eim aftur bak me brauki og bramli. Hvassyddar gaddakylfur gnustu me braki og brestum. Kappsfull strsskur breyttust hin kynlegustu lfur og gl. g s ekkert nema hestana okkar fram undan, en hesturinn minn var egar tekinn a stkkva yfir lk. Kipptu spjtunum r skrokkunum! etta eru Alanar! Lttu hfana ganga eim hol, fkur minn! Trakau eim, essum engjandi ormum!

Skammt fram undan mr var srur maur, enn lfi, sem var a reyna a brlta ftur, en Kati keyri hann um koll. En maur kom manns sta, n Alani me fi skegg fullum herklum en me broti spjt. Einhver fkk a finna fyrir trkylfunni hans honum hgri hnd. Sjlfur bari g einnig fr mr til beggja handa hvar sem haus var fri. Krafturinn innra me mr var skaplegur; g hefi geta broti byggingar niur! Hana! Hafu etta, hundurinn inn! og g fann a eitthva skall lri mr. Auveldara gat a ekki veri! En hva var ar seyi? Kati sneri hestinum snum skyndilega undan og hlt um andliti sr. eir sem voru a baki okkur eystu fram r me skrum og hljum.

Vi vorum allir saman lafmir og hljtum a hafa tt bardaganum a minnsta kosti klukkustund. Hrossin voru ekki sur m og msandi. Svitinn lak af eim milli afturftanna hvtum froulkjum. Betur a g hefi geta stytt stunum til a g gti teygt r mr og fylgt hggunum eftir. En til ess vannst enginn tmi. Lungun mr voru eins og sundurttt, g saup ltlaust hveljur og st ndinni og var a skrlna r orsta.

g fylgdist me Kata. Hva hafi hent hann? Hann sptti t r sr tveimur ea remur blugum tnnum og fylgdi eim eftir me bltsyraflaumi, hristi tr r augnkrknum sr og skrai Lad: Lttu mig f strsxina!

Hann hrifsai til sn xina. Alanarnir stu ttir fyrir eins og hveiti akri fyrir uppskeru og lgu alla herslu a hfa hestana me spjtum snum. Heil fjll af spriklandi hrossum og mnnum er engdust sundur og saman voru eim til varnar eins og vggarur. Vi urum a fara svig vi til a geta stt a eim. En birtust frankverskir knapar skreyttir rauum fjrum eir streymdu a okkur t r rykskinu.

Riddaralisveitirnar tvr skullu saman me rumugn. a buldi skjldum og hjlmar klofnuu menn ptu og rku upp skrki, hrossin fnstu. Vi vorum staddir helvti. Alblugur frankverskur knapi geri atlgu a mr. g veitti honum hgg fyrir bringsmalirnar me kylfunni minni og hann fll af baki. Hesturinn hans skjgrai utan minn; einnig hann fkk a finna fyrir kylfunni minni, fkk hana beint hausinn. g s varla r augum fyrir rykinu. heyri g mr til undrunar a blsi var horn til merkis um a vi skyldum hrfa. g tk taumana. Fjandmannasveitin var tekin a hrekja okkur til baka. Svo ttur fyrir var mgurinn a g gat ekki einu sinni fengi hestinn til a sna sr. En eftir v sem rmkaist um a baki okkur tkst honum a, reis htt upp afturfturna og tk loks af sta.

Gu blessi ig, vaska skepna!

nnur deild tk upp barttuna ar sem vi ltum undan sga, en vi fylktum lii a nju og reyndum a n andanum. Og lof s Gui, g var enn hrna megin grafar.

Vi vorum allir saman atair bli. Kati bls horn sitt til merkis um a vi skyldum skipa okkur stur, san hvldumst vi um hr. Afr Frankanna hafi veri svo flug a vi hfum hrakist fleiri skeirm vegar til baka ur en herdeild Orgvans skarst leikinn og rist til atlgu vi fr hli.

