< Bognar lnur

beygt og bogi...

 

 

v a eya svo mikilli orku og svo miklu f a koma strstu kutkjum vallt gegnum gng? Telja au ekki nema lti brot af allri umfer, reyndar verfugu hlutfalli vi sinn xulunga. Erlendis dausj menn eftir v a hafa ltt unganum af jrnbrautarsporunum, sem hr mtti jafna til gmlu sporleia sjvar, sem vissulega tltaminnstar gtu veri ef allt vri reikna og ekki undanskilin slysin og ryggisleysi sem trllin valda ungum sem ldnum umferinni.

 

Svo lengi sem skipaflgin f a sitja vi sama samkeppnisbor, sti eim vntanlega sama skipaflutningar legust af um gng. En mean heimilir eru og lg beinlnis knja flutningafyrirtki til a leggja sem mestan unga xul, me v leggst minni ungaskattur flutningseiningu v skyldu flgin ekki njta flutningsstyrksins og fara lei?

 

Ea v a vera bora og sprengja t boldangsgng er svara til 50 til 70 fm versneia gegnum fjll og mla egar 95 af hverjum 100 kutkjum leggja sig verskorin vi 3ja til 5 fm smsneiar?

 

2 x 15 fm mjgng = 30 fm

 

Vru ein 15 verfermetra gng heilboru fyrir hvora akstursstefnu tvstefnulei, lgi samanlagt verskurarflatarml nrri 30 fm og munai um minna. Heildartgrftur vri helmingi minni og kostnaur a sama skapi helmingi lgri en ella og yfirleitt enn lgri v gng arf v minna a styrkja sem au eru mjrri, jafnvel lti sem ekki neitt egar best ltur. egar verst ltur vustu gngum brotgjrnu bergi getur kostnaur vi styrkingar ganga numi jafn miklu og vi sjlfa gangaborunina og brottflutning efnis.

 

m tla a heilborun ganga eigi almennt betur vi eftir v sem gng eru mjrri, srstaklega hr landi ar sem jarlg eru vast hvar fremur lrtt eli snu vegna ungs jarsgulegs aldurs. En heilborun hefur ann tvra kost a yfirbor gangaveggja verur mun slttara og v minni htta alvarlegum slysum missi kumaur stjrn kutki og a rekist utan vegg, fyrir utan a htta rekstri farartkja sitthvorri akstursstefnu vri engin mjgngum.

 

Htta af vldum jarskjlfta og hruns vri til muna minni og vihaldskostnaur mjganga hverfandi samanbori vi v gng. Htta slysum af vldum elds vri a v leyti miklu minni, a samliggjandi mjgng vru samtengd me kvenu millibili me akfrum opum me sjlfvirkt opnandi eldvarnarhurum milli og jnuu annig hvort ru sem ryggisgng, auk ess sem tskot vru me jfnu millibili, me ryggissmum og slkkvibnai. En eldhttan mesta og eldsmaturinn, ungaflutningablarnir, iulega lrandi olu, varla hvetjandi bl blind.

 

 

Vst vri a matsatrii hverjum sta hve vtt skyldi vera nlarauga og nafars. En v meiri mguleikar sem eru gum hjleium v minni skyldi mega tla a gng gtu veri og au drari. Hefbundin tvstefnugng kosta til jafnaar um 100 til 150 s. kr. klmetra hvern dag rsins um alla komna t su einungis reiknair 5% rsvextir af fjrmagni, a afskriftum og almennum rekstrarkostnai slepptum.

 

Ef hinn mjrri mtinn ri fr vru jafnvel komin ll Trllaskagagng og Vestfjaraleiin heilsrs. Og svo sundin bl og dvergabyggirnar hr fyrir sunnan! v ekki a taka hr r skuldahala og prfa a leggja a jrina n ea jafnvel t Eyjar?

 

Fskrsfjarargng, um 53 fm versni, kosta htt fjra milljara krna, alls tpir 6 klmetrar, ea um 6 til 700 milljnir fyrir hvern klmetra ganga. Vaxtakostnaur verur v a lgmarki um 500 s. krnur dag um alla framt. S gert r fyrir a mjgng hefu kosta a.m.k. helmingi minna, m gera r fyrir a a.m.k. helmingur vaxtakostnaarins, um 250 s. krnur dag, komi eingngu til vegna srafrra strra ungaflutningabla.

 

Ef mjgangalei hefi veri valin, en hinum afar fu, stru kutkjum einfaldlega tlu hin gta lei t me Vattarnesi, sti a.m.k. helmingur fjrins eftir til annarrar gangagerar. Ea fyrir hve lti brot af sparnai vi mjgng vri ekki vast hvar gerlegt a halda gri hjlei opinni strstu blum allt ri um kring, hvort sem vri fyrir Eimskip og Samskip ea allra Skessufjara ljflingshuldublinn Fskrsfjararmjlkurblinn? Hann arf llu falli a komast hjleiar sinnar ekkert sur en bndur og bali, a ekki s n minnst ll hpferatrllin, sem munu n yfirleitt heldur kjsa a hafa Skr fyrir augum en einhver fskrug gngin.

 

 

 

Spurningin snst um hvar draga skyldi mrkin - strarmrk og hagkvmnismrk. Ef mjgng anna um 90 til 95 af hundrai allrar umferar en tvenn slk kosta til samans innan vi helming, jafnvel allt a rijungi, af veri hefbundinna strganga - .e. tvbreira ganga fyrir ll kutki - gefur augalei a meira en helmingur kostnaar vi strgng fellur til vegna um 5 til 10 af hundrai allrar umferar.

