< Bognar lnur

milli lnanna...

 

 

Orin orin orin tm, egar orin glata merkingu sinni?

 

lrislegri stjrnsslu gildir rgreining valds a minnsta kosti a forminu til: Lggjafarvald, framkvmdavald, dmsvald. Vissulega litaml hvernig svo gengur a framfylgja rgreiningunni, en a er nnur saga.

 

lrislegri kjarnafjlskyldu gildir einnig einskonar rgreining valds: Vald mur, vald fur, vald barna. Og er stundum litaml hvernig gengur a framfylgja rgreiningunni, en a er enn nnur saga.

 

Tillitssamt par skiptir me sr valdinu: Hvort fer me sitt vald. Og kann stundum a vera litaml hvernig hvernig valdsvi skyldu skarast, en a er lka nnur saga.

 

Grandvar einstaklingur me vald yfir sjlfum sr ltur sig sem rskipta stjrnsslueiningu: Hann setur sr reglur, hann leitast vi a framkvma samkvmt reglum snum, hann ikar sjlfsgagnrni og m tilneyddur dma eigin sk, hva sem lur llum mltkjum. a getur jafnvel veri litaml hvernig gengur a skipta sr svo upp og gti ori skemmtileg saga.

 

Samsafn einstaklinga kvennaklsetti myndar einskonar klbb ea kennslubk mengjafri valdsins: Flestar hugsanlegar myndir valds skarast, engu lkara en vri smkku mynd af llu valdinu ti hinum stra heimi. a er v elilegt a litamlin geti veri mrg. Lti klassskt dmi: Borin er fram tillaga um a heimila krlum agang fst frisamleg niurstaa (af ea ) ea er mli afgreitt me blugum slagsmlum? Anna dmi um litaml: Er ng a hafa eitt rmgott kvennaklsett ea vri vissara a skipta v upp mrg, sem sagt greina valdsviin af, lkt og heiminum er skipt upp mrg rki?

 

lkan htt mtti spyrja: Gti allur heimurinn stust vi eitt mlgagn? egar strt er spurt er best a svara ngu smtt spyrjandi mti: Hve margir gtu stust vi sama mlgagni n ess a allt fri hund og ktt? Hve margir geta fallist og skapa sr reglur um eitt sameiginlegt kvennaklsett? Og t.d. hvort mttu vera auglsingar ar, og ef svo hvort og hvaa reglur ttu a gilda um auglsingarnar. Mttu r vera klsettpapprnum? Undir klsettsetunum? t.d. 37% alls speglaflatar? Ea 53%? annig mtti endalaust spyrja.

 

 

 

Fririk r m kalla a s sinn htt einskonar Laxness slenskra kvikmyndagerarmanna, engan veginn s ar me sagt a komist hafi me trnar ar sem bkmenntasamsteypan hafi hlana. Laxness urfti hins vegar aldrei a vasast bkhaldi, hva heldur ganga fr manni til manns me vasa fulla af svoleiis bkaramennt. Leitt a enginn Ragnar Smra skuli hafa teki Fririk r a sr og beinlnis sauma a honum hverjum einasta vasa. Enginn heivirur listamaur heldur a t til lengdar a vera sinn eigin framleiandi, sn eigin samansaumaa samsteypa, hva gangandi fyrir vasabkhaldi, slkt heyrir til hreinna undantekninga veraldarsgunni.

 

Allt ru mli gegnir me slensku fjlmilasamsteypuna ea hva vi eigum a kalla ann marghfa urs sem hefur gert sr leik a v a skipta um nfn og nmer eins og vi um sokka, undir stjrn manna sem eru jafn frir a leikstra bkhaldi eins og Fririk r kvikmyndum. essir menn virast sumir hverjir hafa sr a eitt til styttingar dgranna a gra lkan htt og minkur skemmtir sr hnsnabi. eir hafa fstir haft huga v a reka vandaa fjlmila lkan htt og og Fririk r a gera vandaar bmyndir.

 

Allt ruvsi vri komi slenska kvikmyndaheiminum og slenska fjlmilaheiminum ef menn hver snu svii hefu bori gfu til a sameina krafta sna og sauma saman til gra verka. a kann ekki gri lukku a stra a snjallir kvikmyndaleikstjrar su a vasast bkhaldi, ekki frekar en snjallir fjrmlamenn su a vasast ritstringu fjlmila.

 

 

 

 

Vsindamenn hafa komist a v a barneignir hafa hrif heilastarfsemi flks. Geri Kristn er hvergi brugi enda hefur hn lengi haldi essu fram og grundvallar kenningu sna v sem hn kallar mrafasisma.

 

(Frttablai, rijudaginn 13. aprl 2004, ttinum Barneignir, bls. 30)

 

Gerur Kristn geri essu fyrirbri g skil ritstjrnarpistli Mannlfi ma 2001, er bent essum Frttablaspistli og vakin athygli a Gerur hafi komist glettilega nrri kjarnanum nlega birtri niurstu rannskna vsindamanna vi Yale-hskla a breyting veri heilastarfsemi flks egar a eignast barn:

 

Heilastarfsemi nbakara foreldra minnir skyggilega heilastarfsemi flks me rttuhegun sem kristallast meal annars v a a hefur vart augun af nfdda barninu og talar um ftt anna en blessa barni.

 

Spurning hvort rttuhegun s ekki beinlnis einkennandi fyrir margan manninn karla og konur homo sapiens, og gti tt vi nstum hvaeina sem hugurinn er gagntekinn af msum skeium vinnar, allt fr sku til elli. Sem sagt ekki bara nfdd brn af holdi og bli heldur lka hugarfstur mis sannfringu, tr, lfsskoun, jafnvel svo egar verst ltur a gti kallast mannlfsfasismi...  Kannast einhver vi fyrirbri eigin fari ea annarra...?

A elska svo t af lfinu sjlfan sig, manninn sinn, konuna sna, barni sitt, nungann, hlfan ea allan heiminn, sveitina sna ea alla jararba, hugsjn sna ea fyrirtlan jafnvel svo heitt egar verst ltur a rum stendur gn af...

 

 

 

 

v svo elskai Kim Il-Sung alla Kreu a hann gaf son sinn eingetinn...

 

Er etta ekki ein af tal birtingarmyndum "mrafasisma" mynd hinnar furlegu star, fera- ea furfasisma, einu ori sagt: mannlfsfasisma. NB! ekki me neinni skrskotun til blas Gerar Kristnjar.

 

A mannlfsfasismi s flginn a elska svo heitt mannlf einstakling, samflag, j ea allan heiminn a hi elskaa er hneppt starfjtra. Blindaur af st fr elskhuginn ekki mynda sr anna en a mannlf allt ri a f a njta af honum unaarins.