Vi kstuum minni og yrruum okkur upp. orstinn var nstandi. Kati sptti enn og blstaist og ltu reyndar fleiri a eftir sr. Menn likuu handleggi og rttu r ftunum; svo lengi sem hgt var a hreyfa limina gat varla miki ama a. a gat heldur varla komi mjg a sk a eitthva blddi; sannleika sagt fylltist g stolti egar g s a g var blugur bi um lri og brjst. Aeins a g hefi geta lagfrt stin! Nna lyftum vi okkur allir sessi til a sj hvernig Orgvan reiddi af. eir ruddu sr braut norur, vegandi ba bga. a var mr rgta hvers vegna essir tveir herir sem hr ttu frii okuust svona norur bginn. Ef til vill leiddi a af stu eirra byrjun takanna. Bili milli okkar og herskaranna sem arna brust var n ori vi Dn breidd. Yfir merginni var eins og linnulaust brygi fyrir sm eldingarglmpum ar sem stirndi vopnin.

g er binn a koma tta fyrir kattarnef! msai Lad. Sui a ekki allir?

g er binn a drepa fimm! hrpai g.

g s a! svarai Lad a bragi. Og ?

sund! skrai Kati reiilega. Skal drepa sund og a einn og studdur!

Gnr mikill a baki okkar yfirgnfi meira a segja vopnabraki.

Attla! hrpai Kati upp yfir sig forvia.

a var hann, randi strum, hvtum gingi snum, umkringdur glstum lfveri snum. eftir honum fylgdi merg einna tuttugu sunda Hna. Sem hann nlgaist okkur br hann sveri snu lkt og hann vildi segja: Hnar! Hva eru i a slpast? g a tra v a einhverjir tli sr ekki a berjast til rautar og a a g leii barttuna?

Hann aut hj samt riddurum snum, undir hvtum fna snum sem flaksai yfir hersveitinni eins og vofa.

Vi okkar deild fylltumst v kappi af nju. Gagnteknir af Attlu helltum vi okkur enn n slaginn.

Haldi rakleiis inn a miju eirra! hrpai skutilsveinn, skreyttur strtsfjur, snarhasti, rtt fram undan mr. a er skipun Attlu. Vi munum brjta fjandana bak aftur sjlfum eirra innsta hring!

En hver andskotanum gat sagt til um essari ringulrei hvar einhverja miju vri a finna? Attla hlyti a fara nrri um hvert stefna skyldi. Og brtt vorum vi einnig anga komnir ar sem moldryki reis hst. Gegnum ryki blikai af sverum og hvtum flktandi fna Attlu. Jr skalf og himinn ntrai, svo isgengin var essi bluga bartta. Mr fannst g sj ljma af gylltum hjlmi Attlu brega fyrir og eldingarbjarma af sveri hans. Nna voru a aallega alanskir knapar sem vi ttum hggi vi. lnarlng spjt eirra flugu allt um kring eins og fuglar. Vi vorum enn n staddir miju helvti.

Fyrstur var fyrir mr herabreiur Brgundi me blhlaupin augu. Kati hafi mlva skjldinn hans spn en san flengst brott leit a ru frnardri. Vinstri handleggur Brgundans fll mttvana niur me sunni og lagi g spjti mnu brjst honum svo a brast undan v. Eitt augnablik var ttinn ru yfirsterkari og g gleymdi a kippa spjtinu aftur til mn. En Brgundinn hrkk kt og fll af baki hesti snum eins og mjlpoki.

Mr gafst enginn tmi til a skyggnast kringum mig til a sj hvort einhver hefi ekki ori vitni a drpinu hesturinn minn bar mig rakleiis fram. Sem mig n vantai spjti reif g til sversins. En stin. Aeins a mr hefi gefist fri a stytta eim!

Fraaa-m! Fraaa-m!

Hesturinn minn stkk n yfir dau hross og trakai lkum manna og sta hins httbundna strsskurs heyri g a menn ptu: eir leggja fltta!

Og n hestar gegn hestum. Vst var a a Alnunum me spjtin sn lngu hafi reynst um megn a standast gnvnlegan sknarunga Hna, en flefldar og ttar rair hundrua sunda frankverskra knapa stu fastar fyrir. a var ekki nokkur vinnandi vegur a tla a brjtast gegn me sver eitt a vopni. Hr voru a fyrst og fremst spjt, rtingar og kylfur sem komu a gagni.

Hnversku og frankversku riddaraliunum laust saman einni dauans rtr. Allt rann saman fyrir sjnum einn grarlegan blugan sveim. Vopn kstuu glampa augun, strsfkarnir fldust og prjnuu, formlingar jafnt sem kylfuhgg dundu eyrum; vopnaglammi var yfiryrmandi. Hestar misstu ftanna og drgu knapa sna niur me sr fallinu; yfir komu arir randi og trkuu eim og valnum voru brtt aeins eftir blug og iandi kjtflykki manna og dra.