 

Jafnvel Hvalfjarargngum, ar sem hlutfall strra kutkja kann a vera heldur hrra en almennri borgarumfer, auk ess sem umfer um au er me mesta mti mlikvara jvega, eru veggjld fyrir str kutki raun niurgreidd me gjldum af kutkjum lgsta gjaldflokki. Af strum kutkjum er greitt um a bil refalt til fjrfalt meira en af hinum smu; hin stru farartki skila v a vnta m aeins um rijungi til fjrungi allra tekna, en kostnaur vi gngin vegna eirra a minnsta kosti helmingur ea aan af meir.

 

Vri hinn bginn fullt kostnaarver lagt til grundvallar veggjaldi hinna stru, m telja lklegt a margir kumenn eirra kysu fremur landleiina um fjrinn. a bendir til a batinn af gngum fyrir hin strri kutki s fremur ltill. Ef mjgangalei hefi veri valin, t.d. fyrir ll kutki er rmuust u..b. innan markanna 2,1 til 2,3 metrar, og umfer akstursstefnanna hvor snum sr og mun umfangsminni gngum - ea hinn bginn lggngum er boru vru og sprengd hefbundinn mta - gti gjald af flksblum veri nlgt v helmingi lgra en n er, en jafnframt komin gng t.d. gegnum Hellisheii n ess a litlu meira f hefi urft a kosta til vegna beggja framkvmdanna samanlagra.

 

Lggng, boru og sprengd hefbundin mta, gtu veri allt a v helmingi minni um sig en gng tlu llum kutkjum - ea um 30 til 40 fm a verskurarmli sta 60 til 80 fm, eftir v hvar strarmrk vru dregin. En um 90 af hundrai allra kutkja eru innan vi 2,0 metra kant og um 95 af hundrai innan vi 2,3 metra.

 

vri hin almenna niurstaa s a leiir vru ekki einungis greiari milli hfuborgarsvisins og vestri bygga og nyrri heldur einnig bygganna sunnanlands - fyrir svipaan kostna heild. Einungis strir flutninga- og hpferablar yrftu a aka um Hvalfjr ea hinn bginn um rengslin ea yfir Hellisheii, sem vri sjlfsagt a loka yfir hveturinn vri snjungt og spara annig mokstursf, enda umferin hverfandi ltil yfir heiina.

 

Hagri fyrir allan orra almennings af greiari og drari ferum milli landshluta myndi vega mun yngra en hitt, a hluti varnings og hpferafarega vri ekki fluttur um gng - og hverju eins og a skipti mli fyrir almenning hvort einhver vrusending s 10, 20 ea 30 mntum skemur ea lengur leiinni egar heildarafgreislutmi slkra sendinga er yfirleitt lgmark dagur og oftar dagar ea jafnvel vikur ea meir. Og hva stra hpferabla varar, sem a strstum hluta til flytja erlenda fermenn, settu fstir feramanna a fyrir sig a aka fyrir Hvalfjr ea um rengslin ea austur fyrir fjall yfir heiina, sta ess a fara um gng, enda flestir komnir eim erindum a skoa landi. Aukakostnaur fyrir hvern einstakling 50 manna rtu vri hverfandi, e.t.v. innan vi 100 krnur, v mti kmi a spruust nokkur sund krnur gangagjld fyrir rtuna.

 

hitt ber a lta hva ferir srleyfisbla varar, a jhagslegur sparnaur af ger mjganga sta strganga vri a mikill, a full sta vri til a verja hluta sparnaarins a greia fyrir ferum eirra me aukinni feratni, a.m.k. styttri leium, og me minni hpferablum en a sama skapi fleirum, sem rmuust innan almennra strarmarka ganga. a vri einungis reikningsdmi hvort borgai sig a hafa gng eilti vari, a mrkin lgju nr 2,4 til 2,5 metrum, en innan eirra marka myndi rmast e.t.v. helmingur allra hpferabla og all margir af hinum strri flutningablum. Spurningin snerist um hvort e.t.v. 10 til 20 af hundrai hrri framkvmdakostnaur vri ess viri.

 

 

 

 

A-86 hringbrautinni kringum Pars er n veri a gera gng milli Rueil-Malmaison og Versala, sem a hluta til vera innrttu sem tveggja ha flksblagng. etta er einkaframkvmd umsj fyrirtkisins Cofiroute. Kostnaur verur greiddur me veggjaldi, en franska rki mun eignast gng og ll mannvirki a 70 rum linum.

 

 

 

 

 

Gngin eru a mestu leyti heilboru, gir 10 metrar verml, ea um 85 fm verskur. Tveggja ha hlutinn verur me tveggja akreina einstefnuakbraut sitt hvorri hinni, auk einnar heldur mjrri reinar, ryggisreinar, sem og kann einnig a vera tlu fyrir gangandi og hjlandi.

 

Mesta lofth yfir hvorri akbraut verur nlgt 2,7 metrum, a metldu rmi fyrir skilti og lagnir.

 

Hmarkshrai verur 70 km/klst en hmarksh kutkja miast vi stra flksbla - um tveir metrar.

 

 

Rueil-Versala gngin, um 85 fm a verkurarflatarmli, eru heldur meiri um sig en tvbreii hluti Hvalfjararganga en a lkindum heldur minni en s rbreii. au eru um 60% meiri en Fskrsfjarargng, sem eru 53 fm. Lengra nr s samanburur varla enda gngin Pars gerlk a allri ger og margfalt drari framkvmd.