 

 

 

Frjlshyggja og feminismi ryja sr til rms af miklum krafti og rrki ea skyldi segja yfirgangi? eykst htta misnotkun viskiptum hvort sem er kynferislegu svii ea fjrmla.

 

 

annig boar frjlshyggjan heft frelsi llum svium og raunar afnm samflagslaga fyllingu tmans lkt og kommnista dreymdi um a leggja niur rki hinstu uppfylling sinna vona. roskuu samflagi, lkt og himnarki a vnta m, eiga stjrnleysiskenningar mjg vel vi, vissulega bjunum eim er tpast vilji til a misbeita frelsinu ea fjtra nungann me alltumfamandi rrki.

 

Er vi v a bast a dragi r misnotkun samflagi sem boar egnum snum a fara fram eins og eim snist, einungis a gti a sndinni, a s lagi myndin tvi svokllu?

 

Ea um hva snst annars myndafri? v fjalla boor um a skapa sr mynd a komi sta hins innri manns? Snst mli um a dylja misnotkun, misbeitingu?

 

Fingarr frjlshyggjunnar slandi er 1984, er deilt var t 500 milljrum tannf, sllar minningar. Hrlendur feminismi fddist rauum sokkum, einhverjum runum og raunum fyrr en me enga silfurskei munni, einungis forskoti sluna ftarmenntinni. Elilega fr v minna fyrir feministum fyrst framan af og mttu sjast vel kjtktlum karla og lra a greina silfurs liti fr svangra bkaramennt ur en tmabrt tti a lsa yfir byltingunni og lta sverfa til stls.

 

 

Hin fullkomna mynd frelsishyggju kjtkatlanna snst um fullkomnun. myndin ber hvorki me sr misbeitingu n misnotkun, hva fjtra, heldur rkir fegurin ein lginu, mynd hinnar fullkomnu myndar himnarkis jr.

 

Byltingin tur brnin sn lka misnotuu brnin.

 

Aldrei er misnotkun og misbeiting valds meiri en byltingartmum.

 

 

 

Hugmyndin me fjlmilalgum er a sl ryki augu almennings a dreifa athyglinni fr hinni eiginlegu meinsemd: a fyrirtki, hlutaflg, eru orin rki rkinu. eim bjum tkast tpast lengur nein persnulega byrg gangi fyrirtki eitthva hag er rjmi ess einfaldlega fleyttur ofan af og frur undir nja kennitlu, ntt sslumannsln. Viskiptavildinni sem sagt skoti undan.

 

IDOL-merki, hi drmta lg, tkn alls rekstursins, fram hi sama. Og allur reksturinn! Allt eins og ur, allt nema byrgin. ginn af viskiptavildinni situr eftir vsum skuggabaldra.

 

Einstaklingur m sn hinn bginn einskis, lyfti hann litla fingri er hann sleginn af, drepi hann niur fti gra svi er grundvellinum kippt undan honum. Persona non grada, sem sr ltillar vireisnar von spjllu kennitala um alla eilf, hundelt fram grafarbakka.

 

Hlutaflag getur fari fram eins og v snist sama tt tlimir ess su hggnir af, eru innviirnir, viskiptavildin, drmti mesta, einungis frt njan skrnarkjl, njan kennitlubning guferanna. Undir bjartari himni ofan .

 

egar til lengdar ltur mun etta vihorf grafa meira undan markanum. Hinir svfnustu svfast einskis sklkaskjli nafnleyndar og makalausra kennitluskipta og komast upp me a.

 

eir vera allsrandi, hinir sterkustu markanum gnandi yfir llum, lka yfir rrki Davs & Co. Fjlmilalg mia a v einu a gera fjlmila a undantekningu fr hinni annars afar slju ltd-tlkun kompansins, svo flugbeittu raun reyndar blvelli alls herjar.

 

Hin aldagamla hugmynd me hlutaflgum er alls ekki s a gera einstaklingum kleift a dulba sig sklkaskjli nrra og nrra skrnarkjla og endurhannara brarkjla heldur a gera heiarlegum mnnum kleift a koma hlutum verk fyrir mtt samtaka en ekki unlimited rrkis.

 

 

 

tgfur DV & Frttablasins skildu eftir sig bli drifna sl orsins fyllstu merkingu. Fjlmilar byggir svo veikum grunnni, me ll sn baktjaldaml hreinu, geta tpast gagnrnt grundvll annarra svo a mark s takandi . eir hafa glata trverugleikanum.

 

aldrei of seint a leggja spilin bori. En jafnvel ritstjrar hefu v huga, gtu eir a? a eru afar margir kringum .

 

tmabili, hr fyrr rum, var Morgunblai leiandi sjlfsgagnrni fjlmila og m eigna blainu stran hluta heiursins a v a stjrnmlaflokkarnir misstu tk sn fjlmilum. Hins vegar er blai og hefur alltaf veri og mun vera um komna framt tengt hinum stru auglsendum rjfanlegum bndum. Eins og ll bl eru nna.

 

Morgunblai tk sig sm rgg vetur og geri dlitla ttekt kjklingavintri Bnaarbankans sluga og allra hinna afar mevirku vintrahetja, banka og ba, og hvort ekki svnahirar sttu ttektinni lka sem var varla svo skeinuhtt a bankinn hafi kosi a skipta um nafn af eim skum og kannski nmer og ln lka? tli myndleikurinn s hafi ekki veri runninn af rum og llu spaugstofufrilegri rtum. Hva um a birti blai greinargott yfirlit einni opnu sem var einungis frttarakning undanfarinna ra og frttirnar tengdar. Elilega geri hinn pri skrbent blasins ekki minnstu tilraun til ess a skra bakgrunn allra gjaldrotanna og hver hafi veri hugmynd bankanna me tttku llum rekstrarvintrunum sem miuu sum a strrekstri er jafnvel ngt hefi milljna manna markai - hva bankastjrarnir hafi veri spurir...

 

Ritstjrar allra blaanna sitja smu spunni gagnvart fyrirtkjafasismanum sem grasserar. Enginn treystir sr til a kafa mlin, allra sst kennitlumlin. Ekki frekar en a nokkurt blaanna treysti sr til a skra vintralegan uppgang sterkustu banka og sterkustu kaupsslumanna undanfrnum rum, lkast v sem peningum s einfaldlega hgt a moka eins og sandi r einu lninu anna og byggja annig upp graveginn.

 

Peningamennirnir bak vi hin horfnu kennitluln eru sumir hpi helstu auglsenda blaanna, a Morgunblainu alls ekki undanskildu. Spurningar vakna um tk og mikil tk og ekki sur um samtryggingu og agnarhjp fjlmila, samtryggingu blaamanna og alls fjlmilaflks a hlfi eir, er helst hggva skyldi...?

 

 

 

Brstt upphaf

 

- a tgfuflag sem stofnai til Frttablasins fr hausinn. a hefur v ekki alltaf horft vel me framt blasins?