Vst fkk g a finna smjrefinn af atganginum. Kati var fyrir lngu horfinn sjnum. Hvthnar, allt breyttir hermenn, sveifluu skaftlngum strsxum snum allt kringum mig. Einn eirra var rtt fyrir framan mig egar Franki nokkur hitti hann fyrir brjsti me skarxi sinni. Hninn fll aftur fyrir sig af hesti snum og tkst mr a grpa strsxina hans um lei og hn flaug r hendi hans. nsta augnabliki hafi g lti Frankann finna til hennar hann fkk hana hausinn og af vlku afli a hfukpan sprakk inn; maurinn fll dauur til jarar.

Einhver til vitnis? En g heyri ekki einu sinni sjlfum mr fyrir essum djfuls gn.

Veri ar sem ttast er fyrir! ptu skutilsveinarnir. Og sem einn strmynntur skutilsveinn hreykti sr arna pandi, uppi ks hrossa, var eins og hann pti ekki me munninum einum heldur lkamanum llum eins og maurinn sjlfur vri pi. Svo sjkleg martr gat etta ori.

Hrossin frstu og fnstu vegna ryksins. Munnvatnsfroan st t af eim yfir haus hvtum tjsum og atai t knapana.

nnur hnversk hersveit rist a Frnkunum fr hli og hrakti af vegi okkar. opnaist autt svi fram undan okkur og vi fengum kasta minni. g lyfti upp hjlmblikinu. Svitinn bogai svo af mr a g hefi geta vkva me honum rj blmabe heima! Hesturinn minn svitnai ekki minna og var allur akinn frou rauri af bli. g hafi aldrei vinni haft fyrir augunum svo mrg virkilega rau hross...

Nokkrir bli drifnir hermenn uru eftir a baki okkar. eir hpuu sig saman og yfirgfu vgvllinn. ar mtti sj einn me handlegg mttvana niur me sunni eins og bra; annar fll af baki leiinni og drst me hesti snum. Annar fturinn var fastur stainu.

g var enn me of langt stunum. g var svo logandi sveittur framan a g seildist eftir klt til a urrka mr me, og egar g hafi gert a s g a hann var allur bli vttur.

Fraaa-m! i veslu morhundar! Og sem n ein hersveitin tk a streyma t grundina, keyri g hest minn r sporunum og rist samri stundu a remur Frnkum me strsxinni minni.

Stjrnlaus af bri sveiflai g xinni kringum mig og hafi varla hugmynd um hva fyrir var. Fleiri Hnar komu mr til astoar. Tveir Frankanna fllu valinn, hestur ess rija bar hann me sr t um va vellina og kastai honum loks af baki.

Frbrt hj r, Zeta! Hvlkt hgg! var kalla a baki mr.

g sneri mr vi a var Badal, Hninn sem hafi leibeint ungu mnnunum heima um hvernig tti a kasta og skutla spjtum. Hann var svo blugur allur a g hefi ekki ekkt hann ef svitinn hefi ekki boga svo af andliti hans a blinu skolai af v. En lofsyri hans hleyptu mig nju bli.

nsta augnabliki stormai a okkur sveit Armorika og n gat a heyra annars konar strsp og ruvsi strsvopn a lta og annars kyns menn og a slkan sg a var engu lkara en engisprettufaraldri. a var eins og skria hefi falli okkur ofan egar eir rust a okkur. Hver Hninn ftur rum fll, en eir sem komust ekki nvgi vi okkur strax skku strsaxir snar og sver og ltu strspin gjalla.

Hornblsarinn bls til merkis um undanhald.

Klrar okkar sneru sjlfkrafa eir ekktu merki og tku rs splkorn til baka. Sgur skrandi Franka og Armorika rak flttann en vi hgum smm saman ferina, sem var okkar knskubrag; jafnvel fltta tkum vi til boganna okkar og spenntum , og egar merki var gefi ventum vi og ltum rvahrina yfir ganga.

Framvarali fjandmannanna tti ekki hina minnstu mguleika. Sumir eirra uru tltandi eins og broddgeltir eftir hrina! Menn og hestar ultu um koll.

Og n strsaxirnar!

En merg vinanna virtist ekki eiga sr nein takmrk. Froufellandi reiskjtar eirra virtust rsa og hnga lkt og ldur krppum sj; sta eirra sem fllu valinn rei vallt yfir okkur n bylgja herskaranna. Hestar eir sem enn hldu lfi hldu trauir fram yfir hina dauu og enn og aftur lgai vgvllurinn af sprelllifandi djflum.