 

 

Mjgng til samanburar strarhlutfllum. Hvor gng um 15 fm verskur, alls um 30 fm. Akfr ryggisgng me sjlfvirkt opnandi eldvarnarhurum lgju milli eirra, me um 150 m millibili. Hmarks str kutkja gti legi nlgt 2,1 til 2,3 m h og breidd.

 

 

 

Gng ti landi gegna yfirleitt v hlutverki a stytta vegalengdir og leysa fjallvegi af hlmi. v minni sem umferin er og meiri mguleikar gum hjleium v minni geta gng veri og drari. Fjrmagn ntist a sama skapi til fleiri gangavega og kemur mun fleirum til ga en ella.

 

borgarumhverfi m ltta umferarunga af bygg me lggngum og lgstokkum, og v fremur sem byggin er ttari. Gatnakerfi yfirbori miast vi fremur hgfara en jafna umfer n teljandi hindrana gatnamtum. Vgi umferarljsa minnkar svo a mist m leggja au af ea ba au skynjurum sem einungis hamla umfer egar rf er , ea hinn bginn setja hringtorg gatnamt. Allt fli umferarinnar verur v jafnara, hvort sem er ofanjarar ea nean. Enginn er kninn til a fara gangalei ea um stokka, s s regla heiri hf a vallt s val um tvr leiir, gegnum bygg ea undir hana, nema fyrir hin tiltlulega afar fu kutki yfir strarmrkum ganga og stokka.

 

 

Lggng og lgstokkar eru v kjrin lei til a stula a vistvnni borgarbygg, ar sem annars vegar eru hs og grur og fremur hgfara en jfn umfer og v ekki yngjandi, hins vegar hr umfer neanjarar. Hvora leiina sem kumaur velur, er hn grei og laus vi umferarteppur annatmum.

 

Ein akrein hindrunarlausri ganga- ea stokklei getur anna allt a v vi tvr venjulegar akreinar venjulegri stofnbraut me tafsmum ljsum og gatnamtum. Umferarfli eykst v all verulega og a sama skapi ll landnting yfirbori. Me hraleium um stokka og gng er hgt a lkka hmarkshraa yfirbori og ar me byggingamrk vegna hljverndar. Engu a sur gengur umferin greitt fyrir sig vegna ess hve farartkin eru frri og v lti um tafir gatnamtum.

 

Su stokkar er liggja undir aalgtum almennt tengdir blakjllurum, aukast enn mguleikar a skapa miborgarbygg ar sem hva styur anna - greiar ferir til og fr, einkabla jafnt sem almenningsfarartkja, og rmi fyrir tta bygg jafnt sem fyrir opin svi og almenningsgara, n truflunar af hvaasamri og mikilli umfer. tblsturs- og rykmengun vri minni - ofanjarar vegna minni og hgari umferar, en neanjarar vru gng og stokkar loftrst og menguu lofti blsi t og upp loft en ekki framan vegfarendur.

 

kumenn geta heldur varla tlast til a allar leiir liggi vallt augum uppi - og a vallt kostna gangandi og hjlandi vegfarenda sem vera a leggja fleiri lykkjur lei sna eftir v sem umfer blhjlum er gert hrra undir hfi, og v hrra sem hjlin eru fleiri og krafturinn meiri og kutkin rmfrekari. En engu a sur - hver s kumaur sem treysti sr ekki til a velja ganga ea stokkalei, einfaldlega kysi sr leiir ofanjarar sem vallt stu jafnframt til boa.

 

essu myndbroti af skipulagsmdeli fyrir miborg Sidney stralu m sj dmi um hvernig gangamunni, reyndar str, tlaur llum kutkjum, nnast hverfur milli bygginga - milli tveggja strstu gulu hsanna myndinni. Fljtt liti gti myndin allt eins tt vi mib Reykjavkur, t.d. Psthsstrti versum fjr en Tryggvagata og Geirsgata langsum, burts fr ttum ea afstu einstakra bygginga.

 

Langsnismyndin hr ofar snir reyndar smu borg og gangaleiir ofurlti einfaldari snimynd, sem almennt dmi um miborg me greifrum leium, hvort sem vri ofanjarar ea nean.

 

Mia vi gan 60 km mealhraa kutkja, me um 30 m millibili (um 25 m, a frtalinni lengd bls), annai ein akrein gngum ea stokki allt a 2000 blum klukkustund hindrunarlausu fli, ea sem svarar til 4000 bla klst tvstefnu. Lkkun mealhraa, t.d. vegna mikils umferarunga areinum almestu annatmum, hefi veruleg hrif afkst. 30 km mealhrai kutkja me um 15 m millibili (um 10 m fr bl bl), gefur smu tkomu - ein akrein annai eftir sem ur um 2000 blum klst, ea um 4000 blum tvstefnu. Raunhf afkst akreinar kunna a liggja nr 1800 blum klst vi bestu skilyri hindrunarlausu fli.

 

Meal umferarungi Miklubraut-Hringbraut er e.t.v. um 35 s. blar tvstefnu slarhring - sem svarar til um 8500 bla akrein slarhring - og er bist vi um rijungs aukningu nstu tveimur ratugum. Drjgur hluti umferarinnar fellur til hannatmum morgnana og svo hinn bginn sdegis. Umferarteppur stafa sjaldnast af ngum akreinafjlda, nema sur s, heldur af llum flskuhlsum gatnamtanna.