 

"Nei. Frjls fjlmilun stofnai Frttablai skmmu ur en hlutabrf fllu veri va um heim um pskana 2001. Tveimur mnuum sar fll gengi slensku krnunnar. etta tvennt geri raun t um fjrhagsgrundvll Frjlsrar fjlmilunar. Eigendur ess fyrirtkis nutu ekki mikillar velvildar; hvorki viskiptalfinu n meal stjrnmlamanna. kjlfar fallanna um vori stu rkisbankarnir fyrir v a flytja skuldir Frjlsrar fjlmilunar yfir tgfuflag DV og koma v flagi hendur manna sem forsvarsmenn bankanna anna hvort treystu betur til tgfunnar ea hugnuust eim betur af rum stum. g held a sagan hafi snt a etta var misri a minnsta t fr llum elilegum viskiptalegum sjnarmium. eir DV-fegar, Sveinn R. Eyjlfsson og Eyjlfur Sveinsson, bjuggu yfir mikilli reynslu en nju eigendurnir ekki. Niurstaan var s a eir rku DV beint hausinn; tpuu grarlega rekstrinum og nu DV aldrei flug. Undir a sasta var blai raun lifandi dautt; lesendur voru svo fir a frttir blasins spurust varla t um samflagi.

Forsendur stofnenda Frttablasins brustu fyrstu metrunum. Til rekstrarins var hvorki lagt ngjanlegt stofnf n hafi blai agang a lnsf. Tilraunir DV-fega til a f nja hluthafa a rekstrinum tkust ekki og tgfunni var htt lok jn 2002. Sasta blai var aeins 16 sur og prenta rmlega 30 sund eintkum. Flagi tti ekki meiri pappr. Auk ess var hluti starfsflksins kominn setuverkfall til a knja um launagreislur og arir bnir a yfirgefa sktuna."

 

- Frtt hf tgfu Frttablasins a nju jl 2002. Hva su nir ailar vi Frttablai eftir svona hraksmnarlegt upphaf?

 

"Hugmyndir eru ekki anna hvort gar ea slmar heldur eru r mist gerar gar ea slmar. Rekstur Frttablasins fram a roti Frjlsrar fjlmilunar var raun aeins sklabkardmi um a ef til fyrirtkja er stofna me of litlu stofnf og engum agangi a lnsf fara au hausinn. etta er lgml blaatgfu sem rum viskiptum. tt rekstur Frttablasins hafi veri hryllilegur hafi tgfa blasins snt a a mtti vel reka Frttablai rttu megin vi nlli. Lesendur hfu teki blainu vel og a hafi lfga vi stanaan auglsingamarka. a er lka spurning hversu mikinn lrdm m draga af rekstri sem er a kafna r fjrskorti. Forsendur tgfunnar voru lka veikar fleiri svium. Blai var prenta aflga prentvl sem skilai litlum gum og r ekki vi strri bl en 24 sur. Ef vi starfsflki vorum keppni vi hin blin vorum vi eins og berftt ftboltali. Og ef vi num a skora rei einhvert falli yfir; launagreislur drgust ea nnur fll settu okkur vrn."

 

(Frttablai 3ja ra afmli snu, fstudaginn 23. aprl, 2004. Kafli r vitali vi ritstjra blasins)

 

 

t r grtklkkri lsingu ritstjrans og hinn bginn gengisruninni, sem sj m hr, m lesa mislegt um hve gi-olinmtt slenskt fjrmagn er. Komi ekki vintragrinn stundinni er keyrt gjaldrot en komi svo vintragrinn, er hann gjarnan keyrur burt, eitthvert anna, einfaldlega stungi undan.

 

Rautt snir gengisfalli um og upp r pskum 2001 sem ritstjrinn minnist (sem sagt erlendir gjaldmilar hkkuu veri) en bltt snir stganda krnunnar sem hefst tpu ri seinna og varir u..b. r (sem sagt erlendir gjaldmilar lkkuu veri).

etta gengisfall krnu var ekki nema um 15% og stgandi hennar svona skammt undan! Hva mttu eir segja gmlu gu daga egar mar hafi hr...
 

 

Vsitlur veginnar gengis-

skrningar Selabankans fr

rsbyrjun 2001 til ntma.

 

Frttablai hefur fr upphafi dsama mjg frelsi Davs og alla stjrnleysisstefnuna enda hi hefta frelsi til rrkis hi eina sem gert hefur blainu kleift a lifa af hryllilegan rekstur, svo notu su or ritstjrans afmlisvitalinu.

 

"Hugmyndir eru ekki anna hvort gar ea slmar heldur eru r mist gerar gar ea slmar," segir ritstjrinn og btir enn fremur vi: "Rekstur Frttablasins fram a roti Frjlsrar fjlmilunar var raun aeins sklabkardmi um a ef til fyrirtkja er stofna me of litlu stofnf og engum agangi a lnsf fara au hausinn. etta er lgml blaatgfu sem rum viskiptum. tt rekstur Frttablasins hafi veri hryllilegur hafi tgfa blasins snt a a mtti vel reka Frttablai rttu megin vi nlli."

 

Engum m vera betur ljst en ritstjranum a rekstur Frttablasins og DV undanfrnum rum hefi aldrei kosta eigendur svo sra-sralti ef frelsis Davs & Co hefi ekki noti vi og eir voru svo sparir a beita. Viskiptavinir tgfuflaganna voru einfaldlega ltnir bla hverju gjaldotinu ftur ru af v a "tilraunir til a f nja hluthafa a rekstrinum tkust ekki"...  Sem s byrgjar, prentverk, rkisbyrgarsjur og blaburarbrn ltin borga brsann hvtflibbanna! Og a eitt af hinum "sustu" blum vri "aeins 16 sur og prenta rmlega 30 sund eintkum" sem svarar til margfalds upplags gmlu blaanna barmar sr ntma-tgefandinn 3ja ra ritstjrnarafmli snu: "Flagi tti ekki meiri pappr. Auk ess var hluti starfsflksins kominn setuverkfall til a knja um launagreislur og arir bnir a yfirgefa sktuna."

 

Hva mttu eir segja gmlu gu daga egar blin voru "aeins" 16 sur og prentu handa eim sem kaupa vildu "aeins" nokkrum sundum eintaka hvert og eitt, vru au ekki bla allra landsmanna? Ea v a vera a prenta 30 sund eintk af blai til a gefa landsmnnum ef gefendur eiga ekki fyrir v? Af v arir vru ekki of gir til a greia herkostnainn? Sr er n hver gjafmildin!

 

Ef eigendur jviljans, Alublasins og Tmans hefu fari essa lei og komist upp me a lkt og n er orin gullvg reglan vru blin ll enn vi li og gtu tt miklu gengi a fagna, alls burts fr slkum tittlingaskt sem kalla m tekjur, alls burts fr v hver skyldi bla, hverjum bla gjafmildin.