Fraaa-m! Fram!

Herabreiur Franki me svartan, pottlaga hjlm hfi geystist tt til okkar og hj verblungi til Badals, sem var rtt fram undan mr. Lagi kom hls honum og var svo flugt a hausinn af honum hringsnerist loftinu langan veg burt.

g hugsai me mr a n vri mn sasta stund upp runnin, hi dimma augnablik dauans. Drpsmaur Badals geri sig lklegan til a hggva til mn. En hversu hverfult er ekki hamingjuhjli stri? Hnverskur knapi skaut upp kollinum fyrir framan mig og skk spjt sitt pandi.

Fraaa-m! Fram!

Hann bgi mr fr og eftir honum kom annar til, og enn annar. eir tilheyru reyttri herdeild sem hafi rist til atlgu fr hli og var n a koma vgvllinn fyrsta sinni. a bru eir augljslega me sr, v a kli eirra voru ekki einu sinni orin blug og allir hldu enn hfuftum snum snum sta. Mr var bgt lengra og lengra fr samt herdeild Badals, en fyrir augum mr var eins og eldtungur fru hringfari.

g hefi helst kosi a geta sni aftur til ba okkar til a ganga r skugga um af hverju bli lagai svo strum straumum af andlitinu mr. En a baki mr var einnig vegist ba bga og af ekki minni ofsa. Knapar umluktir rykmekki spajrkuu hver innan um annan afltanlegri rtr og vrnuu vegarins. Mr rtt gafst tmi til a vippa mr af baki og seilast eftir skaftlangri stlxi sem l jrinni og stytti um lei snarhasti vinstra stainu me v a hnta upp lina.

nsta augnabliki vorum vi allir komnir harastkk suurtt, geystumst yfir lk og dau hross undir forustu skutilsveins sem hlt uppi rauri lreftsdulu spjti. Hrp og strsskur voru n tekin a kona niur lgri ntur vegna ess hve menn voru ornir hsir og rmir, og klrarnir voru eins og rjtandi lindir svitafrou sem frussaist framan okkur.

Vi rumst aftan a flokki Brgunda um a bil fimm hundru manns. a var ln eirra a hafa ori viskila vi meginfylkingu hers sns. Nna var rengt a eim og eir barir og brytjair niur af Hnum og geru eir rvntingarfulla tilraun til a berjast mti.

Umkringi ! gaf horni til kynna. Umkringi !

eir sneru vi mr bkunum og ekki veit g hve marga g felldi, en kenndi reytu handleggnum. Einn lagi til mn aftur fyrir sig en breiblungurinn hans kom klrinn minn ar sem hann sama augnabliki lyfti hfi. Hesturinn skjgrai t hli og fll san yfir sig. g henti mr bak einum hesta Brgundanna en veitti v athygli a hann hafi einnig veri srur. En a var fjldi hesta kring sem hafi ori viskila vi knapa sna og reyndar var sti svo miki og tt a stkkva hefi mtt af einu bakinu anna. g kom auga einn hnverskan klr v miju, greip faxi honum og snarai mr bak.

Umkringi !

g veit ekki hversu lengi etta blba vari, s a eitt a Brgundunum fr rt fkkandi anga til hinn sasti eirra fll og hringur Hnanna luktist um fjallhan hrauk af bkum manna og hrossa.

Enn gall hornunum og n til merkis um a sna. Nir flokkar voru myndair og vi hleyptum hestum okkar eftir foringjum og skutilsveinum. all nokkrum fjarska, sem gat allt eins veri yfir vinaherbunum mijum, blakti hinn hvti fni Attlu, og ttina var haldi.

En kraftar mnir voru rotum. Mr blddi ltlaust. Hvergi var mr urr rur hgra megin og beislistaumarnir voru ornir svo blugir a eir runnu r hndunum mr. Hvort g hefi ekki kosi a f a sna aftur til ba okkar, ea a minnsta kosti a f sm hvld og slkkva orstann me fullri skjlu af vatni! En a var tmt ml a tala um.

Vi vorum komnir a kerrum og vgnum vinanna. Sgur af Gelnunum okkar fruu streymdi til okkar r norrinu me herfilegum skrkjum. nstu mntum hfu eir vagnana valdi snu, slitu kejurnar milli eirra og brutu sr lei inn milli.