 

 

 

Ein samfelld hralei, ein akrein hvora tt, um Miklubraut og Hringbraut milli Grensss og Hskla vri fremur einfld framkvmd. Kmu hraleiarakreinarnar til vibtar vi tvr akreinar hvorri stefnu fyrir ll kutki. graseyjunni austan Grenssvegar fri ein akrein hvorri stefnu lgstokk undir Grenssveg, um 3ja metra djpan og um 9 metra breian - ea fyrir bla e.t.v. allt a 2,3 x 2,3 metrar a verskurarmli - og san sem lei lgi mjgngum ea lggngum, um 700 metra lngum, undir Haleiti og Hleitisbraut, a gngin tengdust svo Miklubraut a nju um mibik brautar ar sem n er graseyjan. essar tvr akreinar, ein hvora tt, fru san 9 metra breiri br yfir Kringlumrarbraut (ea um lgstokk undir hana) og aan sem lei lgi ar sem n er graseyjan, a fru svo lgstokki undir Lnguhl og fram allt ar til komi vri mts vi Eskihl, a tengdust gatnamtum Miklubrautar og Bstaavegar og loks Hringbrautarvintrinu mikla, sem samsvarandi hralei lgstokki um mibik brautar, en sjlf Hringbrautin vri fremur rleg umferargata, a.m.k. a hluta til, me 45 km hmarkshraa me margvslegum tengslum vi nrliggjandi hs og hverfi. Slkt hi sama gti tt vi Miklubraut milli Lnguhlar og Bstaavegar.

 

 

Skipulag vegna frslu Hringbrautar hefi mtt leysa einfaldan og dran mta me lgstokki fyrir flksbla undir hinni nju braut. Stokkurinn myndai hralei, eina ea tvr akreinar hvora tt, en me vibtarakreinum til hliar ar sem byggin yri ttust, sem tengdust blakjllurum aliggjandi bygginga, auk tenginga vi meginbrautina ofanjarar eftir v sem sta tti til.

 

Steypt loft yfir stokknum myndai jafnframt akbraut ofanjarar me hefbundnu snii, me llum tilheyrandi tengingum, hringtorgum og almennum gatnamtum en mun fyrirferarminni en borgin er n a lta framkvma. Vru etta alls tvr til fjrar akreinar stokki og tvr til fjrar jafnslttu, eftir v sem vi tti, auk vibtarreina og tskota vegna tengingar umferar vi flugvallar-, mrar- og tanngarsslttuna.

 

 

Grft liti myndi verskurarflatarml tvbreis stokks vera nlgt rijungi af mli fjgra akreina stokks fyrir ll kutki, svo sem komi hafa fram hugmyndir um a gerur vri essu svi. Graftrarrmml brottflutts efnis vri a sama skapi miklu minna en mia vi stran stokk a ekki s minnst kostnainn, og a akreinar vru tvr hvora tt. En fjrbreiur lgstokkur vri ekki einungis um tveimur metri grynnri heldur einnig um tveimur metri mjrri en strstokkur og graftrarrmml um helmingur mia vi hinn stra. vru berskeringar miklum mun minni og oft hgt a komast hj tilfrslum holrsa. Vibtarkostnaur vegna tenginga vi blakjallara vri elilega a mestu leyti greiddur af eigendum bygginga enda athafnarmi og hsni ori eftirstt ar sem boi er upp beinar og greiar tengingar meginleia vi blageymslur.

 

Vegna takmarkas hmarkshraa yfirbori vru byggingamrk vegna hljverndar mun minni og ekkert v til fyrirstu a byggja mefram brautinni lkt og t.d. me Lkjargtu, ea hinn bginn reisa byggingar yfir stokkinn en leggja einstefnuakstursgtur yfirbori sitthvoru megin vi, lkt og mtti mynda sr me hlisjn af myndbrotinu fr Sidney ef a tti vi Hringbraut. llu falli gengi umferin ekki sur greitt fyrir sig ofanjarar vegna ess hve farartkin vru frri og v minna um bistur gatnamtum - og enn sur ar sem vru hringtorg. Ekki sst ber a a lta hve munnar lgstokka vru fyrirferarminni en strstokka, og skbrautir og areinar a sama skapi styttri.

 

(Sj nnar > Brautir borg og bjarleiir)

 

 

 

Stundum skkva fringar sr svo kaf mlin a eir htta a sj skginn fyrir trjnum ea trin fyrir llu laufskrinu. Og ur en vi vitum af sprettur upp eitthvert furuverk skginum, eitthva engu lkt v sem vi hfum ur s. Fagmannlega hanna, vantar ekki, hin trin skginum myndu jafnvel kalla a vri eins og t r k, gtu au baula.

 

Fringar af llum stttum eiga etta til, ekkert frekar verkfringar en arir, a leika vlkar knstir a vi stndum agndofa. Mestu fururnar eru sem betur fer aeins loftkastalar, lkt og t.d. "kostnaar-batagreining" Hagfristofnunar Vestamannaeyjagngum; tli skrslan s sem kom t n vordgum 2004 s ekki me meiri httar loftfimleikum frimanna seinni t - NB! svo alj s kunnugt...

 

Oft er fringum vorkunn, sem lenda svona, srstaklega egar eir byggja loftkastala sna enn vihafnarmeiri kastalasm kollega sinna greinum langt ofar ea near eirra skilningi - a ekki s tala um neanjararkastala eins og ennan sem Mott MacDonald og Lnuhnnun voru a ftboltast fyrir slensk samgnguyfirvld og Hagfristofnun svo byggi ofan sitt afar jhagslega lkan...