 

 

 

ethic 3. grein: Blaamaur vandar upplsingaflun sna, rvinnslu og fram-
setningu svo sem kostur er og snir fyllstu tillitssemi vandasmum mlum.

DV fyrst a setja lgin! - DV fyrst a prenta lgin! - DV fyrst me frttirnar!
 

Hver er frttin forsufregnin uppsltturinn? Gti etta kallast frttaflutningur forsu DV 26. aprl 2004? Ea fremur frttanaugun? Tvr fullyringar: Gremja Davs bundin lg og "etta er ekkert anna en ofbeldi".

 

Fyrri fullyringin varar lg sem voru hvorki sett n tku gildi fyrr en mrgum vikum eftir tkomu essa tlublas samt er fullyrt a bi s a binda a sem kalla er "gremja Davs" lg. Sari fullyringin er hf eftir einum af aaleigendum blasins, kaupsslumanni sem leysti til sn eignina DV (lgi og alla viskiptavildina, allt nema skuldirnar) fyrir nnast slik og ingenting en krfuhafar DV-bi fengu a bla, allt niur blaburarbrn. "a er veri a eyileggja eignir manna," sagi Dagblas-eigandinn enn fremur afar sr sama vitali, talandi um fjlmilaeign sna, lkast a lti sem hefi veri a kaupa kttinn sekknum, auugasti maur jarinnar, lkast til hafandi ekki grnan grun um hvaa eyilegging og eignaupptaka lgi a baki hrossakaupum snum ea hva?

 

Allt samkvmt kokkabkum rrkisins mrg undanfarin 13 rin a s hin sjlfsagasta leiin til a byggja upp fyrirtki og au slandi, a.m.k. hefur hfupaur lnsrkisins ekki lyft litla fingri til a stva blbai, einungis vaknar n upp vi vondan fjlmiladraum. Og renna fleiri kaupsslumenn bllyktina. Vitu r enn ea hva?

 

vagmlu reglu viskiptum a menn skuli bera hvort tveggja tap jafnt sem gra hefur Dav og kompan hans einfaldlega afnumi og var reglan svo sem ekki mikilsvirt fyrir. Hvtvoungar kaupsslusttt skilja ori ekki hva hugtaki olinmtt fjrmagn ir, enda hinir eldri flestir bnir a gleyma v.

 

egar til kastanna kom, mrgum vikum eftir ennan uppsltt blasins um lagasetningu sem orna raun, var "ofbeldi" ekki meira en svo, a lgin tku gildi fyrir atbeina 33ja ingmanna, sem s meirihluta jkjrnu ingi, en ekki fyrir ofbeldi eins ea neins, a.m.k. ekki ingslum, vafalaust hafi msir og kannski fir veri mlbundnir bak vi tjldin, lkt og blaamenn sinn htt bak vi tjldin sn, og llum full ljst a jin gti tt sasta ori ef srlegum umbosmanni hennar sndist svo. Og kunna slskin enn a vera svrt um sumur eftir.

 

Getur veri a ori hafi gengishrun fjlmilaheiminum llum ekki sst blaamannaheiminum? Og mtti heimurinn vi v? Hva lsir best gremju ritstjra? Hva best rri sklkaskjli? Hvaan kemur fjlmilum heimild til a beita lesendur sna slku andlegu ofbeldi sem essi forsufregn er, og er einungis sm rjmi sem hr er fleytt ofan af, ofan af margra vikna troslu mean margvlt lagafrumvarpi var til umfjllunar.

 

Ea er a hlutverk hins sjlfskipaa 4. valds a troa skounum snum upp og nnast upp sem a jnar, lesendur sna, allt fr nlsum brnum til ellirra? En hinn bginn a sl skjaldborg um gn um djpa grafargn um tilur sjlfra sn? Sem stafar varla af neinni venjulegri sjlfsritskoun heldur af drjprttum tta. Tkju blin snum eigin skffumlum kmust au ekki hj v a raska himneskri r svo fjlmargra, ekki bara stskri r hvtflibba sinna og svartra.

 

 

 

Skyldi frttavndi vera stunda slandi? A 4. valdi iggji laun fyrir a lta mlbinda sig? A beinlnis iggi laun fyrir a egja sem fastast um lgbrot og lagaklki sinna nnustu peningavalda en hreyki sr hinn bginn sem dmstll gtunnar og sta mttarvald?

 

 

Ef blaamenn hefu stai vaktina sna sta ess a sl skjaldborg um gnina vri svo komi hinum samtrygga, slenska fjlmilaheimi dag, a 700 manns strfuu undir einum og sama og a hr-drasta hattinum hatti sem kosta hefur hina msustu eigendur sna gegnum tina nnast slik og ingenting? Kmi ekki vintragrinn stundinni var keyrt gjaldrot en sndi hann sig, keyrur burtu grafargn og flagga t undir einhverjum vintrafnanum.

 

au okkar sem starfa hafa DV, Frttablainu og hj St 2 ekkja tilfinningu sem fylgir v a fyrirtki eirra ramba barmi gjaldrots. Tveir essara mila fru reyndar alla lei en St 2 slapp elleftu stundu. a var mrgum starfsmanninum gleistund egar sameining tkst og svo virtist sem starfsemin vri trygg til einhverrar framtar. Enginn tti von eim nttruhamfrum sem n virist stefna af mannavldum og gnar strfum margra okkar. 

 

(spjall press.is: Eignarhald fjlmila Reynir Traustason, 28. aprl 2004)

 

essu broti r innleggi rannsknarblaamanns lkur svo: "Enginn fjlmilamaur, hvar sem hann starfar, getur una v a valdnslan ni fram a ganga. Legg til a efnt veri til mtmlafundar undir slagorinu "Veltum borum valdninganna"."

 

Svo mrg voru au or. Ea hvenr munu rannsknarblaamenn taka sr fyrir hendur a velta borunum og lsa svo hjartnmum orum hinum miklu "nttruhamfrum" af mannavldum, gjaldrotunum llum sem ekki einungis gnuu fjlda fjlmilaflks heldur lgu lf fjlmargra einstaklinga og fyrirtkja rst lf einstaklinga og fyrirtkja sem sluppu sum s alls ekki elleftu stundu, lkt og flestir blaamenn geru og gtu glast mjg yfir me snum mjg svo grugu peningavldunum. Ea eru trnaarml rherra, biskups og lgregluyfirvalda eim agengilegri en eirra eigin skffuml? Ea hinn bginn vivaningsbragurinn orinn slkur, a enginn kannist ori vi hvaa skffum snum helst skuli leita?