Allt einu var lofti rungi af hveiti. Innan banna voru frankverskir ftgnguliar til varnar vgnum hlnum hveiti og rum birgum, me sver sn lofti gegn blikandi rtingum Gelnanna. Vi ruddumst fram hj eim gegnum mkkinn, og enn einu sinni fengu klrar okkar a frsa og fnsa blefinum er lagi af darraardansinum.

Enn ann dag dag m g ekki til essara manndrpa hugsa n ess a hryllingur fari um mig allan. Allt bli sem rann, sem hestunum skrikai ftur hva eftir anna, ll lkin sem lgu haugum hvarvetna, bkar af mnnum og hr af hrossum hva ofan ru. En sem g hefi sagt, g var ekki mannlegur heldur argadr. g drap haldinn grimmd tgrisdrsins og lagi hatur fjendur mna. En g leiddi aldrei hugann a daua sjlfs mn.

En sem g er arna kominn, ar sem okkur var veitt all snrp mtstaa af herdeildinni er fyrir var, ver g fyrir hverju hgginu eftir ru og fkk endanum einhvers konar reskist hausinn. Umhverfis mig var allt svart og g fll mttvana af hesti mnum meal hinna dauu.

 

50.

S einhver rekinn af nausyn ea af heimsku lkt og g t str, megi hann njta ess. v a dauinn er alls ekki srsaukafullur. egar svo er komi a vart verur n andanum er eins og lkaminn veri algjrlega tilfinningalaus, hvorki hgg n stungur meia heldur vekja aeins upp tilfinningu ltilshttar snertingar. Og ef sri er banvnt einungis lognast maur t af lkt og inn draumalandi hverja ntt.

Strsmaurinn finnur hvorki til n hugsar. Hann sr aeins einn setning: A drepa. Jafnvel sjlfsvrn ber hann hendurnar sjlfrtt fyrir sig egar hann fellur ea lokar augunum jti eitthva fyrir sjnum hans. En undursamlegast er, a ekki verur fundi til yngstu hgganna og dpstu sranna.

etta veit g ekki aeins af eigin reynslu heldur er etta einnig reynsla annarra. llum sem hfu veri slegnir rot kom saman um a eir hefu ekki fundi til.

egar g vaknai r dinu var fari a dimma. Aeins fein sk liuust um himinhvolfi eins og reykhnorar af kulnandi glum slarinnar. Mr var kalt.

Hvar var g niurkominn?

ti vllunum geisai orrustan enn, rtt eins og egar g hafi skili vi, n einungis lengra burtu. Voru etta rumur? Ea svona argvtugur hfadynur? Heyrnin mr var eins og dofin.

g l bakinu blpolli milli tveggja daura hrossa. Ofan mr lgu lfvana skrokkar manna en hfui gat g hreyft. g lyfti v upp eins og g gat og hlustai eftir ruglingslegum heiftarpum hinna strandi sunda, vopnaglamminu, fnsi hrossanna og dynjandi angistarpunum. Eins og r helvti. En frist gnrinn nr? Ea var ekki fremur eins og hann fjarlgist? Hfum vi ekki unni enn? var mr allt einu hugsa. Ea mundum vi vinna? Hvers vegna hafi Attla fari sjlfur bardagann? Hann var vanur a halda sig uppi tjaldturni snum og fylgjast aan vtt og breitt me framvindu leiksins. Og aan kallai hann san skipanir snar niur til skutilsveinanna sem venjulega biu fyrir utan tjaldi fkum snum, reiubnir a koma bounum til skila til hinna fjlmrgu lissveita. Hann var heili og hugsun hins strandi hers. Eftir hfi hans dnsuu limirnir, hverjum bri a skja fram og hverjum hrfa. En hvers vegna hafi hann brugi t af venju dag og haldi sjlfur til leiks?

Myrkri skall . fjarska gullu herlrar til merkis um a hrfa. En rstuttu seinna, og a n dimmunni, gfu Hnar ntt merki og hinar strandi fylkingar skullu saman n. Enn var ekkert lt hildarleiknum.

, gur Gu, lttu ekki traka mig hel!

g hallai n aftur hfinu bli vtt grasi. Hvar var g srur? g var allur blrisa en kannski a svnsleurstakkurinn minn og hjlmurinn minn og skjldurinn hafi ori mr eitthva til hlfar. Tkist mr a komast han burt, svo veikbura sem g var?