 

"...an 11 metre external diameter tunnel, extending over 18 km amounts to 1.7 million cubic metres. Allowing for a bulking factor of 1.6 for rock, the actual volume of material that will need to be disposed of equates to 2.7 million cubic metres (i.e. this is a 100 x 50 m2 football field with a height of 540 metres)"

 

Ea lauslega tt, a 18 km lng gng, um 11 metrar verml, myndu losa um 1,7 milljnir teningsmetra af fstu bergi. Mia vi margfeldisfaktor 1,6 myndi a jafngilda um 2,7 milljnum teningsmetra af lausu efni, sem svarai til risakubbs er vri a umfangi vi ftboltavll (100 x 50 metrar kant) og vri 540 metra hr.

 

Ein sm mynd kann a sna allan muninn loftkstulum franna og t.d. alvru sandkstulum sem reistir vru r tgreftri smganga. Athuga ber a sand- og bergmylsnu m mta og hagnta margvslegan annan mta en kubbakastala ftboltavelli - t.d. vegi og hafnfyllingar.

 

 

Samkvmt niurstu Hagfristofnunar jarai a vi a vera jhagslega batasamt a verja 32 milljrum risagng milli lands og Eyja, sem sagt 18 km lng gng, um 11 metra brei, sem vru um 95 fermetrar a verskurarmli.

 

a makalausa er a me einum mjgngum, ferjugngum, sem vru einungis um 13 fm a verskurarmli, mtti veita nnast alveg smu jnustu og mun ruggari en me hinum rndru strgngum. Slk gng myndu ekki kosta nema lti brot af hinum "jhagslega bata" Hagfristofnunar.

 

etta vru einfld gng, mta og neanjararlestargng (metr), um a bil fjrfalt minni a verskurarflatarmli en Fskrsfjarargng, sem eru 53 fm, og heildartgrftur r gngunum verulega minni en r eim, rtt fyrir a vru miklu lengri. au vru sporbundin me sjlfvirku flutningskerfi, me ryggiskrfum bor vi neanjararlestarkerfi strborga.

 

Stakir rafknnir blflutninga-flatvagnar gengju um gngin milli lands og Eyja, svo margir sem rf krefi, sjlfstrir lkt og vagnar njustu metrkerfum. Sem sagt alsjlfvirkt kerfi me rafrnum greislumta. Hmarksstr kutkja: um 2,5 m breidd og lka h ( innan rnnara, heldur mjrri efri horna).

 

 

 

Sporbundin hragangalei til Eyja gti ori afar einfaldur og dr samgngumti - auk ess a vera hinn lang ruggasti. kumenn fengju hvergi a koma nrri stjrn, ekki frekar en vru eir faregar neanjaralestum, enda kerfi sem sagt sjlfstrt lkt og njustu metrkerfum, t.d. Kaupmannahfn og Pars.

 

Mjg grf strargra fyrir fullkomin lttlestakerfi liggur nlgt milljari krna pr. km. er veri a tala um tvstefnukerfi heild me allri jarvinnu lestarvegar samt lestarstvum, alls kyns skiptisporum, krossporum og llum spormannvirkjum, vgnum o.sv.frv. drustu kerfi kosta e.t.v. niur 500 milljnir krna pr. km, hin drari hlaupa milljrum kr. pr. km. er kostnaur oft ekki sst hur niurrifi mannvirkja sem eru vegi ea hinn bginn a spori er lyft yfir bygg upp slur og bita, sem fari er a tkast. A teknu tilliti til essa eru neanjararkerfi ekkert endilega drari.

 

Ef hinn bginn er veri a tala um eitt algjrlega hreint spor, lkt og vri Eyjagngum, einungis me endastvum, tti a vera htt a skera tlurnar verulega niur. ar a auki er hr einungis mia vi eitt einfalt spor en ekki tvfalt .e. tvstefnu sitthvoru spori, sem annars er yfirleitt lagt til grundvallar kostnaarreikningum. A teknu tilliti til essa er vst a sporhlutinn sjlfur kostai nema fein hundru milljna krna fyrir hvern klmetra - annar kostnaur heyri undir sjlfa gangagerina.

 

llinn milli lands og Eyja er varasamt svi og arf ekki a fjlyra um af hverju. M.a. ess vegna hefur Vegagerin mia vi 18 km gng er sneii hj hvar htta kann a vera mest, a.m.k. mean ekki hafa fari fram tarlegar jarfrirannsknir, sem hljta a lokum a vera lykilforsendur allra lyktana.

 

Stystu mgulegu gng gtu veri um 12 km ef jarfrirannsknir leiddu ljs a skammleiin vri httultil. tgrftur r slkum 12 km lngum gngum yri einungis um helmingur af v sem kemur r Fskrsfjarargngum ea alls um 150 s rmmetrar, en tgrftur r 18 km gngum um 230 s rmmetrar.

 

Gngin vru heilboru ef jarlg leyfu, sem mun meiri lkur eru fyrir svo mj gng heldur en strgng. au vru lg jafnum forsteyptum einingum botninn, er mynduu skkul fyrir brautarspor. tgreftri yri v eki t me vgnum spori, eim smu og sar flyttu blana um gngin, og samsvarandi htt llum afngum inn gngin, skkuleiningum og llum bnai. etta vri mun hravirkari og liugri flutningsmti en a flytja me blum, og vri reyndar illgerlegt a nota hefbundna vrubla ea bkollur svo mjum og lngum gngum.