 

Formaur Blaamannaflags slands lsti v yfir Kastljsi skmmu sar, afangadagskveldi 1. ma, a hann kannaist ekki vi skakkan frttaflutning. Hann hefi ekki s ennan frttaflutning sem flk vri a amast vi heldur sndist t.d. Frttablai og DV "taka afskaplega vel og faglega essu mli." Og lsti formaurinn san eirri skoun sinni a "mli snerist ekki um hvernig blaamenn skrifuu". Ennfremur, hve a vri "heppilegt a vera a hrra upp starfsumhverfi fjlmilastttarinnar"...

 

Etkin sem s blvur, ea hva: "Blaamaur vandar upplsingaflun sna, rvinnslu og framsetningu svo sem kostur er og snir fyllstu tillitssemi vandasmum mlum..."

 

Orin orin orin tm, egar orin glata merkingu sinni?

 

Kjsi blaamenn prfessorsstuna fremur en upplsinguna, m lka bka me Birtingi a blaamenn munu staglast tar hvort allt s ekki bara stakasta lagi, jafnvel allra besta lagi, lkt og prfessor Altnga einatt spuri og svarai sjlfum sr og drottinvldunum vallt j-yrtur vel og lt svo amen sitt fylgja eftir efninu.

 

 

 

Samkeppnisstofnun er orin skriffinnsku a br, eins og fleiri rkisfyrirtkin, hvert af ru. eim bjum ykir fremur fnt a vera a abbast upp frelsi markanum. Rherrarnir ra v og koma v til leiar, a stofnanirnar ri sem allra minnstu, einungis a ri vi ngu mikinn pappr, helst a drukkni honum.

 

S tmi sem rannsknir taka hr landi er trlegur, a ekki s sagt hreint hugnanlegur, og ekkert sur vi embtti rkissaksknara og fleiri slkra. Sami httur er hafur og inaarmenn margir vihafa: Vera me puttana ngu mrgum verkefnum einu eirri von og tr a annig geri eir v fleiri viskiptavini nga!

 

Hin endanlega byrg papprsfjllunum liggur hj rherrunum. En slenskir rherrar hafa vinlega afsala sr allri byrg, ekkert sur eir sem n naga blantana en forverar eirra. essir stu yfirmenn rkisstofnana beita sr alls ekki gegn rrki markaarins, heldur vert mti, lkt og Finnur Inglfsson, inaar- og viskiptarherra fr 1995 til 1999, slai um nnast einni langri selabankanttu r embtti sta yfirmanns Samkeppnisstofnunar forstjrastl Vtryggingaflags slands, hvar seti hefur san.

 

Me rum orum sti yfirmaur rannsknar gegn tryggingarflgunum geri sr lti fyrir og labbai hlfhring kringum bori me vikomu rass sns aeins nu langar ntur stuttum Selabankastl. Hvorum megin bors einhver skriffinnur san situr ykir sem s lttvgt aukaatrii kann a hafa vegi nokku ungt essu einstaka mli hver keyptur var ea seldur var fyrir bor rannsknar.

 

 

Sektir lagar heilu ea hlfu atvinnugreinarnar sem til lita kom essu mli tryggingaflaganna myndi einungis alj ein greia, v tilfelli me hrri tryggingarigjldum, nema flgin vru raunverulega rukku, og sjlfir eigendur eirra og ekki sst eirra forsvarsmenn. Hva um a, me skriffinna sitjandi beggja vegna bors, lognaist rannsknin elilega t af frumskgi papprsblela og fyrningarreglna, d t fyrir skuld og makindalegt ijuleysi rannsknaraila rherralaunum og sakborninga forstjralaunum.

 

Etkin sem s blvur. Framkvmdastjrar og stjrnir fyrirtkja bera byrg rekstri eirra en einungis samkvmt lgum og v yfirleitt ekki raun! mean liti er daua steinsteypu ea ra viskiptavild ea ra myndavild sem persnulegan aila me byrg, munu forstjrar og stjrnarmenn fyrirtkja halda fram a varpa byrginni af sr af fullum unga en sksta falli skella skuld alla kennitlusteypuna, .e.a.s. hafi ekki veri steypt upp ntt ntt og gravnlegra ln.

 

Vandinn liggur fyrst og fremst hj kaupsslumnnum sjlfum, me ll sn rherralegu tk og tk, hvaa gu eir drka ori blint og gali, lkt og meini hj blaamnnum sinn htt, a drka eigendur sna og viskiptavini eirra, kaupsslumennina, eins og gui.

 

Fjlmilafrumvarpi var frumst skottulkning hugstola frjlshyggjumanna sem rvilnan sinni eru a tta sig a himnarki, fullkomi ln n laga og reglna, rki n samflagsstjrnunar, verur aldrei byggt jr hvorki af eim n af trbrrum eirra hinum fgakantinum.

 

Fjlmilarisar vera fram til staar, hva sem llum lgum ea lgum lur, einungis duldari mynd. Svo lengi sem rt meinsins er til staar mun skffu- og papprsfyrirtkjum einfaldlega fjlga og enn fleirum verur flagga t undir skrautlegri hentifnum, hlutunum fjarstrt r enn vintralegri fjarska.

 

Rkisvald sem heimilar kaupsslumnnum a dyljast a vild ofan skffum papprstgra en ltur hinn almenna borgara bla skttum llum og skyldum a er sksta falli aumkunarvert. Fjlri fyrirtkja ekkert skylt vi lri, ekki fremur en fri ea frlingshttur. annig togast skrifri og rrki.

 

 

 

Banki sem kennir sig vi landbna lnar hverju kjklingabinu ftur ru t offjrfestingu. Verhrun markai, verrrnun kjklingabanna. Bankinn heldur fyrirtkjunum floti lngu eftir a au eru raunverulega komin rot stular sem sagt a lglegum rekstri eirra, vitandi vel a stjrnvld munu ekki skipta sr a v.

 

Kaupssluvinum kjklingabanna (byrgjum, vla- og tkjasmijum og ar fram eftir gtum) er hta gjaldroti banna neiti eir framhaldandi viskiptum og lengingu greislufresta vi gjaldrot fengju eir sem sagt ekki neitt. Bankinn bur eftir heppilegum tma til a keyra roti, enda tlunin aldrei nein nnur.

 

Bankinn eignast mest allt eftir rot banna, enda yfirleitt s eini sem hefur tk a framleia olinmtt reiuf. Verhruni markai hefur jafnframt leitt af sr stkkun kjklingamarkaarins kostna annarrar kjtvru og fisks en bi eftir auknu vermti banna kallar hi olinma fjrmagn.

 

Anna hvort bankinn bin fram anga til markaurinn hefur laga sig a breyttum astum og ver banna hefur hkka ng ea fer lka lei og Landsbankinn me DV, selur au a nafninu til drt, ailum sem eru tilbnir a greia uppbt eftir fjallabaksleium.

 

Viti menn! Sem s "tilraunir til a f nja hluthafa a rekstrinum tkust"...  Loksins, loksins!