Enn missti g mevitund. egar g rankai vi mr, vegna kuldans, heyrist mr vopnagnrinn vera mjg langt undan, eins og bergml af fjarlgum rumum sumarkvldi.

var allt hljtt. g heyri ekkert kringum mig nema angistarvein hinna sru og kjammt og kjltur hrossunum. Og fjarska daufan m af vopnaglamminu ... og hundg... En allt var etta eins og a hla gnina samanburi vi hryllilegan atganginn sem g hafi veri tttakandi fyrir nokkrum klukkustundum.

Myrkri var algjrt lkt og af himni hefi falli sorgarsla yfir vgvllinn.

g var a deyja r orsta...

Raddir hinna uru hvrari, stunur og vein runnu saman einkennilegan, srsaukafullan ni. Engu var lkara en heimurinn vri kominn heljarrm.

Me miklum erfiismunum reis g upp vi dogg eftir v sem g best gat. g velti einum skrokknum ofan af hrossinu og reyndi a rsa ftur en fann fyrir logandi srsauka hgra hnnu. g reifai eftir v hvort r vri nokku fst ar og fann a hn var alblugt. egar g snerti strt, blautt sr l vi nrri a g flli aftur megin.

a sem ef til vill hlt mr vakandi voru logar sem g s a hreyfust yfir vgvllinn, rauar ljstrur sem flktu til og fr. Til a byrja me voru r all fjarri og virtust dreifast allar ttir en komu san saman einn hnapp.

etta voru menn me kyndla lei um vellina.

N lfsvon kviknai me mr. g reyndi a kalla, af llum lfs og slar krftum, en rddin var urr og rm af hsi: essa lei! Hinga!

Um lei laust s hugsun mig a kannski vru etta ekki Hnar. Vru eir r lii fjandmannanna og fyndu mig hr myndu eir n nokkurs vafa leggja mig gegn spjtum snum.

Rtt hj mr, hinum megin vi hrossi mr vinstri hnd, heyrist n angistarlegt vein: , i! Komi hinga!

Mennirnir me kyndlana voru enn all langt burt.

Hver ert ? kallai g yfir til Hnans.

ksd, var svara srsaukafullri rddu. g kannaist ekki vi nafni. En ? spuri hann eftir sm stund, svo hryggum rmi sem g hafi aldrei heyrt fyrr.

g er Zeta, svarai g, jnn Kata. Heldur a eir muni finna okkur?

g veit a ekki. , Gu minn gur... Einhver hinna mikilshttar hefur falli og a honum leita eir.

Attla?

Nei, ekki Attla.

En hltur a ekki a vera?

hann bta engin vopn.

Vi l a bltsyri hrykkju mr af vr svo einfeldningslega tti mr etta mlt.

g var a skrlna r orsta og reifai eftir v hvort ekki fyrirfyndist pyttla ea geitarskinnsbelgur af vatni hnkkunum en fann aeins vopn. Af lgun hnakkanna lyktai g a bi hrossin hefu heyrt Frnkum til.

Mennirnir me kyndlana hfu n nlgast okkur. Eftir v a dma hvernig glampai hjlmana eirra hlutu etta a vera Rmverjar og Vestgotar. Sem sagt ekki Hnar. a tti me rum orum fyrir mr a liggja a hvla hr, meal hinna dauu. A lkindum myndi mr bla til lfis ea g deyja r orsta. Tilhugsunin jk mr ekki kjark.

Og hva l til ess a g var hr niurkominn, liggjandi blpolli innan um dau hross og bka af kennilegum mnnum, eigandi a eitt vndum a vera dauur a morgni? Hva hafi reki mig hinga?

A la jningar vegna einhvers sem mli skiptir fyrir sakir trar, furlands, menntunar fyrir v geta legi g rk. En a jst af tilefnislausu vegna sm kattarskinns, stelpurfu af kyni Hna, sem var svo menntunarsnau a hn kunni ekki einu sinni stafrfi, sem var svo mikill skrlingi a hn t flesk til morgunverar og hafi aldrei snt mr svo miki sem starglampa auga...

g hinn bginn, ttroinn af allri minni visku og speki, llum essum -tkum, -rum og -sfum, g hefi allt eins geta lagt fyrir mig hundaeldi!