 

mti kostnai vi sjlfa sporbrautina kmi v verulegur sparnaur vi sjlfa gangagerina, sem s me notkun hennar vi brottflutning alls efnisins - 150 til 230 s m3.

 

 

 

Eins og n httar til eru samgngur vi Eyjar har feratni sem telja m hlfum og heilum slarhringum og ferir ekki einungis drar og tmafrekar heldur kosta margs konar umstang, auk ess sem allar samgngur eru mjg har veri og vindum, hvort sem er sj ea lofti, og ar fyrir utan hefur vihald ferjunni sn hamlandi hrif.

 

Hfn uppi sandi yri gidr og sjleiin vri eftir sem ur rugg og htta a tlanir rskuust. feratni myndi aukast eitthva samanbori vi orlkshafnarlei myndi hn engu a sur vera mjg slk og teljast klukkustundum og allt upp hlfan slarhring, og fram yri a gera r fyrir tfum og brottfalli fera vegna veurs, auk vanlunar fjlmargra af vldum sjveiki. Sporgng vru hinn bginn vallt opin og bitmi fr v a vera ltill sem enginn upp 5 til 10 mntur ea mesta lagi kortr.

 

Nverandi framlag rkissjs vegna Herjlfs er um 440 milljnir krna ri, og tla m a beinn ferakostnaur farega me ferjunni og me flugi, alls um 120 s manns ri, geti numi a.m.k. ru eins. Beinn tlagur ferakostnaur almennings a vibttu framlagi rkisins gti annig legi nlgt milljari krna ri hverju. rlegur kostnaur vi sporgng - fjrmagns- og rekstrarkostnaur nstu ratugi - nmi mjg lklega svo hrri upph, og v sur sem mguleiki vri a hafa gngin styttri.

 

A teknu tilliti til ess hve ferum milli lands og Eyja myndi fjlga me gngum m tla a veggjald gti stai undir mest llum kostnai, og er fram skti sti rekstur ganganna alfari undir sr.

 

 

Sporgng yru veruleg lyftistng fyrir allt Suurland, ekki bara Vestmannaeyjar einar. Telja m nsta vst a bum myndi fjlga n Eyjum, jafnvel a yru lka margir og voru fyrir gos, ea um 7000 manns, ea aan af fleiri. Hella, Hvolsvllur og Eyjar samt sveitunum kring gtu ori eitt bsetu- og atvinnusvi me mjg gri hfn, nnum tengslum vi rborgarsvi og almennt me gum vegatengingum allar ttir, rtt svo ga ingmannalei fr hfuborgarsvinu en ekki a telja yrfti vikum sjvar. Me t og tma og enn frekari aukningu fera um gngin gtu veggjld nlgast a vera lka og au eru n Hvalfjarargngum - n Herjlfspeninga rkissjs.

 

 

 

Ea v a mia umfang drustu umferarmannvirkja, eins og jarganga, vi kutki af strstu ger nema umferartni eirra beinlnis standi undir auknum kostnai vegna eirra, sem virist varla einu sinni ganga upp Hvalfjarargngum, einum fjlfarnasta jvegi landsins.

 

Reikningslegur kostnaur vi hverja fer strra bla um gng getur hlaupi tugsundum ar sem umfer er hva minnst, jafnvel hundruum sunda su gng mjg lng en ftt um stra, lkt og mun t.d. vera reyndin Fskrsfjarargngum. Hafa m huga a 5% vextir + 2% afskriftir af hverjum einasta milljari umframkostna nema um 200 s. krnum dag um alla framt.

 

Aalatrii er a gng su ekki meiri um sig en obbinn af umferinni krefst - vera ekki a eya milljrum umframkostna vegna srafrra vruflutninga- ea hpferabla. Enda eru vast hvar gtir heilsrsvegir sem strri kutki gtu ntt vru gng minni um sig, sbr. t.d. heilsrsveginn fyrir Vattarnes milli Fskrsfjarar og Reyarfjarar svo lti dmi s teki.

 

Ea vru landflutningaflgin Eimskip og Samskip viljug til a greia umframkostna vegna Eyjaganga, a rmuu alla vrubla me gmum? Ea mla frekar me a gmar fru einir flatvgnum, gmar eru flestir kringum 2,3m x 2,3m a verskurarmli. Vrublar me tvr hir af fiskkrum palli vru mrkunum a sleppa undir 2,5 m max-blh, fri eftir pallh og h krum.

 

Allt eru etta reikningsleg atrii h margvslegum hagkvmnisathugunum sem vru lklega skst unnar af ailum me huga a kosta einkaframkvmd. Me grfum samanburi kostnai pr. teningsmetra ganga m gera sr hugarlund hva Eyjagng hin minni gtu lagt sig . Ltum annars vegar kostna vi Fskrsfjarargng, hins vegar tlur verkfritlunarinnar sem Hagfristofnun byggir sitt jhagslega mat .