 

Sem sagt, reglan blvur: Almennir krfuhafar bla en bankinn og hin opinbera innheimta me allt sitt "hreinu". Blreglan blvur og er enginn bankabrandari.

 

Baugur fkk DV fyrir slik og ingenting sum s papprunum fyrir smaura, v ella hefu almennir krfuhafar a vintrabi heimta sitt.

 

ganum skipta svo Landsbankinn og Baugur milli sn: margvslegan mta rum alls skyldum viskiptum greiir Baugur bankanum hluta af og einungis hluta af v, sem upp raunverulegt sannviri DV vantar.

 

Eftir stendur:

 

Bankinn fr a lokum sitt upp krfur bi.

Baugur eignast DV undir sannviri.

Almennir krfuhafar vintrabi allt niur blaburarbrn bla.

 

 rarinn Leifsson, totil.com / Dgradvl

 

Alveg eins og kjklingavintrunum?

 

 

 

egar allt lagaumhverfi fasteignamarkaarins var stokka upp seinni hluta sasta ratugar tku fasteignasalar drjgan tt umbreytingunni me verulegri hugarfarsbreytingu sn meal, jafnvel a svo leit t um tma sem markaurinn vri orinn allur annar og mannvnlegri en lngum hafi veri.

 

Brtt tk a sga gmlu gfuhliina me v einn og einn tk a drepa niur fti gra svi og kanna hve htt vri a teygja sig langt, a lagaeftirliti ekki rankai vi sr. Svo fast var sofi verinum a n um stundir er markaurinn kominn tvist og bast og fasteignaslurnar unnvrpum klofvega lagalegu lnunni, me annan ftinn hr og hinn ftinn ar, nema hafi fari alveg yfir og yfirum og loks hringinn allan yfir njan og gljfgari kennitlureit.

 

undanfrnum misserum og allra seinustu rum hafa gorklurnar lagt undir sig fasteignablaasurnar me svo miklum sltti, a legi hefur vi stundum a slumannsbrosin tkju t yfir allan jfablk og kaffru eignirnar sem auglsingarnar ttu a selja.

 

llum mtti vera ljst hvert var markmii, og vallt eitt og hi sama, ofan : A taka fasteignamarkainn me hlaupi a vsu me skothylkin tm, sem sagt buddurnar tmar, en hva um a, ef markaurinn lyti ekki htuninni hvelli og arar fasteignaslur ekki gfust upp, allt essu fna, myndu einfaldlega einhverjir arir f a lta, sem sagt bla fyrir allan herkostnainn vi hlaupin.

 

Dmsmlarherra sem samkvmt lgum ber a hafa eftirlit me fasteignamarkanum lyftir ekki litla fingri. Viskiptarherra sem ber a hafa eftirlit me a lg um viskipti su haldin heiri lyftir ekki litla fingri. Forstisrherra sti yfirmaur Hagstofunnar og allrar kennitluskrningar slandi lyftir ekki litla fingri. Rkissaksknari lyftir aldrei litla fingri ekki nema lg su svo gjrsamlega verbrotin a alj s full ljst a hann hefur alls ekki lyft litla fingri, nema s of upptekinn vi a taka smkrimmana kverkataki, hva me a, stru mlin einfaldlega ltin fyrnast.

 

Heiarlegir fasteignasalar stttinni bla, allur markaurinn blir og a lokum alj. llum blir nema eim er skru arnar upphafi. Lka Alingi, sem horfir upp allan skapnainn eins og vri hann ekki til blir t viringu sinni, lkt og sjlfsviring ingmanna s engin. N lg og lagfringar breyta heldur engu fyrst framkvmdavaldi veitist svo erfitt a lyfta litla fingri. Lg sem ekki er fylgt eftir eru virk lg, sksta falli hrossalkningar.

 

Annars er essar fasteignaslur bara kjklingar og pe og alls ekki ll vitleysan eins. Allt lagaumhverfi fyrirtkja er gri lei me a vera eins og aalsins forum. Forrttindasttt sem eall hins opinbera sneiir hj. Einstaklingur sem tlar sr a vera str afklist einfaldlega eli snu en gerist fyrirtki. Eftir a eru honum yfirleitt allir vegir frir eins og rndrunum frumskginum.

 

mean bananaparadsin fr a rfast eiga berskjaldair einstaklingar sr engra annarra kosta vl en skra ofan skotgrafir snar og htta a leika essum smalandi gauks-tungum tveim, ea hva r eru margar ea margfaldar roinu essum vintralegu lnaheimum. Nema vilji vera slegnir af?

 

Maurinn me ljinn er vallt nsta leyti egar allsnaktir einstaklingar eiga hlut. Tilbinn a svipta hvern ann runni sem hefur ekki vit v a dyljast eitthverju fyrirtkjanna kennitluskjlinu.

 

Upp me fyrirtkjavernd, niur me brkur og alla persnuvernd! Hengjum bakarana!

 

Svo gala gaukar ekki bara BNA, rak og alingi slendinga, heldur spretta essir laukar n um heimsbyggina alla.

 

 

 

tk Hallgrms og Davs hafa einatt minnt svo par fjarb, eins og tvr litlar afar sjlfumglaar greinar afar stru tr, eilflega a reyna a sannfra okkur  hin um (ea rfast sn milli um) hvors hugarheimurinn eirra vri n allur askurinn.

 

, hve einfeldningsleg heimsmynd sem sfellt er veri a abba upp okkur, upp allar hinar greinarnar, r essum laufskrddu brandarabnkunum, sfellt baandi t kjarna lfs sns, selahmornum, laufinu snu reyttara og visnara.

 

Greinar sem visna, flnandi lauf, n ea hendur sem blna ... grtbrosleg hryggarmynd? Dettur etta ekki a lokum af og fer a lifa snu sjlfsta, sjlfumglaa lfi sandkassanum fyrir nean?

 

 

 

v miur eru slendingar ekki komnir t r moldarkofunum nema einungis bori en alls ekki ori. Glsilegar eru vistarverurnar, vantar ekki, en engu a sur svfur hinn gamli andi koppamenningar yfir vtnunum. eim var vorkunn gamla daga egar hver og einn mtti tilneyddur vera me nefi on hvers manns koppi, undir rngri skars ea hrifluu hellugrjti me upplsingu eina skjborunni, vri ekki neglt fyrir.

 

Upplsing hin seinni rin hefur ekki sst veri studd kennitluflassi tgerarmanna KGB-valdsins hins nja, essu sjlfskipaa 4. valdi sem telur sig eiga heimtingu beinum og greium agangi a trnaarskjlum rherra, biskups og lgreglu, jafnt sem a sitja um hvern ann einstakling og rkis egn sem mealmennskunni er ekki a skapi. En um flassi tgerarmannanna er strengilega aga, engu lkara en aldrei svo hefi veri ort en Stumenn neyddir til a sna t r alvru textanum og yrkja heldur ljfsran gamanbrag um Bimb:

 

H, Stna stu,

Hall, Kalli og Fala,

hr er ktt hjalla

og hr g dey, kennitala.