, hve g var hrilega yrstur! g reis aftur upp vi dogg og kenndi srt til. Kyndlarnir voru enn hreyfingu og frust nr. Me v a styja mig vi annan hnakkinn tkst mr a lta betur augum. Hverjir voru arna fer? Lkrningjar? Ea var arna ef til vill kristinn slusorgari me fr?

eir dreifu ekki lengur r sr ea virtust leita neins, heldur hldu hpinn langri einfaldri r sem stefndi tt til okkar. lkbrum gerum r tjalddk er strengdur var milli tveggja spjta bru eir lfvana skrokk.

eftir hinum daua fylgdi berhfaur ungur maur. Hann huldi augu sn sem hann grti. Sem eir fru hj s g a syrgjendurnir voru fleiri, aallega Vestgotar, og a brunum l maur, hvtur fyrir hrum, binn skartklum glitrandi af gulli. Hann var me stt skegg, einnig hvtt, og hjlmi hans, sem einn mannanna bar, var krna.

Hver hafi fari me sigur af hlmi? Hver hafi tapa? essar spurningar utu um hfu mr hvert sinn sem g reyndi a leia hugann fr essum drepandi orsta. Vrum a vi sem hefum sigra geri g mr vonir um a hsbndi minn sendi einhvern t af rkinni til a leita mn...

ksd! kallai g yfir til Hnans. Hverjir sigruu?

Enginn hefur sigra enn, svarai hann, jafnvel enn veikari rddu en fyrr.

Hvernig veistu a?

a er hljtt bum bunum.

Eru eir ekki sofandi?

Nei eir hafa auga me hvor rum. Ea reyna a umkringja hvor annan. g er a deyja r orsta.

Berjumst vi fram morgun?

heila viku enn, ef nausyn krefur. Hestarnir vera bnir a traka mig hel hrna...

Hryllingsskjlfti fr um mig allan.

Heldur a eir ski okkur ekki?

Kannski fyrramli.

En er a ekki vst?

Nei.

En eir hljta a kanna valinn.

J, ar sem bardgum hefur slota.

Hva amar a r?

Spjt...

Hvar varstu hfur?

magann.

Er sri miki um sig?

a kom t um baki, spjti.

g talai ekki frekar vi hann. Hann var svo gott sem dauur. Eftir sm stund sagi hann snktandi: Gefu mr sm vatn!

Nr og fjr, r llum ttum kva vi sama tn, stundum vein full rvntingar, stundum rungin ekka:

Vatn... Vatn...

Allt einu stundi einhver latnu rtt fyrir aftan hfui mr:

Aquam! Aquam!

Vatn, j... Aeins a einhver hefi geta losa mig, svo g hefi geta krafla mig fram milli hrossanna anga til g fyndi vatn einhvers staar. essi urri orsti sem brann innra me mr er hin srasta kvl sem g hef nokkru sinni fundi til.

Aquam! Enn var mlt latnu en n nrri ftum mnum. Rddin var s sama og ur, sem benti til a essi yrsti Rmverji gti gengi ea a minnsta kosti skrii.

Amice! kallai g til hans.

Aquam! svarai hann kveinandi. Da mihi bibere! (Gefu mr eitthva a drekka!)

Getur gengi?

J, ltilshttar. En g get ekkert s. g er blindur bum augum.

a er myrkri sem villir r sn.

Nei, g fkk r gegnum bi augun. Gefu mr dlti vatn guanna bnum!

Eftir v a dma hvernig klingdi sversslrinu hans heyrist mr a hann vri a reifa sig tt til mn. Hinga! sagi g og hvatti hann fram. g skal gefa r a drekka ef getur losa mig. g er srur fti og skoraur milli tveggja hrossa. g er ekki einu sinni viss um a nokku s eftir af ftinum fyrir nean hn. Hann getur lka hafa brotna undan unga klrsins.

Ertu me nokkurt vatn?

Nei, en g myndi leita a uppi ef g gti a.

Leita hvar? in er langt burtu.

Hesturinn minn fll hr einhvers staar nrri. g dlti af vni bundi vi hnakkinn.

mean vi tluum rtti Rmverjinn t hendur snar og reifai mr.

ert Hni! Hann hrkk til baka ttasleginn.

Hann hltur a hafa fundi a stakknum mnum.

Vertu hrddur, svarai g. Vi erum bir srir og bir a deyja r orsta.

gerir mr ekkert mein?

g er kristinn maur.

Hann agi vi. Nokkur stund lei. Ef vrir kristinn maur vrir ekki hr, sagi hann loks fullur tortryggni.

Hva um sjlfan ig? svarai g og gramdist etta. Vi skulum einfaldlega horfast augu vi a a bir erum vi kristnir; en a sem skiptir ig mli er a getur losa mig han.

drepur mig ekki?

Upp ru og tr, nei!