 

53 fm Fskrsfjarargng, 5,9 km lng:

(317 s m3 kr. 3,8 milljara) - kr. 12 s. pr. m3

 

95 fm Vestmanneyjagng, 18,5 km lng:

(1700 s m3 kr. 32 milljara) - kr. 19 s. pr. m3

 

Heilboru 13 fm mjgng reiknu veri u..b. mitt milli - kr. 15 s. pr. m3

 

Gert er r fyrir a hin langa flutningslei tgraftar og afanga hafi hrif til hkkunar veri Eyjaganga, jafnframt margvslegum rstfunum vegna sjvarganga. hinn bginn er gengi t fr v a mjgng til Eyja vru hlutfallslega drari en strgng vegna minni styrkinga. Lklega er munurinn mun meiri mjgngum hag en engu a sur farinn mealvegurinn milli Fskrsganga og strganga til Eyja og mia vi 15 s. krna jafnaarver fyrir hvern rmmetra mjganga, a llum kostnai vi tgrft, fringar, loftrstikerfi og frgang gangamunna deildum niur rmmetra, en a frtldum kostnai vi sjlfan sporhlutann...

 

Mjgng, a frtldum sporhluta:

13 fm Eyjagng, 12 km lng (15 s kr. pr. m3)  kostuu kr. 2,3 milljara

13 fm Eyjagng, 18 km lng (15 s kr. pr. m3)  kostuu kr. 3,5 milljara


ar til vibtar reiknum vi me a hver klmetri sporhlutans kosti 330 milljnir krna, a metldum llum bnai, raforkuvirkjum og vgnum og endastvum - ea um 4 milljara fyrir 12 km langt spor en 6 milljara fyrir 18 km langt. ber a hafa hugfast a hr er um a ra einfalt spor (en ekki tvfalt tvstefnuspor) og alls n kostnaar vi margbrotnar brautarstvar, skiptispor og gatnamt svo sem yfirleitt arf a taka tillit til...

 

Sporbundin mjgng, a llu metldu:

13 fm Eyjagng, 12 km lng: 2,3 milljarar + 4,0 milljarar = 6,3 milljarar

13 fm Eyjagng, 18 km lng: 3,5 milljarar + 6,0 milljarar = 9,5 milljarar


Og vegna ess hve framkvmdin er srst, enda vri hr um a ra lengstu sjvargng heimi, btum vi 25% httu- og vissulagi vi:

 

Sporbundin mjgng, a llu metldu, auk 25% vissulags:

13 fm Eyjagng, 12 km lng: 6,3 milljarar + 25%8 milljarar krna

13 fm Eyjagng, 18 km lng: 9,5 milljarar + 25% = 12 milljarar krna
 

 

 

4,5% eru nokku raunhfir langtmavextir a mati srfrustu um vaxtaml. 2% afskriftir vru alveg hmark fyrir mjgng, sbr. metr-gng erlendis sem hafa mjg langan endingartma, lklega af strargru ld ea aan af meir. Vegna smar sinnar eru au afar styrk eli snu og krefjast v minni styrkinga og minna vihalds en strgng. 1,5% afskriftir kynni v a vera raunhfari vimiun. ar fyrir utan er almennur rekstrarkostnaur mjg lgur sjlfstrum metr-kerfum sem lg vru til grundvallar vi ger Eyjaganga. Langstrsti hluti kostnaar vri v fjrmagnskostnaur.

 

Tryggingar af vldum nttruhamfara reiknast varla af gngum frekar en af rum mannvirkjum, a v tilskyldu a sjlfsgu a fari s a strngustu krfum um jarfrilegar rannsknir og alla verkfrilega hnnun. Slkar tryggingar myndu v heyra undir vilagasj sem af rum mannvirkjum. Arar tryggingar vru vi tryggingar einum ruggustu samgngukerfum heims - metr. Alvarleg slys neanjararlestakerfum eru mjg ft. Og ar sem essi mja sporganga vxlstefnu-hralei til Eyja er einmitt hugsu sem slk, fri hn a vnta m lka lgan tryggingahttuflokk, talsvert lgri en hefbundin blagng.

 

Spurningin snst um hverjir hefu huga a standa a einkaframkvmd - kannski Splur, t.d. flagi vi Comet, fyrirtki er s hefur um ger metr Kaupmannahfn - og a lfeyrissjirnir tkju tt a fjrmagna? - A rkissjur gti jafnvel fari a verja Herjlfspeningunum, a.m.k. a hluta til, nnur verkefni...

 

 

 

Arbr tta til tlf milljara krna Eyjagng -

12 til 18 km lng gng

 

Einfld gng, mta og neanjararlestargng - metr - um a bil 13 fermetrar a verskurarflatarmli, ea um a bil fjrfalt minni um sig en Fskrsfjarargng og um sjfalt minni a umfangi mia vi gangavimiun Hagfristofnunar. etta vru sporbundin ferjugng me sjlfvirku flutningskerfi, me ryggiskrfum bor vi neanjararlestarkerfi strborga.

 

Stakir rafknnir blflutninga-flatvagnar gengju um gngin milli lands og Eyja, svo margir sem rf krefi, sjlfstrir lkt og vagnar njustu metrkerfum. Sem sagt alsjlfvirkt kerfi me rafrnum greislumta. Hmarksstr kutkja: 2,5 m breidd og lka h ( innan rnnara, heldur mjrri efri horna).

 

Eki vri inn flatvagn, klemmur lsast um hjl, vagninn fer 150 km hraa t Eyjar ea upp land - 12 til 18 km langt feralag sem tki um 5 til 10 mntur. Bitmi vi gangaenda vri fr 0 upp 5 til 10 mntur, gti fari upp 15 til 20 mntur almestu annatmum, svo sem jht. Bitma mtti stytta um helming me v a hafa spori tvfalt sm kafla mijum gngum ar sem vagnar gtu mst.