 

Falt hefur a lngum veri, etta KGB-lii, til agmlskuverkanna, enda hgastur vandinn a lyfta ekki litla vivaningsfingri og f greitt fyrir a, a egja um rtur alls blaadaua og margfalda endurnjun lfdaganna - en einungis rast snkt og heilagt garinn ar sem hann er lgstur, takandi honum stra snum, jafnvel kverkatakinu ea hengjandi bakara ea berjandi biskupa fyrir smi, oftast skjli hins ritstjrnarlega nafnleysis heilagleikans.

 

valnum liggja eir, meal annarra, sem stai hafa undir fjrmgnun fjlmilatgeranna, ar sem hver Bimbinn hefur teki vi ftur rum, elilega ltt baandi sig kennitluflassinu lknarbelgs vi ljtan skj, en v fremur skru kastljsi blskjs hins nja ea manni mann, egar annig hefur legi eim, essum hvtvoungum endurbornari, sem elilega aldrei neinn vogar sr a skora alvru sjmann, hva hlm en eir lsandi v yfir hver eftir annan, kinnroalaust, bleygir frammi fyrir alj, a tilgangur eirra me lfinu s s einn a gra.

 

langt fr einsdmi, koppamenningin, eins og verldinni er n komi - gri lei me a vera a litlu heimsorpi ar sem slefberar KGB-valdsins hins nja egja fastar um stjrnendur sna, og f enda borga fyrir a, strengbrurnar, en leggja blsaklaust flk t um allar jarir einelti svo sem dmurinn sem fll n nlega mli prinsessunnar bauninni fyrir Mannrttindadmstli Evrpu snir og sannar.

 

Einelti er vallt samt vi sig og fjlmilun fjlmlanna. Vissara a gta tungu sinnar mannmtum. Nstum hver sem er, allt fr hugmyndafringi rkisstjrnarinnar til nlgustu bordama og herra, kann a vera slefberi mlgagns sns, nturgagns sns og gamans.

 

 

 

vandratara verur um vlundarhs byrgarinnar. Ekki er langt um lii san heimsveldi lei undir lok af v enginn vissi lengur hver vri byrg hvers og eins. a gekk sem s ekki upp a ratugalanga dmi a einstaklingar vrpuu henni allri af sr v tilviki herar samflagsins. Samt sem ur m heimsbyggin enn horfa upp draumramenn burast vi a byggja himnarki jr, enn eitt lnskipulagi. N heim fyrirtkja n byrgar en byrginni a vanda varpa herar hreinu barnanna hennar Evu. Einstaklingar sem hafa ekki vit a stofna til nafnleyndar, ekki vit a kaupa sr fyrir slik almennilega kennitlu me byrg ingenting, eir einir skulu bera byrg, sem s essa gamaldags persnulegu byrg.

 

 

annig hafa draumastjrnmlamennirnir floti sofandi a feygarsi eirri tr a fyrirmyndarrki rttist af sjlfu sr. Vakna svo upp vi ann vonda draum a einhverjir arir draumaliinu eru a stela glpnum, bkstaflega a byggja sitt einkahimnarki fyrir sig og sna srtvalda fjlmila, eins og draumastjrnleysi eigi a vera eitthvert einkaml eirra en ekki bara stjrnarlianna!

 

Allt eru etta n samt brur andanum egar allt kemur til alls. Einungis skal beita rybrunnum alingisljnum illgresi, en alls ekki taka fyrir rtur vandans slta illgresi upp me rtum. Draumurinn um nafnleysi, byrgarleysi, stjrnleysi, skal rtast einungis skal viki um hr af draumasl inn enn eina fjallabaksleiina. v allir eiga eir sr eitt og sama lokatakmark, essir lfar sauagrum, a er afnm samflagsstjrnunar. Lg eru a eirra mati einungis brabirgalg rtt mean heimsbygg ranna reyr kapphlaupi sitt um frelsi fyrirtkja skattfrelsi og frelsi eirra til a eiga sig sjlf og last rtt til rkis rkinu, rtt hins rrka, byrgarlausa aals.

 

Fjlmilalgin eru einungis til marks um stormasamar stir samlyndra hjna. Enn er alj reytt me ktum og heilastagli pfagauka, auvita fjarb a ntsku m, hvort hjnanna snu hugmyndalega fjlmilabri galandi versin sn um frelsi einstaklingsins, sem s frelsi samlyndra til athafna, a ntar skilningi sem s frelsi til a dyljast undir hulinshjp og v skyldu ekki pfagaukar allir taka hjnakornin orinu? Og kjklingar lnsaalinn...?

 

 

 

Litla, gula hnan fann fr.
a var hveitifr.
Litla, gula hnan fann fr.
a var lti fr.
Litla, gula hnan fann fr.
a var hveitifr.

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill s frinu?"
Svni sagi "Ekki g."
Ktturinn sagi "Ekki g."
Hundurinn sagi "Ekki g."
Litla, gula hnan sagi:
"g vil s frinu."

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill sl hveiti?"
Svni sagi "Ekki g."
Ktturinn sagi "Ekki g."
Hundurinn sagi "Ekki g."
Litla, gula hnan sagi:
"g vil sl hveiti," og a geri hn.

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill reskja hveiti?"
Svni sagi "Ekki g."
Ktturinn sagi "Ekki g."
Hundurinn sagi "Ekki g."
Litla, gula hnan sagi:
"g vil reskja hveiti," og a geri hn.

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill mala hveiti?"
Svni sagi "Ekki g."
Ktturinn sagi "Ekki g."
Hundurinn sagi "Ekki g."
Litla, gula hnan sagi:
"g vil mala hveiti," og a geri hn.

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill ba til brau?"
Svni sagi "Ekki g."
Ktturinn sagi "Ekki g."
Hundurinn sagi "Ekki g."
Litla, gula hnan sagi:
"g vil ba til brau," og a geri hn.

 

Litla, gula hnan sagi:
"Hver vill bora braui?"
Svni sagi "a vil g."
Ktturinn sagi "a vil g."
Hundurinn sagi "a vil g."
Litla, gula hnan sagi:
"i fi ekki a bora braui.
g vil bora a."
Og a geri hn.

 

 

 

 

Hvr blaagn

 

Tim O'Brien: His Master's Voice

Tim O'Brien: His Master's Voice


Milljarar krna, vst afar fir, hafa horfi slandi vegum fyrirtkja sem n eru saman komin undir enn einum njum fjlmilahatti fjaraskfanna og hafa undanfrnum rum krafti lagaheimilda Alingis vesett brn okkar og barnabrn og okkur sjlf fyrir hreint beinamjl.