Hann tk um ba handleggi mna og reyndi a toga mig, en hann var mttfarinn og gafst upp me grtstafinn kverkum. egar g fll um, sagi hann, trkuu hestarnir mr alls staar. Mr finnst eins og hvert bein skrokknum mr s broti. Bli lagar enn r augunum mr og hr skal g deyja.

, Jlus minn kri, minn hjartflgni og eini sonur, hlt hann fram kjkrandi, til hvers eru hermenn yfirleitt a kvnast!

a vri ef til vill reynandi fyrir ig hinum megin fr, gtir kannski losa um vinstri ftinn mr. g get ekki hreyft hann. Komdu essa leiina, heyrir a rddinni hvar.

Hann fann mig aftur og me samstilltu taki tkst okkur etta. g fkk brtt tilfinningu ftinn og fann a g gat hreyft hann. g neytti allrar orku er g tti til og studdi mig vi annan hnakkinn og tkst annig me erfiismunum a mjaka mr upp, ng til ess a geta lagst magann yfir su hestsins. En drottinn minn, hve g kenndi til hnnu!

Frum af sta! sagi Rmverjinn.

g svarai engu, aeins tk andkf og stundi af srsauka.

Eigum vi ekki a fara af sta? rak hann eftir mr. Ea ertu ekki fr um a hreyfa ig nna? g er binn a gera a sem bast mig um.

g get a ekki! tkst mr loks a stynja upp. Get hvorki hreyft legg n li. Hn mr er a drepa mig...

g fll aftur fyrir mig.

Segu mr a minnsta kosti hvar hesturinn inn er!

... hvernig g a vita a? verur bara a reifa ig fram eftir hrjunum ... vnbelgurinn er hnttur aftan hnakkinn. Stuttu seinna kallai g eftir honum: Ef finnur vni gefu mr lka!

egar dr r srsaukanum uklai g aftur hnnu. Nna komst g a raun um a a sem g hafi haldi vera sr var aallega storkinn blkggull. g hafi misst hnhlfina. Allt einu snerti g eitthva hart rtt hj hnnu og enn nstum v lamaist g af srsauka. Stund lei ur en mr tkst a kfa hann, uklai aftur niur me hnnu og n mjg gtilega. Eftir mikil andkf og gnstran tanna komst g a v a brot r spjtsoddi st fast beini.

Ef g aeins gti kippt v t, myndi srsaukinn vafalaust hverfa. Og ef g gti san fundi mr gan atgeir ea spjt ea eitthva til a styja mig vi tti g a geta staulast heim birnar me morgni, ea allavega langleiina. g tti a a minnsta kosti sur yfir hfi mr a vera trakaur hel egar bardagar hfust a nju.

En g var veikbura og haldinn hitastt sem lamai a litla rek sem g tti eftir. g veit ekki hvers vegna, en allt einu datt mr hug litla hnan mn litla bklaa, svarta hnan mn. g s hana mr fyrir hugskotssjnum ar sem hn haltrai tt til mn... Kla-kla-kla...

Hva vanhagar ig um, pdda mn? hvslai g. Litla, skondna rohnsni mitt. Viltu vatn? En g ekki einu sinni til dropa handa sjlfum mr!

g reyndi a rsa ftur en kenndi aftur srsaukans hnnu. Vi a kom g aftur til sjlfs mn. Eftir nokkra stund dr r srsaukanum og g strauk framan r mr trin. g var me einhverju mti a komast han. g hlt ftleggnum stfum og lyfti mr upp lfvana hrossi. , dimmu nturinnar, s g fjldann allan af kyndlum er hreyfust til og fr langri, einfaldri r, um a bil tveggja rskotslengda fjarlg. bjarmanum af kyndlunum blikai arnarmerki.

Svo a g var skammt fr rmversku bunum.

Mr barst til eyrna tilbreytingarlaust hringl og glamur eins og eitthva sti til bunum. Hva hfu Rmverjar prjnunum? Hugust eir rast Hna essu djfullega myrkri me vopn annarri hendi, me kyndil hinni?

g tk varfrnislega brotinu af spjtsoddinum.

Jess Kristur, styrk mig!

g lokai augunum, nsti saman tnnum og kippti v t.

 

 

Formli

kaflar 1 til 10

kaflar 11 til 20

kaflar 21 til 30

kaflar 31 til 40

kaflar 41 til 50

kaflar 51 til 60

kaflar 61 til 65

 

prenta skjal

Rmanza: heim kvist