 

 

Framkvmdakostnaur vi 12 til 18 km gng (me 25% httu- og vissulagi): 8 til 12 milljarar. Strargra: 10 milljarar.

(Strargra a slepptu 25% vissulagi vri um 8 milljarar.)

 

Tpur helmingur kostnaar vri vegna ganganna sjlfra en rmur helmingur vegna sjlfs sporhlutans (a metldum spor-flatvgnum og endastvum og llum bnai og orkuvirkjum ganganna). Hafa ber huga a t.d. kostnaur vi loftrstibna og raforkunotkun vegna bnaarins vri hverfandi samanbori Metro Kbenhavnvi hefbundin gng, enda engin mengun af rafknnum vgnunum. eru tryggingarigjld lklega tlu hrri en yru raun enda vri htta rekstrum nnast tiloku og eldhtta ltil sem engin.

 

Rekstrar- og fjrmagnskostnaur ri:

 

4,5% vextir af 10 milljrum* 450 milljnir  
1,5% afskriftir af 10 milljrum* 150 milljnir   (samsv. sara langtma vihaldi)
Rafmagn 30 milljnir  
Tryggingar 50 milljnir  
Daglegt vihald og eftirlit 30 milljnir  
Starfsmenn og stjrnun 25 milljnir  

 

(* Afborganir og vextir af 10 milljara kr. jafngreislulni til 40 ra vru um 600 milljnir kr. ri)

 

Alls rekstrar- og fjrmagnskostnaur ri: 735 milljnir krna

 

opnunarri ganganna fru 591 einkabll, 35 vruflutningablar (ea samsvarandi lausir gmar) og 8 rtur um gngin til jafnaar hverjum degi (sbr. tlun Hagfristofnunar Hsklans). Auk ess gerum vi r fyrir um 30 gangandi vegfarendum ea hjlum ( srstkum faregavgnum).

 

Veggjald flksbla vri til jafnaar 2.500 kr og strra bla 7.500 kr, a faregum og kumnnum metldum (sama og Hagfristofnun reiknar me). Gjald fyrir gangandi og hjlandi vri um 600 kr. fyrir manninn.

 

Tekjur af umfer flksbla vru um 540 milljnir krna ri og um 117 milljnir af strum blum. Tekjur af gangandi og hjlandi vru um 6 milljnir krna.

 

rlegt framlag rkissjs fyrstu 10 rin vri 150 milljnir - sta um 440 millj. sem n renna til Herjlfs. (A slepptu 25% vissulagi framkvmdakostnaar mtti sleppa framlagi rkissjs me llu, en gngin stu alfari undir sr.)

 

Heildartekjur ri hverju vru um 663 + 150 milljnir krna, alls 813 milljnir krna.

 

Mealhagnaur ri fyrstu 10 rin vri v 78 milljnir. A eim tma linum er gert r fyrir a umfer hafi aukist a.m.k. um rijung og gngin standi alfari undir sr n rkisframlags. A enn 30 rum linum ea svo, egar allur stofnkostnaur vri greiddur, yru gngin eign rkissjs.

 

Metro KbenhavnEf gert er r fyrir um 30 til 60 blum klst hvora lei venjulegum lagstmum gti mealtmi milli kutkja er kmu a gangaendum legi nlgt einni til tveimur mntum. rf gti veri um 10 til 20 vgnum eftir Metro Kbenhavnv hve lg vri mikil hersla a vagnar vru vallt til reiu. vru a.m.k. tveir til rr vagnar fyrir gangandi og hjlandi, skp ekkir venjulegum metrvgnum ea flugvallarvgnum. eir myndu meal annars jna faregum eirra hpferabla sem vru of hir og strir til a komast gegnum gngin.

 

Faregavagnarnir gengju ekki eftir tlun heldur fru einfaldlega af sta - lkt og lrtt "lyfta" - egar faregar hefu greitt fyrir sig og tt hnapp, lkt og blflutningavagnarnir myndu einnig gera. Hver blflutningavagn myndi bera einn vruflutninga- ea hpferabl ea hinn bginn tvo til rj flksbla.

 

 

Einfld, sporbundin Eyjagng krefust mun minni styrkinga en hefbundin gng vegna ess hve mj au vru. Sparnaur af eim skum vri verulegur og gti vegi mti aukakostnai er annars hlst af ger sjvarganga. Gngin yru a lkindum heilboru og lg jafnum forsteyptum einingum botninn, er mynduu skkul fyrir brautarspor og lagnir. tgreftri m..o eki t me vgnum spori, eim smu og sar flyttu blana um gngin, enda illgerlegt a nota hefbundna vrubla ea bkollur svo mjum og lngum gngum. mti kostnai vi sjlfa sporbrautina kmi v verulegur sparnaur vi sjlfa gangagerina, sem s vi brottflutning alls tgraftar.

 

Til samanburar og frleiks, sj:

 

gisdyr - flag hugamanna um vegtengingu milli lands og Eyja

 

Lokaskrsla rgjafa Vegagerarinnar, aprl 2004 (ath. pdf-skjal):
Independent Review of a Tunnel Connection to Vestmannaeyjar

 

Skrsla Hagfristofnunar Hsklans, aprl 2004 (ath. pdf-skjal):
Kostnaar batagreining Vestmannaeyjagngum - HH 16. aprl 2004

 

______________________

ekki beinlnis...

beygt og bogi...

rtt ea rangslis...

milli lnanna...

 

sumar 2004

rni B. Helgason

 

prenta skjal

Rmanza: heim kvist