Alsia er a fjlmilafyrirtki bregi yfir sig hulinshjp en sni sr falskar hliar t og suur til a komast hj skyldum snum vi jflagi ea til a hygla forstjrum ea til a lika fyrir srstkum fyrirgreislum bor vi tmlti Alingis pant fyrir vesetningu barna okkar og barnabarna og okkar sjlfra fyrir hreint beinamjl.

hinn bginn hafa blaakngar og sjnvarpsprinsar fari klaufalega a tilfrslum fjrmuna enda fyrirmyndir sttar blint t heim. eir passa a hafa njar og njar kennitlur skjlum, a lenskum m, en passa ekki upp a skra me bossann allan, iljar og tr undir hjpinn heldur lta sfellt sem su hvtvoungar varla hlfs mnaar gamlir krafti undirritara skrnarvottora nrra lnadrottna og hinna eldri bundinna klafanum.

Samkvmt skjalfestum heimildum luust hvtvoungar essir mtt sinn og megin og au undir bor fyrir milligngu um samninga vi hina msustu lnadrottna fyrir hnd gorklna sinna sfellt upp sprettandi njum kenntluskjlum. eir kannast sjaldnast vi a hafa heyrt sjlfa sig nefnda gmlum heimildum ljsmyndir sni knga og prinsa snum fyrri lfum brosandi framan heiminn a undirrita hulin skjlin.

Hvort eir telja sig undirrita fyrir hnd sjlfra sn aumjklegast endurborinna ea til leikbra krndra, er einungis formsatrii, enda aalatrii a f aurana fyrir a ganga landa milli lnadrottna sinna og hreininda, hreinu barbdkkanna sjlfra sn og drottna Evu. Hvert mannsbarn veit af hverju lifandi dkkulk hafa fengi svo miki skuldaf fylgju og hv allt gufai san upp slandi auvita af v landi er alrmt kennitluskjl og kvtahna.

Blaakngarnir og sjnvarpsprinsarnir neita a hafa sjlfir fengi krnu t r essum makalausu viskiptum. En a er marklaust a berja sr brjst, egar menn neita a skra dularfullt misrmi upplsingum, ar meal skrningu illuppljkanlegum kirkjubkum kennitlumarkaarins. gulir sem grfinn starfa eir mist kyrrey ea lta jarsetja barb a nafninu til, a upp megi rsa n, slu fegri og umyralaust njum gljari skrnarmyndunum.

Einkar athyglisvert er, a lti hefur veri fjalla um essi ml fjlmilum landsins, sst af llu DV og Frttablainu en Moggi agar snu unna hlji lkt og sjnvrpin randi auglsingamgnuninni, hva neitt ykkt mli hafi veri rtt Alingi, sem heimilai skapnainn vesetningu barna okkar og barnabarna og okkar sjlfra fyrir smnarlegt, hreint mjl pokahornum fyrirtkja sem sfellt hafa ltist ramba ystu gjaldrotanf en rauka borubrtt eftir tal dfuskrnir njar, allar kennitluveislurnar.

Elilegt vri, a s aili, sem heimilai vesetningu barna okkar og barnabarna og okkar sjlfra, hunskaist til a lta kanna hvers vegna fyrirtki, sem aeins voru holir hulinshjpir, stagair saman r hreinum mjlpokum, veltu milljrum krna fyrir milligngu og skjl sklka og hvers vegna enginn sendurbornu eigendanna fjlmrgu hefur bori fjrhagslega byrg hvarfi eirra. Ea hv hafa kennitlur afmst svo auveldlega laganna skjli? Man sauur hvar lmb gengu, hvalur hvar bls? Man Adam eftir Evu?

etta snir, hversu brnt er, a sett veri lg, alvru lg en ekkert einnar ntur gaman, einhverjar lagahkjurnar krkstafarttarins, heldur lg sem tryggi gagnsi fjrhagslegum tengslum fyrirtkja og eigenda eirra, og allra allra minkanna hnsnabinu, hvort sem fengist hafa vi grmukldda selstuverslun ea lafafrakkanna ellegar vi barb slnahsunum en tryggi ekki bara gagnsi heilavottahsanna tengsla vi eigendur sna, enda dmin af eim einungis tekin tilefni af allra njustu skrnarveislum eirra hvtvounga.

etta vru lg er tryggu sklausa byrg eigenda og stjrnenda fyrirtkja en ekki nafnleynd eirra sklkaskjli pokaplitkusa og lga a viskiptavinir og allur almenningur hafi hreinu en ekki sfellt hreinu, og a gagnkvm s byrgin, og viringin, elilega, og a sjlfsgu a engum undanskildum, ekki einu sinni bestu plitsku skinnum og pokaprestum.

Ea er ekki kominn tmi til a hrista essi grynnin hreina mjlsins r laganna sekkjum og svipta fjlmila sjlfskaparvtum snum sjlfgefnum forrttindum snum til agnar, landa og aura Kyrrey? Fyrr nr heldur enginn a greina brjstmylkinga essa lfsgrum fr flgum fgru samansaumuu undir sela og minkaskinnum.

Ea Jnas hvalnum a vera fyrri til a skera upp?

 

 


S einungis ngu hefts stjrnlyndis gtt og ngu srtkrar thlutunar nttrurttarins, vri vissulega mgulegt a skapa fullkomlega stugt kerfi, hvort sem vri svii fjlmilunar ea hvaa rum svium mannlfs sem er.


thlutun lfsga samkvmt dagbkum og 3ja ra ferilskrm einstaklinga kynni a fela sr ruggustu jafnvgisstringuna. Hver og einn jararbi fengi einfaldlega thluta lfsgum eftir lfsreynslu s.l. 3ja ra. Allir vru ngir og enginn me neinar refjar, allra sst foringinn.

 

Slk sknarstring lfsganna gti me t og tma ori eitt allsherjar alheims-stjrnar-tki. Fast sti slendinga fastanefnd Sameinuu janna og ruggt sti ryggisrinu gtu ori fyrstu skrefin a v marki, a sjlfsgu a v tilskyldu a neitunarvald foringjans vri absolt umdeilanlegt.

 

A fyllsta ryggis vri gtt, gti fyrsta lyktunin mia a breytingu thlutunarreglunni, a Sameinuu jirnar tkju upp kerfi kennitlulna a slenskri fyrirmynd og trmdu llum gmlum og r sr gengnum hugtkum, svo sem einstaklingum og jararbum, r stofnsttmla jafnt sem llum stjrnmlalyktananna leik a me t og tma gti stofnunin einhent sr allsherjar nafnabreytingu og fari a kalla sig me rentu Hin sameinuu jararln...

 

______________________

ekki beinlnis...

beygt og bogi...

rtt ea rangslis...

milli lnanna...

 

sumar 2004

rni B. Helgason

 

prenta skjal

Rmanza: heim kvist